Yetim Rojhelata Miyanin Şaré Kırd

Yetim Rojhelata Miyanin Şaré Kırd
Müdür Genç
siwan@turkei.net

Şaré Kırd rojhelata miyanin de péyro neteweyan ra kıhuné. welakin tarixé xo raşt nézani,seba ke Tarix şaré kırd bı dest tarixzan û nûştoxan Kırd ra néhame nûştış,Tarix şaré Kırd bı dest dewleta Tırk,Ereb û Ecem yan zi bı dest nuştoxan xeribon ra hame nûştış û sey zonayé xo û menfeeta welaté xo nuşt.

1830 ra pey şaré Kırd dest bı tekoşina azadi kerd.seni neteweyén Ewropa, Eşirén Ereba û Qebileyén Efriqa biy mıllet û biy Dewlet, bın bandora osmanira vejiyay. Şaré Kırd zi é wext waştıke biba mılleta xo ser û azad.welakin ey wext zi şaré Kırd péro yew ca néhamé ,qıwet néda yewbinan.
Axa,Beg û Eşir yewbinan ra ciya vındert.tıké eşiran zi Dewlet hetıde ca gırewt.cuwapey kam Eşir û mıntıqe de Kırdû sare da wera(hedise vet) Dewlet pé ardım ey eşiran binan şiya inan ser.kal,pir,cıni,camérd,qıc névat peyro qırkerd. serek ey hediseyan zi unteni dar aleqnayn seba ke ey binan ra bıba ibreti alem.

Dewleta osmani de zaf fınd û oyn biy. şaré ke erd Anatoli sero cuwiyeyn Kırd,Armıni,Ûrım, Asur û ey bin.pé yewbinan terbiye kerdin û xo ra gırédayn. osmani ra pey Dewleta tırk zi né plan û fıkr heta nıka zi ramıt.Tırkû pé dek û dulava şaré bin erd Anatoli sero qedénay goşé xo rehet kerd,şaré Kırd hama zi rojhelata miyanin de yew mılleta yetim,békes û béwayıra bın desté inan de.
Hukımdar Kırdû tım roşnvir, serek û réber şaré Kırd ra hire rayır(seçenek) nawıt.inan yan xo inkar kerdın Tırkûn ra zéde bin Tırk sey Ziya Gökalp û M.Akıf Ersoy û ey binan,yan sey Seidé Kurdi û keyé Bedırxaniyan emre xo surgun û zındanan de viyarnayn,yan zi sey Şex Seid ,Seyit Rıza û ey binan untenı dar eleqnayn .
Serek û réber şaré Kırd Beg û Şéxıb inan zi dest dewleta tırk ra amé aleqnayış yan zi esker zaf rey bé mehkema û bé ifade yan cade aleqnayn yan zi qırmé daran ra gıre dayn û eskeran ra kerdın nışune.
Wext Osmanli ra heta dewleta Tırk,çıqas Kırd qetıl kerd mané inan hedrébı vateni ke Kırd hemkar ejnebiyoné Kırd pé vaté ejnebi verba dewlet sare dani wera, inan tım û tım heté ejnebiyonra xapiyén û xayınati keni dewlet.welakin rayştiya né guriy ina niwa. Tırk zi zaf rınd zani ke şaré Kırd wexté Osmani ra heta nıka eger Dewletan ra ardım bıgırewtın ewro qedera şaré Kırd yewna tewırbi.
Şaré Kırd wexta né hediseyan de dewletan binan ra ardım négırewt. herba Osmani û dewletan binande şaré Kırd tım Osmani hetıde ca gırewtıbı.mavacıme hedisé Şéx Seid de zaf kém yew xeylé merdıman remay şiy bınéxet(suriya).welakin ey zi néşké derheq né hedisé sero bınusni û meselé Kırd sero xebat veraz.
O wext dewleta suriya bın bandora(koloni) fransızanbı.la herba yewın a dınya ra nata mabén Kırdû û fransızû xerepnayebı.seba ke şaré Kırd sarıstan Entab,Rıha û Mereş de verba fransızan herb kerdıbı û Fransız ey şarıstanan ra fetelnaybı.na semed ra suriya de zi kırd néşkey ardım bıgeri. bın idaré fransızan de sey esiro mendıbi.néverda ke deway Kûrdıstan sero yew xebat veraz heta ke peyser géray a.

Vinkerdiş û qedénayış yew mıllet, hoveré tarixzan û roşnviran inan vınkerdış ra vérena. Kırd şaro qedim rojhelata miyanin o welekin bé tarixo. Dewleta Tırk heta nıka roşnvir,siyasetmedar,serek û réberé Kırd péro qetılkerd.Tarix şaş da zonayış û zıwan qedexe kerd.welakin ewro her çi bedeliyaw,dınya zi Kırd zi bedeliyay.Kırd ewro tarix xo bı dest xo nuseni,piyasé dınya de siyaset keni,çı wext kami hetede ca gırewtış lazımbı ey itifaqo sero politika zi musay.ma ışkeni vaci ke na seserra 21 an seserra şaré kırd û Kûrdıstan a.