Senato Irak'ı bölmeye değil birleştirmeye çalışıyor

Senato'da kabul edilen Irak tasarısı yanlış yorumlandı: Söz konusu planın amacı Irak'ı bölmek değil, federatif yapı çerçevesinde siyasi uzlaşma sağlamak. Uzlaşmaya varılmazsa Irak zaten iç savaş yüzünden bölünecek. Bush yönetimi ve Irak Başbakanı Maliki, bizim geçen yıl önerdiğimiz plana dayalı olarak geçen hafta Senato'da Irak üzerine yapılan oylamayı yanlış yorumladı. 75 senatör, âdemi merkeziyetçi bir iktidar paylaşımına dayanan bir uzlaşmanın teşvik edilmesine oy verdi. Bu, akıntıya kapılmış Irak siyaseti için bir cankurtaran mahiyetindeydi. Bunun yerine Maliki ve ABD yönetimi, öneriyi çarpıtarak, bizim 'Irak'ı korkutma, güç ve diğer yöntemlerle bölmeye' çalıştığımızı ifade etti. Gerçeği ortaya koymak istiyoruz. ABD federalizm fikrini uygulamaya koyamazsa, Irak'ta anlaşma sağlama şansımız olmayacak ve dolayısıyla karmaşa bırakmadan çıkma şansımız da bulunmayacak. Öncelikle, bazıları öyle adlandırsa da, planımız bir bölünme planı değil. Bu plan, anayasasında da kabul edilen federal sistemi hayata geçirerek Irak'ı bir arada tutacak. Federal bir Irak, birleşik bir ülke olacaktır; fakat iktidarın bölgesel hükümetlere devredildiği, sınır güvenliği ve petrol gelirinin dağıtılması gibi ortak endişelerin sınırlı bir merkezi hükümetin sorumluluğunda bulunduğu bir ülke. Iraklılar federalizme aşina değil. Fakat bu yöntem tarihte, bölünmüş ülkeleri bir işgalci veya diktatörün bulunmadığı durumlarda bir arada tutmak açısından tek yol olagelmiştir. Fakat Iraklı liderler, sürekli federalizmin bölünme anlamına geldiğini veya geleceğini duyarsa inanacakları şey de bu olur. Bush yönetiminin alternatifi, Bağdat'ta güçlü bir merkezi hükümeti teşvik etmek. Bu merkezi hükümet işlemiyor. Siyasi uzlaşma sağlamadı ve bunu yapacağına dair kanıt da yok. İkincisi, biz planı dayatmaya çalışmıyoruz. Iraklılar istemiyorsa, tasarının belirttiği gibi planı kabul etmeyecek ve etmemeli de. Fakat Iraklılar ve Beyaz Saray gerçekleri ele alabilir. Irak'ın anayasası zaten federal bir sistem öngörüyor. Beyaz Saray, Iraklılara istemedikleri çözümleri dayattığımızdan şikâyet edecek konumda değil. Bush, Maliki'ye yer açmak için eski başbakan Caferi'yi istifaya zorlamakta tereddüt etmemişti. ABD'nin Irak'ta sorumlulukları var. Iraklılar, federalizme destek sağlamak için yardımımıza ihtiyaç duyacak. 160 bin Amerikalı Irak'ta risk altındayken bizim de sesimizi duyurma hakkımız var. Üçüncüsü, plan 'acı ve kan dökülmesine' yol açmayacak. Ve, hükümetin göz yumduğu milislerden ve beceriksizliğinden kaynaklanan mevcut kan dökümünden fazlasını tahayyül etmek zor. Bush yönetimi Iraklılara, federalizmi işler kılmaları için yardım etmeli; federalizmin bölünme ve dış baskıyla eş tutarak onları korkutulmamalı. Bunun için, petrol gelirinin adil dağıtımı, milislerin yerel güçlere katılımı ve diğer ülkelerin istikrarlı bir Irak'taki çıkarının artırılmasına dair anlaşma sağlanmalı. İşleri iyice karıştırmak için yönetim, federalizme benzeyen ama karmaşa reçetesi olacak bir 'aşağıdan yukarıya' stratejisi ortaya attı. Bu strateji, ABD'nin Kaide ve Şii aşırılık yanlılarıyla savaşacak herhangi bir grubu her yerde destekleyeceği anlamına geliyor gibi. Ortak terörist düşmana karşı savaşta aşiret liderleri arasında müttefik aramak her zaman anlamlıdır. Fakat, bu grupları hiçbir siyasi bağlamı veya amacı bulunmayan bir şekilde desteklemek, anarşiye davetiye çıkarmak. Irak'ı, bir grubu diğerine karşı kışkırtan ve onları birleştirmeye çalışmayan 'aşağıdan yukarıya' yaklaşımından daha fazla hiçbir şey bölemez. Federalizm, Iraklıların çıkarlarını bir arada tutabilecek tek formül. Ayrıca, karşımızda bulunan seçeneğin gerçekliğini de teslim ediyor: Federalizme geçiş veya iç savaşla gelecek gerçek bölünme. (Senato Dış İlişkiler Konseyi'nin Demokrat Başkanı/Dış İlişkiler Komitesi Başkanı, 3 Ekim 2007 New York Times) Radikal