Malthusian ile ilgili meraki olan wikipedia ya bakabilir.
bu matematicinin 19 yuzyilda insanlara gostremeye calistigi
nufusun artmasinin (population growth)
katkilarinin (is gucu ve uretimin artmasi)
dezavantajlari ile (yani artan bogaz sayisi ve yiyecek ihtiyaci)
sinirlanacagidir.
bu birbirini teteikleyen zincirde
nufus artip ardindan uretim artinca
nufus daha da aratacak
nufus artisi oyle bir noktaya gelecek ki
uretilen (ozellikle tarimsal uretim ile ) yiyecekler
bu nufusu besleyecek duzeye cikamayacak
ve boylece toplu olumlerle nufus artisi sinirlanmis olacak vs vs vs
iliski acik aslinda.
Malthusians catastrophe (M. felaketi) veya Malthusians trap (M. tuzagi)
denem bu durum ancak
o anki nufusu besleyecek muthis bir tarimsal uretim artisi ile kirilabilirdi.
nitekim 1900lerin basinda dunya buyuk bir kaynak paylasmi krizinin icine yuvarlandigi sirada
tarim uretimi tam anlamiyla endustriel olarak URETEILEMEYEN ancak dogal gubrelere
(ozelikle Sili guhercilesi denilen Sodyum Nitrat a) bagli idi.
gubre yetersizdi ve urun de yetersiz kaliyordu.
nufus ise endustriel devrim sayesinde
tarim uretimi ile beslenemez duruma yaklasiyordu.
tam bu esnada Fritz Haber (bu isim onemli-hikayesi de ilgincti bulup okursaniz
kendi halkina gurubuna ihanetin sadece kurdlerde gorulmedigini, bir yahudinin nasil bismark almanyasinda alman miltecisisi irkcisi kesilebilecegini-sonradan nazilere yalakalik yapmasina ragmen nazilerce kicina tekme atilip dunyayi yerinden oynatan bir kimyasal prosesi bulmus-birinci dunya savasinda alman ordusuna icinde kimyasal silah chlorin gazi da dahil olmak uxzere bir suru melanet silahi gelistirmis ve siki durun-bulastigi bu pisliklere ragmen 1918 de NOBEL kimya odulunu almis bu herifi universiteden ve almanyadan kovalamislardir. hayatin son donemimde yahudiligini hatirlayip israil de is bulmaya cabalayan bu adam kotu bir bicimde sanirim ingiltere de olmustur. kimya acisindan muthis bir yetenek-bir dev insan olarak bir solucandir-hikayesi ilginctir almanyada yasayanlar orjina kaynaklari bulup okuyabilir)
her gun soludugumuz havadaki bol bol bulunan N2 (nitrojen gazi % 78 oranindadir yani oksijenden uc kat fazla) gazini
Bosh adli ondan ticari olarak daha uyanik meslekdasi ile birlikte
demir katalizorler uzerinde hizlandirilmis bir reaksiyonla
NH4 de amonyuma cevirerek
dunyanin GUBRE ihtiyacini sip sak cozmus
ve bu prosesten sonra dunya GUBRE uretimi hizla artigi gibi
tarim uretimi de bugunlere kadar bizi ve bu nufusu besleyecek duzeye de cikmistir.
yani haber niyeti ne olursa olsun
dunyada milyonlarca insani acliktan telef olmaktan kurtarsmistir.
(tabbi guhercilenin ayni zamanda patlayici yapiminda da anahtar bir kimyasal oldugunu hatirlatayim.bu acidan patlayici yapma isi de dogal kaynaklarin sinirli olmasi ile sinirlanmisken HABER-BOSH prosesi ile bu uretimin de onu acilmistir vs vs vs)
tarimin endustriel acidan uretimi cok zor olan gubre yapiminin bu bicimde kolaylasmasi ile onu acilmis
bunun EKOLOJIYE faturasi da tahmin edilebilecegi gibi agir olmustur
diyurulacak kursak sayisinin artmasi
ekoloji de insan kadar yetenekli olamayan
diger hayvanat ve nebatat takiminin elbette alayhine olmus
insanlar farkinda olmadan yuzbinlerce biyoljik turu ya tumden yok etmis
yada cok sinirli alanlara sikstirmistir.
boylece malthusain felaket gerceklesmeden
nufus artisi devam etmeye baslamis
bugunlere gelinmistir.
bu arada malthus un bu analizinde etkilenen Darwin de
malthusan populasyon dinamigini
turlr arasi veya tur ici rekabete uyarlayarak burdan EVRIM hipotezini gelistirmis oldugu soylenir.
bunu da yan bilgi olarak koyun yan cebinize.
devaminda
bugunku gida sorunu ve
gecmisten gelen ve bugun giderek guclenen ekolojik problemleri konusacagiz.
alel acele isi kurdistana getirecegim
ben milletimi bilirim
dunya yikilsa(kurdistan da onun icinde yikilacak elbette)
mevzu kurdistani olmadigi icin donup bakmaz
bu sebeple de habire tren kacirma sampiyonu olur.
onlarin dunyaya uymasini beklersek habire tren kaciracagimiz icin
dunyayi onlarin onune boyle saklabanlikla getirmek gerekir
fiati sanildgindan da agirdir
vakit demektir
yipranmak filan demektir
zevklidir -uc bes insana bu acidan bir impuls vermis olmak aslinda
butun enerjiyi bu zevkten aliriz.
vesselam
goruldugu gibi bizlerde bir bedel filan oderiz
su meshur bedel odedinmi? cilere duyrulur!
hurmetler
HeK
hayat nedir
bir nevi bedel odemek degil midir?
Insanlara Bir Halt Olmaz !