TSK niye erken çekildi? Bu çekilmede Barzani'nin etkisi var mı? Kuzey Irak'ta operasyon karşıtı gösteri olmamasının anlamı ne? Güneydoğu'daki gösteriler Barzani'ye nasıl yaradı? iyibilgi sordu, Bahçeşehir Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hasan Köni yanıtladı. iyibilgi özel
TSK'nın bir gün öncesinde 'Bir yıl kalabiliriz' açıklamasına rağmen, hemen ertesi gün bu kadar erken çekilmesinde ne etkili oldu sizce?
Vahiy geldi...
Nerden geldi ve nasıl bir vahiydi bu?
TSK ne dediyse doğrudur. Bunun dışında bilgimiz olmadığımız için bu müthiş stratejik tavır karşısında bir şey diyemeyiz. Bunun dışında başka bir şey söyleyemem. Ama hissi olarak soruyorsan, bir gün daha bekleyip çıksaydık daha iyi olabilirdi bence.
Geri çekilmede Barzani'nin ve peşmergelerin bir etkisi var mı?
Var. Herhalde bunlar Gates'e 'Türk ordusu biraz daha kalırsa biz de çatışmaya gireceğiz' dediler. Bu çatışmadan kaçınma durumları, bir gün evvel karara bağlanmış olabilir diye düşünüyorum.
ABD Kuzey Irak ile Türkiye'nin karşı karşıya gelmemesinden mi çekindi?
Evet tabi, o zaman Amerika'yı çok zor duruma düşürecektik. Bizim amacımız aşınmış olacaktı. Bu durum karşısında belli bir yere kadar amaç gerçekleştirilip geri çekilindi. Yani peşmerge güçleriyle çatışma olanağı bizi caydırmış olabilir.
PKK ile peşmergelerin ilişkisi ne yönde peki?
Çok yoğun. Yani sen şimdi bana şöyle sormuş oluyorsun: Azeri Türklerini sever misin?
Kültürelden çok askeri ve stratejik açıdan ilişki açısından soruyorum.
Orda da Ermeniler ile Azeriler savaşırken, Azerilerin yanında savaşmadık mı? Askeri akademi açıp, onları yetiştirmedik mi? Onlara silah vermedik mi?
Ama 90'larda Barzani ve Talabani güçleri PKK'ya karşı TSK'nın yanında savaştılar...
Tabi o zaman tehlike olarak Saddam vardı. Şimdi güçlü olan Amerika ve onlara çok şey verebilecek. O yüzden kendi aralarındaki dayanışmayı artırdılar, yeni ümitleri doğdu. Yani iki tarafı birleştirerek bir Kürt devleti kurmaları ümidi doğdu. Daha büyük bir Kürdistan kurma ümidi doğdu.
Fakat Abdullah Öcalan'ın görüşme notlarında Kuzey Irak'taki oluşumu olumsuzlayan, kötüleyen bir tavrı da var...
Valla PKK'yı da tasfiye edebilirler, Öcalan'ı tasfiye edebilirler. Nihayetinde bunlar çeşitli coğrafi bölgeler içinde bulunan aynı halk. Yani sırf bir liderin sözleriyle bu iş yürümez.
Yani Öcalan, PKK'yı şuan askeri, stratejik anlamda ve uluslar arası ilişkiler denklemi içerisinde kontrol edemiyor mu?
İçerdeki bir adamın bu kadar emir kumanda gücü olmasını ben pek anlamıyorum. Burada ben alavere dalavere seziyorum.
Operasyon karşıtı gösteriler TSK'nın operasyon düzenlediği Kuzey Irak'ta değil, Güneydoğu'da gerçekleşti. Sizce neden?
Kendi halkına niye saldırsın. Oradaki insanlar Türkiye vatandaşı. Asıl dışarıdan gelen güçler onu rahatsız ediyor. İçerdeki çatışmayı kültürel, sosyal, ekonomik girişimlerle çözerim diyor.
Kuzey Irak'ta operasyon karşıtı bir halk gösterisi olmamasında Barzani'nin bir etkisi olabilir mi? Ve neden böyle yapıyor?
Siyasal, psikolojik propaganda yapıyor. Kürt kamuoyunu, canlandırma amaçlı. Saldıran ülkenin halkı tepki gösterecek. Bu daha etkili... Kendi halkı tepki gösterse o kadar etkili olmaz ki. Psikolojik operasyonlarda önemli olan budur.
www.iyibilgi.com özel İlhan Döğüş
Akt: Aso
Bir operasyonun anatomisi...!'