SEİD RIZA’YI İDAM EDİLİŞİNİN 69.YILDÖNÜMÜNDE SAYGIYLA ANIYORUZ.

Seid Rıza 1864 yılında Dersim de doğar. Babası baba İbrahim Dersim ileri gelenlerinden sözü dinlenen, eğitim görmüş sevilen sayılan biri idi. Seid Rıza küçüklüğünden beri babasının cemaatlerinde bulunmuş, okuma yazma ögrenmiş dersim bilgelerini tanımıştır. Babasının ölümünden sonra ailesinin ve aşiretinin sorumluluğunu yüklenmiştir. Seid Rıza nın geçlik dönemlerinde, osmanlı ordusu bir kaç kez dersimi işgal etmeye çalışmış ama başaramamıştır. Seid Rıza 1906 daki osmanlı saldırılarına karşı kahramanca savaşmıştır. Osmanlılar Seid Rızayı kazanmak için çok çaba gösterdi, ancak Seid Rızayı Dersim'den koparamamıştır. 1915 osmanlı rus savaşında ittihatçılar yine dersim aşiretlerini kazanmak için elçiler gönderdiler ancak bu girişimleri boşa çıkınca iki taburla pülümür yönünden saldırıya geçtiler, amaçları cephe gerisini sağlama almaktı. Çünkü ermeni soykırımından kaçan 50 kişi dersime sığınmıştı. İttihatçı osmanlı hükümeti dersimlilerden bu ermenileri ya katletmelerini yada orduya teslim edilmesini istiyorlardı. Osmanlı hükümetine cevabı dersim adına Seyit rıza bildirdi.cevapta, “atalarımız ermenilerle yüzyıllardır barış içinde yaşadılar. Onlarda bu toprakların sahibidirler. Hangi haklı gerekçe ile onları bu topraklardan kovalım. Dinimiz töremiz buna cevaz vermez. Eğer içlerinden suç işleyen varsa ismini bildirin yargı önüne çıkaralım. Suçsuz günhsız insanların topraklarından kovulmasını,veya bazı yerlerde görüldüğü gibi katledilmesini tasvip etmiyoruz. Eger burada birlikte yaşadığımız kapı komşumuza, veya bize gelen allahın misafirine evizimizde saldırı olursa onları korumak allahın emridir ve görevimizdir.....^bunun üzerine dersimin cephe gerisi için bir tehlike olduğuna inanan itttihatçı subaylarlar dersime saldırırlar ama yenilerek geri çekilirler. Seid Rızanın askeri dehası bu çatışmalarda görülür. Rus orduları osmanlı ordularını bozguna uğratır Dersim sınırlarına kadar ciddi bir direnişle karşılaşmaz. Ancak Dersime geremezler. Munzur dağlarına Mevzilenen Dersim güçleri Rusların bu cephede hic görmediği bir direnişle karşılaşırlar. Özellikle Seid Rıza nın ismi bu savaşlarda en çok duyulan komutan olur. Rus Orduları murat suyunu geçemezler ve Erzincan ovasına çakılıp kalırlar. 1917 Ekim devrimi ile Erzincandaki Rus ordusunun yönetimi üç kişilik bolşevik komiteye geçer. Komite Lenin in emri ile bir anlaşma imzalıyarak geri çekilir. Anlaşmaya göre, Erzincan, dersim koçgiri bayburt yöresinin yönetimi yörede yaşıyan Kürt, Ermeni, ve türk halk temsilcilerine devredilecek ve osmanlı hükümeti ve ordusu bu yönetimin işlerine müdahele etmiyecektir. Seçilen kürt delegelerinin başında Koçgirili Alişan ile Seid Rıza olmak üzere silahlı güçleri ile birlikte Erzincana giderek üçlü yönetime katılırlar. Ancak osmanlı hükümeti bolşeviklerle yaptığı anlaşmaya uymaz, Bolşevik orduları bolgeyi terkettikten bir müdet sonra önce karakol örgütü ve islam komitesi aracılığıyla kargaşalık ve silahlı eylemler yapar ardından da osmanlı ordusu bölgeyi işgal eder. Osmanlı hükümeti binbaşı cibranlı Halit Beyi Dersim ileri gelenleri ile görüşmeye gönderir. Amaç Kürt Ermeni ittifakını bozmak, osmanlı ordusu ermenilere saldırırken, Dersim güçlerinin mümkünse desteğini almak değilse tarafsız olmalarını sağlamak. Seid Rıza Ermeni Türk savaşında önce tarafsız kalmayı savunur ama osmanlı ordusunun Dersim içindeki Ermenilere karışmasına karşı çıkar. Osmanlı ordusu Erzincana girince Ermeniler çekilmekte olan Rus ordularının ardından gitmeye başladılar. Seid Rıza emrindeki silahlı güçleri sebebi bilinmiyen bir nedenle osmanlı ordusu ile Erzuruma kadar gider. Erzurumda Osmanlı ordusunun ve islam komitesinin Ermenilere karşı kanlı katliamlara girişince önlemeye çalışır başarılı olamayınca biz bu suça ortak olmayız diyerek birlikleri ile Dersime döner. 1921 koçgiri isyanına destek sağlamak için Dersim içinde çalışır. Topladığı 1000 kişilik birlikle yardıma gitmeye çalışır ama Koçgiri direnişi kırılmış, Topal osman birlikleri ile M.Kemalin askerleri kaatliamlar yapmıştı. Dersin güçleri karşı saldırı ile Kemah ve imralıyı kısa bir süre içih işgal ederler . Seyit Rıza bundan sonra Kürdistan sorunana daha çok angaje olur. Ankaraya telgraflar çeker kürt halkının taleplerini iletir, 1936 yılından sonra Kürdistan de Kemalistlerin saldırılarına karşı destek arar. Özellikle Dersim aşiretleri arasındaki düşmanlıkları gidermek için çok uğraştı. Oğlunu öldüren komşu Kırgan aşireti ile oğlunun katilleri hariç ilişki kurdu itifak için çalıştı. Kemalistler 1936-37 yıllarında dersim katliamı için hazıırlık yaptılar, Elazığa birlikler sevkettiler, dersim içlerinde angarya ile yollar yaptılar. Seyit Rıza bu hazırlıklara karşı çok çalıştı, dersimlileri uyardı, aşiretler arası toplantılar yaptı, Sömürge valişi Abdullah Alpdoğanın çağrılarının karşılanmamısını, silahlarının teslim edilmemesi için çağrılar yaptı, gezi ve görüşmeler yaptı. Türk ordusu 1937 yılında Dersimi işgal etti silahlarıı topladı, Dersim ileri gelenlerini tutukladı. Halk silahsızlandırıldıktan sonra katliamlara başladı. Dersim halkı bu soykırımı karşı elindeki kıt imkanlarla karşı koydu. Seyit rıza çevresindeki bir avuç savaşçı ile kahramanca direndi. Bu direnişte, karısını, oğlunu ve torunlarını kaybetti. Türk ordusu silahsız dersimlilere tam bir vahşet uyguladı.Tam bir soykırımdı. Seid Rıza direnişin umutsuzluğunu görünce, belki katliamları durdururlar düşüncesi ile Erzincan valisinin görüşme çağrılarına uydu. Ancak osmanlı kalleşliği bilinir. Seid Rıza tutuklanır ve Elazığ da 37 arkadaşıyla birlikta istiklal mahkemesinde sözde yargılanırlar. Bu uyduruk mahkeme “atatürk gelmeden idan edelmeli” emri gereğince önceden verilen kararları, gece gündüz ifadeler alarak 6 gün içinde verilen karar17 kasımda ı açıklar. Seid Rıza ile birlikte 11 kürt kahramanına idam kararı verilir ve o gece Seid Rıza, oğlu Resik Hüseyin, Kureyşan aşiret reisi Seyid Hüseyin,,Yusufan aşiret reisi Kamerin oğlu Fındık ağa, Demenan aşiret reisi Hesene cebraili, Kureyşan aşiretinden Hesene Ulkiye, Aliye mirzali idam edilirler. Dersim kürt halkının önderleri sömürgeci celatların tüyleri diken diken eden mağrur gururlu boyun eğmeyen tavırlarıyla ölümü karşılarlar. Ölüm mangasının başındaki emniyetçi İhsan sabri çağlıyangil Seid rızanın idan sephasına giderken gecenin sessiz karanlığını yırtan insanın kanını donduran gür sesiyle kürtçe haykırdığını yazar. Seid Rıza kırmancki söyle haykırır.  “Evladı Kerbelayıh. Be xetaye, Cinayeto zulmo.“ben sizin sahtekarlığınızla başedemedim, bu bana dert oldu, ama önünüzde diz çökmedim buda size dert olsun. 75 yaşımda şehit oluyorum. Dersim mağlup oluyor, ama kürtlük ve Kürdistan yaşıyacak, kürt genci intikamımızı alacaktır.” Der ve celadı azarlıyarak sandalyesini kendisi tekmeler. SEİD RIZA VE ARKADAŞLARININ İNTİKAMI ALINACAKTIR !ŞEHİTLERİMİZ ÖLÜMSÜZDÜR !YAŞASIN BAĞIMSIZ BİRLEŞİK DEMOKRATİK KÜRDİSTAN !SEİD RIZA’YI İDAM EDİLİŞİNİN 69.YILDÖNÜMÜNDE SAYGIYLA ANIYORUZ.