Sümer Dili / 3. Bölümün devami

UZAKDOĞU DİLLERİ VE ÇINCE İLE KURMANCI ARASINDA Kİ İLİŞKİLERDetaylı bir Çince sözlük bulamadığımdan yorum yapma ve örneklendirme olanağım yoktur. Ancak uzak doğu dilleri ile Çin dilinin bildiğim “hecelerin her birinin bir veya birden fazla anlam ifade etme” özelligi bu dilleri konuşan halkların Kurmancı’nın bir özelligine bağlı kaldığını göstermektedir. Muhtemelen taşiyıcı ya da taşiyıcılar(Sümerlerden ögrendikleri dili toplumlarına ögreten kişi veya kişiler.) toplumlarına dili ögretirken Kurmancı’nın bir ana özelligi(saymaca dil özelligine uygun olan her bir hecenin bir kelime olması)nı toplumlarına ögretebilmislerdir. Bu anlamda Çince ve uzak doğu dilleride saymaca dile dönüşmüş Kurmancı’dır.KÜRT Bu adı Kürtler ne zaman benimseyip kullanmaya başladıklarını bilmiyoruz. Sözgelimi 1970 li yıllara kadar Anadolu’da “kürt” adı kullanılmıyordu/bilinmiyordu. Sümer halkına Kurmanc deniliyordu. Söylenti odur ki, tarihi Arap kaynaklarında Kürt diye söz edilmektedir. Bu doğru bir tespit olsa gerek, muhtemeldir ki Kürt sözcüğünün kullanılması 1400 yıllık bir geçmişe tekabül edebilir. Kürdün anlamı da yelektir. KURD=yelek, KURDAN=yelekliler anlamındadır. KURMANCI ise Sümerlerin dilleri için türettikleri bir kelimedir. Anlamı: KURMANC = bizim insanlarımızın dili. Açılımı: KUR = kişi (baş) MA= bizim, N = çogul C = konuşma dili(lisan). Esasen Dili, konumu, kültürü, tanrıları ve yazıları itibarı ile Fenike, Asur, Akat, Babil ve Sümerler de Kürtlerin isimlerini içerir. Bu konuda bir hususu özellikle belirtmek gerekir ki dünyada Kürtçe diye bir dil yoktur. Günümüzde oluşturulmaya çalışılan “kürtçe” dili Kurmancı’nın tamamen yok olmasına sebep olacaktır. çözüm mantıklı olmak zorundadır. ÜÇ DİL TEORİSİSümerlerle ilgili çalisma yapan bilim adamları, akademisyen ve ekiplerine ne kadar minnet borçlu olduğumuzu kelimelerle anlatmak mümkün değildir. Sanırım borcumuzu ödemenin en doğru yolu onların imkansızlıklar nedeniyle açıklığa kavuşturamadıkları konuları ve eksik değerlendirmeleri düzeltmek olacaktır. Üç dil teorisi özel bir çalismayı gerektirmektedir. Bu bölümde kısaca değineceğim. Sümerologlar Sümer tabletlerinde üç dilin varlığından söz ederler, Oysa Sümerler’de söz konusu olan üç ayrı dilin varlığı değildir. Söz konusu ayırım, Kurmancı’nın bir özelligidir. Örnegin: ANU tanrıçasına Akatlar döneminde Anu, Babilliler ve Asurlar döneminde “Enu mâ eliş yaradılış destanında“ Enu denilmesi veya Kurmancı’da tek bir harfle eril, dişil ile çogul ve tekil ayırımının yapılabilmesi ya da zengin Kurmancı’nın aynı işlevi gören paralel kelimelerin çoklugudur. Örnegin:1. Asor = söz konusu kırmızı kişi, nesne şey (dişil–tekil; bir bütün ) - êsor = kırmızı kişi (dişil, tekil) İsor = kırmızı kişi (eril–tekil) Esor = kırmızılı kişiler.Örnek: 2 Tâ = senTû = senTi = sen (eril)Tê = sen (dişil)Aynı anlama gelen bu sözcüklerin tamamı yeri geldiğinde konuşmanın evrelerinde kullanılır. misal: Tâ çima vârkır = sen kişi neden öyle yaptın.?Tû çima vârdâkı = sen neden öyle yapıyorsun.?Ti vârdâkı = sen öyle yapıyorsun? (eril)Tê vârdâkı = sen öyle yapıyorsun? (dişil)Örnek: 3.Rohêlat = güneşin geldiği taraf. Rohılat = güneşin yükselmesi(Kurmancı) = doğuAnatoli(antik Yunanca) = doğu(yenisinin ‘güneşin’ geldiği yön)Şârkan(farsça) = doğu(Belalıların olduğu taraf)  bu üç kelimeyi etimolojik olarak incelediğimizde, her üçününde doğu anlamına gelen Kurmancı birer kelime olduğu anlaşilacaktır. (Bk: Yunanca ve yönler bölümü)Not: Türkiye’de Sümerlerle ilgili çalisma yapan fakat çikarsama nedeniyle gerçekleri çarpitan birçok çalismacinin kitaplarını gördüm ve bir kısmını da okudum. Önemle ve utançla belirtmeliyim ki bu insanların çalismalari monologu doğurmakta ve insanlığın gelişmesini köreltmektedir. Bu konu da başlı başina bir araştırmayı gerektirmektedir. Esasen bu kişilere Sümerolog demekte yanlıştır. Kısa da olsa bu bölümde konuya değindim.ORİJİNAL KURMANCIKurmancı açıklayacağım orijinal Sümerce(Kurmancı) sözcüklerin tamamı, batılı bilim adamlarınca yayınlanmış tarih kitapları ve atlasları, ansiklopediler, Sümerler: yazarı: Samuel Noah Kramer, Gılgameş destanı: yazarı: Harald Bream, Mezopotamya mitolojisi sözlüğü: Yazarları: Jeremy Black-Anthony Green ile Akat, Babil, Asur ve Fenike metinlerinden alınmış orijinal sözcüklerdir. Orijinal Sümer metinlerindeki kelimelerin anlamlarını açıklayabilmemin temel nedeni, görmüş olduğum eğitim ve okuduğum kitapların sayısı ile orantılı değil, tam tersi, değişime uğramış bir Kurmancı bilmediğimdendir. Başka bir deyişle, değişime uğramamış ve gelişmemiş, tarihin derinliklerinden gelen Kurmancı’yı bildiğimden bu tanım ve açıklamaları yapabiliyorum. Sanırım gelişmiş olduğu varsayılan ama tam tersi orijinal Kurmancı bir dilken saymaca dile dönüşmekte olan Irak ve Güney Doğu Anadolu Kurmancı şivesini ögrenmis olsaydım bu çalismayi yapamazdım. Sanırım değişim nedeniyle bu yörelerde yaşayan Sümer halkı bu çalismalari yapamamışlardır.ORİJİNAL SÜMER BELGELERİNDE Kİ KELİMELERİN KURMANCI ANLAMLARISû MER: otuz adam. Açılımı : Sû = otuz , MÊR = adam. ÊA : A ismindeki kişi, nesne, şeyle ilgili Ê kişisi (dişil) açılımı: Ê = söz konusu kişiyle ilgili şey,nesne(dişil) A = söz konusu kişi, nesne, şey.ZİGGURAT: içi kurt karınlı, ziyaret. Açılımı: ZIG = karın, GUR = kurt, A = söz konusu, T = içinde.ANU: üstün kişi. açılımı: A = söz konusu kişi, NU = üstün.AN : onlar. ADAD: veren, ihsan eden, bağışlayan kişi.açılımı A = söz konusu kişi, DAD = veren, ihsan eden, bağışlayan.AGADA: (Akadian) öküz tüccarları.Açılımı: A = söz konusu kişi, GA = öküz, DA = satan, tüccar.ASOR: kırmızılı kişi.Açılımı: A = söz konusu kişi, SOR = kırmızı.ÊNKI: kancalı kişi.açılımı: Ê---kişi, NKİ---kancalı.ÊNKIDU: arkası kancalı kişi.Açılımı: Ê = kişi, NKİ = kanca, DU---arka.UR:URUK bu kelimeler hakkında yaptığım değerlendirme aynı başlıklı bölümündedir.NİNOWE: uğrak bel.açılımı: Nİ = uğrak, NOWE = bel.BÊEROT: çiplak söğüt. Açılımı: BÊE = söğüt, ROT = çiplak.TSOR: kırmızı dut.açılımı: T = dut, SOR = kırmızı.BABYLE: rüzgar tepesi. Açılımı: BA = rüzgar, BYL = tepe, E = ismin yalın hali.BABYLON: // // // // // // // ON = çogulÊRESHKIGAL: siyah otlu yer.açılımı: Ê = yer, RESH = siyah, Kİ = özellik, GA = ot, L = içindeSHAMASH: bizim sevincimiz.açılımı: SHA = sevinç, MA = bizim, SH = sevinçSHARRUM-KIN: yüzü peçeliler.açılımı: SHAR = peçe, RU = yüz, M = biz, - KIN = yapmak.ASHÂSHUR: tarağı kılıç olan kişi. açılımı: A = kişi, SHÂ = tarak, SHUR = kılıç.SERGAN: öküzlerin sahibi.açılımı: SER = üstünde, sahip, GA = öküz, N = çogulİSİN : mecazen, himaye eden kişi. Açılımı: İ = kişi, Sİ = gölge, N = özellik.EKUR: mecazen, baştakiler. açılımı E = söz konusu kişi, KUR = baş, ( kafa )ESERHEDDEN: sınırın üstündekiler (öte taraftakiler). Açılımı: E = söz konusu kişiler, SER = üstünde, HED = sınır, DEN = tamamlayıcı fiilCYRUS: çiplak kafa.Açılımı: CY = kafa, RUS = çiplak. ( Bu sözcük Fars şivesi ( saymaca Sümerce) ile yazılmıştır. ) İSHÂKUR: taraklı kafalı kişi , veya İSHAKUR = sevindiren kişi anlamına da gelir). açılımı İ = kişi, SHÂ = tarak, KUR = kafa.SİRKUTU: sarımsak dövme yeri.Açılımı: SİR = sarımsak, KUTU = dövme yeri.ADAMÂ: bize veren, ihsan eden.Açılımı: A = söz konusu kişi, DA = veren, MÂ = biz.NABU: yeni doğan.açılımı: NA = yeni, BU = doğan,meydana gelen.İNANNA: ekmek sahibi. açılımı: İ = kişi, NAN = ekmek, NA = özellikADAPA: bekleyen kişi ( bekçi ) açılımı: A = kişi, DA = zaman, PA = beklemek.İSHARÂ: peçeli kişi. Açılımı: İ = kişi, SHAR = peçe, Â = özellik.GIRTABULLU: tutan kambur. Açılımı: GIRT = tutan, yakalayan, A = kişi, BULLU = kambur.AMURRU: ölü yüzlü. Açılımı: A = kişi, MUR = ölü, ceset, RU = yüzURRÂSH: siyah karınlı.açılımı: UR = karın, RASH = siyah.GİRSU: büyük.DURU: ikiyüzlü. Açılımı: DU = iki, RU = yüz ( sima ) Kİ = hangi kişi veya KI = yardımcı fiil.GILGAMESH: sineğe benzer çamur öküzü. Açılımı: GIL = mil, toprak, GA = öküz, MESH = sinekMARDUK: çift başlı yılan.Açılımı: MAR = yılan, DU = iki, K = kafa.MÊ = dişi.E/ABZU (abzu): ilk yardım yeri.Açıklaması aynı başlıklı bölümündedir.  NANA SUEN: sabah yemeği, mecazen, sabah vakti. Açılımı: NANA = yemek, SUEN = sabah.ASHİMBÂBÂR: önü koyun sütlü kişi. Açılımı: A = kişi, SHİ: süt (Kurmancı’da bir tanım “kelime içinde tek harf veya birden fazla harf ile kısaltılarak anlamını bulur), M = koyun, BÂ = özellik, BÂR = önünde. İSHUM: şeytan kişi. Açılımı: İ = kişi, SHUM = şeytan.LÂKANOMANSİ: balık pınarında. Açılımı: LÂ = yerinde, KANO = pınar, MANSİ = balık.İGİGU: her tarafı pislik kişi. Açılımı: İ = kişi, Gİ = hepsi, GU = bok (pislik)ANAZU: kısır kişi. Açılımı: A = kişi, NA = negatif, ZU = doğum.DUMUZİ: arkası parlak ibrişimli. Açılımı: DU = arka, MU = ibrişim, Zİ = parlak.GUDEA: kulak misafiri, dinleyen. DUTTUR: İki dolu torba.Açılımı: DU = iki, T = dolu, TUR = torba.  KUDURRU: bilinmeyen uzak cisim. açılımı: KU = bilinmeyen, DUR = uzak, RU = yüz,cisim.ABU : Doğmuş,meydana gelmiş.DÂMU: on telli. Açılımı: DÂ = on, MU = kıl ( tel ).- yukarıdaki orijinal sözcüklerin tamı günümüzde Kurmancı olarak kullanılmaktadır.- SH = Ş-CH = Ç anlamındadır.