Şaré Bé Perwerde,Teknolojîya Newé ra zî xér néveynen

Yew mude veré Estanbol de yew kombîyayiş mîyannetewî verazîya.na kombîyayiş de péro profesor û merdim zanayé(Bilim adamı) amébî yewca.é merdiman zanayo o ca de yew çî eşkera kerd, va ke serra 2005 de însanaté şîfré genetîka merdim kerd a,ma o şîfre veyna.tîya ra pey heme néveşî veré yenî zonayiş û tedarek né néweşî zî yena girewtiş.yew wext ra pey însan pé néweşî némiren,é ke bimirî zî pé travma û welecex(Kaza) ra mirenî.yew profesor zî o kombîyayiş de va ke des-pancés serran ra pey ,pé na teknolojîya newa emré însana sewpancas-dı séserr bena derg.

Seba ameyox însanatî yew teknolojîya zaf hewl îcad kerda.welakîn tede yew talike zî esta,eger tiké merdim biwazî seba menfeeta xo é teknolojî bixebetnî,o wext felaketa gird yena saré dinya ser.feqet eger hewlbîyayiş însanaté sero bixebetnî na gava inasarén seba însanaté yew qezenca-yew newayîya zaf rinda .

Dinyade teknolojîya newé zaf lez ha ver şina.her roj tewir tewir haceté newé îcat benî seba xizmeta însana.dinyade pé qompûter(Bilgisayar) û înternet yew demo newe bi a.dewletén Ewropa,Emerîqa,Çîn,Japonya û Hindîstan demo newe de seré né gurîy ûncen,ina xusıs de zaf mesafe zî girewta.é dewletén bîn zî goré xo na teknolojîya newé ra zaf hewl fayde veynen.

feqet her çar parçé Kurdistande şaré kird, sey şaré bîn néşkenî na teknolojî ra yew fayde veyner. Şaré Kird sed hewtay (%70)ra zéde dewe û mazra(Gomé) de cuwîyenî,zaf dewé bé dibistan û mektebé na semed ra qicé Kirdu perwerde nébenî.wexta merdim Bé wendiş û nuştuşib na dinyade ne xo ra,ne yewna ra faydé ci nébena.şaré Kûrdistana başur né serran peyinande di hebé ûnîversîté kerd a.seba ameyox şaré Kird yew gava girda,welakîn rojhelat û vakûr na xusis de zaf tepîya mendî.

Serra 1984 ra nata Dewleta Tirk şaré Kird sero goré 20 serr yew şer o léyşin û gemar ramit.Dewan de dibistan péro qefelnay, qicé kirdu néşkey mekteb biwan,né qıcé ke no 20 serr mîyande bîy(amé dinya) humare înan mîlyon ra zafî, péro bé perwerde mend.seba yew millet no hal yew felaketa.merdim bé perwerde ra her gureyo xerab û nébeye yeno na semed ra şaristanan Kûrdistanra heta metropolan Tirkîya çi gureyo nébeye esto né qicé winasî ha tedé.Dinya şîfré genetîka însan veyna,welakîn bi mîlyonan qicé Kirdû rî mektéb néveyna.qe yew alaqé înan derheq teknolojîya newé ra çinîyo.

Şaré Kird şaristanan Kurdistande heta nika dibistanan û mekteban de qompûter sero perwerdebîyayiş nédî.Ewropa de péro mektebunid qompûter esta û pé qompûter perwerde benî.keyé her Ewropayicid miheqeq qompûter esta.welakîn tiké Kird dîaspora(tever) na xusis de zî zaf tepîyay.tiké Kird welatde yew deway Kûrdistan de senî cuwîyén,orté Ewropade zî in away,qe né bedilîyay.mîyan îmkanan Ewropa de bé kar heyaté xo ramen.

ayê ke qompûter û înterneté înan esta péroyîn zî sîté kerd a.sîté Kirdû zaf rind xemelnayé tewir tewir rism û namé panay. Welakin nuştuş înan de qe yew qal(nuşt)é aqil,zonayé çinîya,péro kifir,kîn û nefret nusen. kamyew sîte kerd a, zerey xo tede veng kenî péro kıfır-neng-nehl çînén yewbîno.îtara zî ma zanî ke estiş teknolojîya newé,qompûter û înternet téna bes nîya.gereka merdim bizanî ke na hacet seba menfeeta xo û milleté xo bixebetnî.

Şaré Kird,eger seba menfeeta şaré xo né sitéyan internet bi xebetnî ez bawer kena na dinyade çew sey şaré kird bi awantaj nîyo.mîsal sîté Tirku téna Tirkî û Engilîsî nusen,welakîn sîté kûrdî, vakûr Kûrmancî,Kirmanckî(Dimlî),Tirkî ,Almankî, sîté başur Kûrmanci,Soranî,Engilîsî û Erebi , é Rojhelat Kûrdi û Farsî,é ke asya a orteyinde Kûrdî,Orisî,Arminkî û é ziwanan bînan ra nusen,Kirdé Ewropa eşkén heme ziwanan Ewropa ra binus.na péro zengînéya seba şaré Kird.feqet şaré Kird yew wext pé çuwa(zope),kerra û sîlih yewbînan de şer kerdin,nika zî pé înternet yewbînan de şer kenî.

Ewropa de çand, huner , spor û wendiş sero zaf îmkan estî,seba perwerde bîyayiş qican,eger şaré Kird biwazî eşkenî buroqratûn yew dewlet îta de hedre bikerî.welakîn zaf kém yew xeyle Kirdû né îmkano seba améyox qican xo û welaté xo hedre keni.no tewir zî Kird tim teknolojî ra pey de manenî. Profesor û merdim zanayé şaré xerîb nikay pé teknolojîya newé însan verazen,yew medenîyet o newe kenî a. şaré Kird zî gereka yew demo kilm de bı elîmo na teknolojî û seba hewléya milleté xo bıxebetnî.wa herkes rind bizano ke no awa Kırd cayk néresén .

siwan@turkei.net