Talabani krizden 'bağımsız Kurdästan' çıkabilir

Talabani yönetimindeki Iraklı Kürtler, Türkiye'nin saldırısını durdurmak için PKK'nın hareket alanını daraltıp, Iraklı Kürtlerle PKK'lı Kürtleri karşı karşıya getirmenin ne kadar sancılı olacağına dair gürültülü bir yaygara koparırsa, ABD'den bağımsız bir Kürt devletine onay alabilir. Celal Talabani epey yavaş hareket eden iri bir adam, ama onun hantal olduğunu düşünmek hata olur. Irak'ın devlet başkanlığına yükselen Kürt gerilla lideri, kafasında daima bir şeyleri ölçüp biçmektedir. Bu yüzden şu anda Irak sınırında Türkiye'yle yaşanan sorunları, nihai hedefine yani bağımsız bir Kürdistan hedefine, bir adım gibi kullanıyorsa bunun kimseyi şaşırtmaması gerekir.Onunla Irak'ın İran'la olan sınırına yakın bir Kürt okulunun yıkık dökük binasında ilk kez karşılaştığımda, Talabani 'uzun zamandır oynadığı oyun' için kullandığı bu yeteneğini gösterdi. 1991 baharıydı ve Kuveyt'ten kapı dışarı edilme rezaleti sonrasında Saddam'ın askerleri zorbalık etme ihtiyacı duyduklarında sıklıkla yaptıkları şeyi yapıyordu. Kürtlere zulmediyorlardı. Son kuruşu sadık peşmergeleri için Kalaşnikoflara yatırmak yerine Talabani olağanüstü kurnazlıkta bir şey yaptı. Bir uydu telefonu almıştı. Hantal, saati saatine uymayan ve pil canavarı bir aletti. Fakat işe yaradı ve Talabani'nin Kürtleri dünyanın en önemli gündem maddesi yapmasını sağladı. Cızırtılı bağlantısı üzerinden dünya genelindeki radyo dinleyicilerini cezbetti, hatta Londra'daki Wembley Stadyumu'nda ünlü popçuların katılımıyla gerçekleştirilen 'Basit Gerçek' yardım kampanyasının organizasyonuna bile yardım etti. Bu hafta Talabani'nin kaçak olarak uyuduğu aynı dağlardan geçerken, hem Talabani'nin hem de Kürt anavatanının ne kadar yol kat ettiğini düşündüm. Öncelikle, yamaçlarda buldozerlerin ve matkapların yeni yollar yapılırken çıkardığı gürültü yankılanıyordu.Ve her kavşakta Türkiye'den gelen, temel inşaat malzemeleri çimento ve çelikle yüklü kamyonların oluşturduğu uzun kuyruklar vardı. İnternet bağlantısına ve kaplıcalara sahip lüks otellere varınca bu çamurlu yerde konaklamaya gerek kalmıyor.Ancak öne çıkan en temel şey şu ki, Kürtler artık korku içinde yaşamıyordu. Tam tersi. Türkiye'den geçiş yaparken pasaportumu damgalayan adam Irak damgasını değil, Irak'ın Kürt Bölgesi'nin damgasını kullandı. Başının üstünde de Irak'ın siyah, yeşil, kırmızı ve beyaz bayrağı değil, Kürtlerin yeşil, kırmızı ve beyaz bayrağı dalgalanıyordu. Bağımsızlık sırasına çoktan girdi Irak'ın tehlikeli güvenlik durumunun bir yansıması olarak, her yerde kontrol noktaları ve gözetleme binaları vardı. İçerideki adamlar, şalvarlarını ve boyunlarına doladıkları kefiyelerini ABD ordusunun sağladığı kamuflaj kıyafetleri ve asker postallarıyla değiştirmiş olabilirler, ama kalplerinde hâlâ peşmergeler ve görevlerini Irak'ın değil Kürt bayrağının altında yapıyorlar.Irak'ın Kürt bölgesinin uzun süreli statüsüne bir dizi referandumla çözüm bulunmaya çalışılsa da, bu bölge kendisini çoktan bağımsızlık sırasını bekleyen bir ülke olarak hissediyor. Referandum sürecinin pürüzsüz geçmesini kimse beklemiyor, ancak Türkiye'yle şu anda yaşanan kriz 'uzun oyunu' bir kez daha oynamak ve bağımsız bir Kürdistan arzusuna karşı ABD muhalefetinin üstesinden gelmek için büyük fırsat sunuyor. Türkiye'ye zarar veren PKK direnişçileri Kürt olabilir, ancak Irak Kürtlerini temsil eden iki ana grup -Talabani'nin liderliğini yaptığı Kürdistan Yurtseverler Birliği ve Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokratik Partisi- arasında temel farklılıklar mevcut. Sınırlı sayıda PKK savaşçısı var. Bazıları sayılarını 3 bin kadar az olarak tahmin ediyor. Oysa, Iraklı Kürt birlikleri bunun 20 katı gücünde bir birlik toplayabilir. Talabani kurnazlık yapıyorsa, PKK'yı tarafsız hale getirmeli ve bu 'kazanımı' gerçekten istediği şeyi talep etmek için kullanmalı: Bağımsız bir Kürdistan için Amerikan takdisi. Irak'ın Kürt kenti Süleymaniye'deki PKK karargâhlarını kapatmak bir başlangıç olabilir. Ancak, bunu PKK'nın hareketini ve yeniden ikmalini sınırlamakla tamamlamalı. Türkiye PKK'yı tam olarak ortadan kaldırmayı başaramadı çünkü PKK her zaman Irak'ın Kürt bölgesinden destek aldı. Kürt kardeşliği gibi romantik bir fikre sahip herhangi birinin 1990'lardan çok uzağa bakmasına gerek yok. O dönemde, Iraklı Kürt gruplar Türkiye'nin PKK'yla çatışmasında yardım etti: Iraklı Kürtlerin Türkiye Kürtlerine sırt çevirdiğine dair bol bol örnek bulunuyor. Türkiye yaparsa İran örnek alır Ancak Talabani açısından yapılacak en akıllıca şey, PKK'yla mücadelenin ne kadar zor olduğunu ve Kürt'ü Kürt'e karşı getirmenin ne kadar sancılı geçeceğini alenen vurgulamak. Yeterince gürültülü bir yaygara kopararak, Talabani ustalıkla Washington'ın yeni bir Kürt devleti için onayını da alabilir. Washington, Türkiye'nin Saddam sonrası Irak'ı işgal ederek kötü bir örnek oluşturmasını engellemek konusunda ümitsiz. Bu gerçekleşirse, İran'ı aynı şeyi yapmaktan ne alıkoyar? Eğer Talabani yönetimindeki Iraklı Kürtler Türkiye'nin saldırısını durdurmak için yeterince şey yaparsa, Washington Kürtlerin bağımsızlığını hazmetmeye yetecek kadar minnettar olabilir ve Talabani her zaman istediği ulus-devleti elde edebilir. Hatta o eski uydu telefonu için bir anıt bile diktirebilir. (24 Ekim 2007)