MUHAMMED EL SEMMAK Sudan'da güneyin ayrılıp ayrılmayacağını belirleyecek olan referandum Kuzey Irak'ı da etkileyebilir. Zira Sudan parçalanırsa Pandora'nın kutusu açılır ve bölgedeki uyuyan ayrılıkçı projeler kutudan çıkabilir Sudan’ın güneyinde Ocak 2011’de düzenlenmesi planlanan referandumun sonuçları, ülkenin tek bir devlet olarak mı kalacağını, yoksa iki devlete mi bölüneceğini belirleyecek. İlk anketlere göre, güneydeki genel eğilim ayrılık yönünde. Peki Sudan bölünürse Irak birleşik mi kalacak? Bu soru, Amerika’nın yeni tutumu nedeniyle gündeme geliyor. Zira Irak’tan çekilmekte ısrar eden ABD, Iraklı Arap ve Kürt liderlerin iktidar paylaşımının yanı sıra Kürt bölgesinin sınırları üzerinde anlaşma sağlayamaması durumunda, BM’den Irak-Kürdistan bölgesi sınırına çok uluslu güç göndermesini isteyecek. Irak’ta bir Kürt devleti için gereken bütün dinamikler mevcut; yerel hükümet, meclis ve Peşmerge ordusu var. Yerel hükümet yabancı şirketlerle doğrudan işbirliği ve yatırım anlaşmaları yapıyor. Dünyayla da doğrudan bağlantılı. Sınır sorunlarını kendisi çözüyor. Merkezi hükümetle anlaşmazlıklarıysa birçok temel soruna yoğunlaşıyor: Kürtler cumhurbaşkanlı-ğından daha azını kabul etmiyor; Kerkük’ün kendi bölgelerine bağlanmasında da ısrarcılar. Peşmergenin bağımsız kalmasını istiyor, Irak ordusuna veya güvenlik güçlerine katılmasını reddediyorlar. Erbil güvenlik şemsiyesi arıyor Fakat Kürtler birleşik bir güç değil. Mesut Barzani-Celal Talabani koalisyonuyla temsil edilen hali hazırdaki yönetim, geçiş döneminin komşu ülkelerle bir güven şemsiyesi sağlayacağını düşünüyor. Fakat biri İran’la, diğeri de Türkiye’yle silahlı çekişmeye giren aşırılıkçı Kürt hareketleri var. Erbil bu durumun kendisini ihtiyaç duyduğu şemsiyeden mahrum bırakmakla kalmayıp, aynı zamanda komşu ülkeleri başına üşüştüreceğini ve muhtemel bir bağımsız Kürt devletine dair endişeleri körükleyeceğini biliyor. Türkiye, İran, Suriye ve Irak’taki Kürtlerin nüfusunun 25 milyona vardığı biliniyor. Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi çok uluslu gücün korumasında bağımsızlığını derinleştirirse, bu durum başka Kürt bölgelerine birleşik bir Kürt devleti için harekete geçmek konusunda moral verecektir. Türk istihbaratının Abdullah Öcalan’ı tutuklamasının ardından PKK uzun süre içine çekildi, ancak ABD’nin Irak’ı işgal etmesinden sonra saflarını yeniden organize etti. Örgüt 2004’ten bu yana yeniden düzenli bir askeri güç haline gelmiş durumda. Radikal
