SEÇİM SONUÇLARI ÜZERINE GÖZLEMLER(1)

ASO ZAGROSİ

Kürdistan ve Irak seçimlerinin sonuçları büyük oranda ortaya çikmaya başlamıştır. Iraklılar genel ve mahalli seçimler için sandık başina giderken, Kürdistanlılar bu iki seçimin yanı sıra, Kürdistan Bölge Parlamentosu 111 üyesini seçmek içinde sandık başina gitti...

Seçim Komisyonu Başkanı Ferid Ayar'ın yaptığı açıklama ve listelerin aldığı oy oranlarına bakarak genel bir durum değerlendirmesine gidilebilinir...

IRAK PARLAMENTOSU SEÇİMLERİ

30 Ocakta sandık başina giden Kürdistanlılar ve Iraklılar Irak Parlamentosunun 275 üyesini seçmek için oy kullandılar.

Ayetullah Ali Sistani'nin desteklediği "Birleşik Irak Listesi" 4570295 oy alarak, %47,6 oranıyla birinci liste; Kürdistan İttifakı Listesi, 2175551 oy alarak % 25,7 oranla ikinci; Irak Geçici Yönetimin Başbakanı Eyat Allawi'nin "Irak Listesi" 1,168, 943 oy alarak %13,8 oranla üçüncü; Cumhurbaşkanı Yawer'in "Irakîyun Listesi" 150 680 oy alarak 4. olabildiler.

Görünen odurki, Şiiler 140 sandalye, Kürdler 75 sandalye ve Allawi çevresi 40 sandalye, Yawer çevresi, 5; Türkmenler, 3; El Sadr'a bağlı olan Radikal Şiiler 3; Komünistler 2; Kürdistan İslami Örgütü, 2; Adnan Paçacının Listesi, Irak'ta İslami Çalisma Örgütü, Hıristiyanların Ulusal İttifakı, Uzlaşma Hareketi ve Bağımsız Demokratlar birer Milletvekili çikarabildiler.

Geriye kalan 16 sandalye oy oranına göre listeler arasında paylaşilacaktır.

Irak Parlamentosu seçimlerine katılan 111 Listeden sadece 12 iki liste milletvekili çikarabildi....

Irak Parlamentosuna bir Milletvekili gönderebilmek için 30750 oy almak gerekiyor...

Bu tablo üzerine düşünüldüğü takdirde ortaya çikan gerçeklik şöyle özetlenebilinir:

1) Şiiler, Irak devleti kurulduğundan beri ilk defa bu yoğunlukta bir temsil gücüne kavuştular. Şii grupların esas eğilimi teokratik bir yapılanmaya gitmek...Bu yönde çesitli açıklamalarıda oldu.

2) Kürdler, Irak ve Osmanlı döneminide katarsak, ilk defa kendi ulusal kimlikleriyle bu yoğunlukta bir temsil gücüne kavuştular... Kürdler laik, demokratik bir güç olarak önümüzdeki 11 ay içindeki gelişmelere anahtar güç olarak damgasını vuracaklar... Kürdlerin bu pozisyonundan dolayıdır ki; Adnan Paçacı'dan Ahmed Çelebi'ye, Eyad Allawi'den Şiilere kadar herkes Mam Celal ve Kek mesud'la görüşmek için Qaleçolan ve Serêreş'i ziyaret haline getirmişler.. Kürdler, sahip oldukları potansiyel ve savundukları tezlerle uluslararası arenada çok olumlu bir pozisyona kavuştular... Gelecekte oluşturulmak istenen laik bir yapılanmanın motor gücü ve Ortadoğu karanlığı ortasında yakılan bir mum olarak haklı ulusal ve demokratik taleplerini daha rahat seslendirme imkanına kavuştular...

3) Sünni Araplar, tarihleri boyunca ilk defa bu ölçüde iktidar mekanizmalarının dışına düştüler.... Bu çevreleri yeniden sürece entegre çabalari var.

4) Irak sol ve komünist hareketi hiç bir ciddi varlık gösteremedi. 1960 ve 70'lerde iktidara aday olan IKP'si islami çevreleri lehine kendi zeminini büyük oranda kayıp etmiştir ve marjinal bir grup olarak varlık gösteriyor..

5) Türkmenlerin 93408 oy alması, Türk devletinin yıllardan beri yapmış olduğu yalana dayalı propagandaları da boşa çikardi... Türk Devleti, tüm askeri, parasal, siyasi ve dostluk ilişkilerini kullanmasına rağmen, bu seçimlerde husrana uğradı. Çünkü bu güne kadar herkese Irak ve Kürdistan'da "4 milyon Türkmen var" şeklinde propaganda yapıyordu... Türkmen Cephesinin gücü, Kerkük'te iptal edilen 90 bin Kürd oyu kadardır...

6)PKK yandaşi olan PÇDK, Irak Parlamentosu seçimleri için 5183 oy alabildi... Bu PKK ve çevresi için büyük bir yenilgidir... 1990'lardaki PKK'ye sunulan destek ve Bekea vadisine düzenlenen seferler,KNK'ye Güneyli Kürdlerin gösterdikleri destek ve katılım düşünüldüğünde, bu alınan sonuş bir fiyasko olarak tarihe geçer. Kürdistan halkının taleplerini seslendiren partiler siyasal yelpazede kendilerini gösterdiklerinde PKK vb.. çevrelerin hiç bir şansları kalmaz....

7) Kürdistan İttifakı Listesinin, seçimler boyunca Kürdlerin seçimlere katılımı için yaptığı seçim propagandalarında Kürd halkının haklı istemleri yanı sıra, Irak'ta gerçek Kürd nüfusunun ortaya çikmasi için seçim sandıklarına gitmelerini istiyordu. Bu propaganda, teşfik edici olmasına rağmen gerçeğe uymuyordu. Nedenlerine gelince:

Bazı Kürd çevreleri, Kürdistan İttifakı Listesi(KİL) saflarında seçimlere katılmadılar. Bunlardan bazıları kendileri istemedi ve bazılarınıda Kürdistan İttifakı Listesi istemedi.

Bazı Şii Kürd çevreleri, Ayetullah Sistani'nin fetvasına uyarak Şiilerin listesinde yer aldılar.

Feyli Kürdlerden bazı partiler ya tek başina yada Araplarla ittifak kurarak seçimlere katıldılar.

Irak İslami Partisinin Genel başkanı Dr. Muhsin'in Kürd oluşundan dolayı, bazı Kürd oyları oraya gitti...

Kürdistan İslami Grubu, Kürd listesinde seçimlere girmiyerek 2 milletvekili aldı.

Kürdlere ilişkin oynanan oyunlar neticesinde Musul'da 200 bin Kürdistanlı oy kullanamadı. Kerkük'te 90 bin Kürd oyu iptal edildi.

Yurt dışı Kürdlerinin bir kesimi yapılan düşmanca propagandalardan etkilenerek, "oturumlarını kayıp etmemek" için seçim sandıklarına gidemedi..

Yine bazı Kürd çevreleri "bir daha cellatlarımızın devleti ve parlamentosu için oy kullamayacağım" mantığında olduklarında seçim sandıklarına gidemediler.
Daha bir çok nedenden dolayı, yapılan propaganda pek isabetli değildi....