Türkler Irak'a girerse bölgesel savaş çıkar

Irak dışından gelen haberler giderek kötüleşiyor. Türkiye, Kürt gerilla üslerinin kökünü kazımak için sınır ötesine asker gönderme tehdidi savuruyor. Bu son kriz sürpriz gibi algılanmamalıydı. Ancak, bu, Bush yönetiminin yanlış işgali öncesinde planlamadığı ve Irak'tan düzenli bir çıkışın parçası olarak acilen üstesinden gelinmesi gereken bir soruna daha işaret ediyor. Türkiye'nin öfkesi anlaşılabilir. PKK cezadan muaf olarak ve etkisini artırarak Irak'taki üslerden plastik patlayıcı, mayın ve silahlarla saldırı düzenliyor. Türkiye'nin askeri kaybı tırmanıyor. Türkiye'nin sivil liderleri yoğun baskı altında. Liderler, çatışmanın generaller için tehlikeli bir fırsat olduğunun farkına varmalı. Ordu, partisinin İslami köklerinden dolayı hazzetmediği Erdoğan üzerinde üstünlüğü yeniden kazanmaya kararlı. Ankara, saldırının yalnızca Irak'taki karmaşayı kötüleştirip bölgesel savaşı hortlatmakla kalmayıp Türkiye'nin uluslararası konumuna da zarar vereceğini ve AB hayallerini bitireceğini anlamalı. ABD Dışişleri Bakanı Rice'ın şahsi ricası üzerine hükümet misillemeyi erteledi ve önce tüm siyasi yolların deneneceğini duyurdu. Ayrıca ABD de gerillaları durdurmak veya onları topraklarından atmak için bir şey yapmayan Kuzey Irak liderlerine tehlikeli gerçekleri izah etmeli. Kürt Devlet Başkanı Talabani pazar günü önce 'sorunların barışçıl yollarla çözülmesini istediğini' ifade edip akabinde Irak'ın Türkiye'ye 'bir Kürt kedi bile' teslim etmeyeceğini söyleyerek hiç iyi yapmadı. Kürtler, işadamları bölgede büyük yatırımlar yapan Türkiye'yle barış içinde yaşayarak kalkınmalarını daha kolay sağlar. Iraklı Kürtlerin nispeten barış ve refah içindeki yaşam alanı, bölgesel bir savaş çıkarsa varlığını sürdüremez. ABD şimdi iki tarafı da uçurumun eşiğinden döndürmeye çalışmalı. Sonra da Türkiye ve Irak Kürdistanı arasında çok önce yapılması gereken anlaşmanın sağlanması için kararlı bir çabaya girişmeli. İki tarafta da çok fazla güvensizlik var. Ama konuşulacak çok mesele de var. Iraklı Kürtler Avrupa'ya mal satmak için Türkiye'den geçiş imkânı istiyor. Türkiye'nin de güvenli bir sınıra ihtiyacı var. ABD şimdi daha hızlı hareket etmezse, Irak'taki feci iç savaş, daha büyük bir felakete evrilebilir, bir bölgesel savaşa. (Başyazı, 23 Ekim 2007)