Referansın sağlam olsun bizde ihaleye gerek yok-2

24.08.2006Refarans Gazetesinden aktaran B.ŞKuzey Irak'ta Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin örgütlenme biçimi örnek seçilmiş. Bölgenin önemli işkadınlarından Ferda Celiloğlu, 'Hükümet güvenebilecek firmalar arıyor. Türkiye'den iyi bir referansınız varsa ihalesiz bile iş alabilirsiniz' diyor. "İyi iş yaparsanız buradaki iş tekliflerine yetişemezsiniz. Burası Türkiye ile iş yapmak istiyor. Başka şansı da yok. Buradaki canlanma Türkiye için de önemli. İnşaatın çivisinden yere serdiğimiz halıya kadar her şey, aklınıza ne geliyorsa Türkiye'den geliyor. Birçok sektör Türkiye'de tıkanmış durumda. Buradaki canlılık Türkiye'deki sektörlere de hareketlilik kazandırıyor."Kuzey Irak'ın "hanımağası" Ferda Cemiloğlu, Türkiye ile Kuzey Irak arasındaki giderek artan ekonomik ilişkiyi işte bu sözlerle özetliyor. Kuzey Irak'ta Kürt yönetiminin "devlet kurma" hedefi henüz "hayal" aşamasında olsa da 20 yıl sonrasını planlayacak bir Planlama Bakanlığı bile kuran KDP, 15 milyar dolarlık yatırım için teşvik yasası bile hazırlamış durumda.Bu yatırımlardan en fazla pay alabilecek ülkeye ise bölgede Türkiye gözüyle bakılıyor. Zaten 321 Türk firmayla bölgede olan Türkiye'nin bu konuda attığı adımlar da azımsanacak gibi değil.Ancak her zaman olduğu gibi taahhütlerini yerine getirmeyen, işlerini bitirmeden parayı alıp bölgeyi terk eden Türk firmalar nedeniyle bölgede iş yapacak şirketler için işler artık daha sıkı. Bölge işadamları ve yöneticiler, ilişkileri daha sağlıklı bir zemine oturtmak için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile işbirliği yapmak istiyor. Bu talebi KDP Dışilişkiler Temsilcisi Safin Dizayee de dile getiriyor ve "TOBB'la işbirliği bizim için çok önemli" diyor. İşte bu nedenle iş almada artık ihalelerden çok, şirketlerin referansları önemli oluyor.Erbil Ticaret Odası Başkanı Daarel Cemil Hayat, bölgenin en eski tüccarlarından ve Türkmen asıllı. Erbil Ticaret Odası seçimlerini 3 ay önce kazanarak göreve başlamış. İlk icraatlarından biri de Gaziantep Ticaret Odası ile kardeş oda anlaşması imzalamak olmuş. Ticaret Odası'na yeni bir merkez bina yapımını da başlatan Daarel Cemil Hayat, Türkiye'deki ticaret odalarının örgütlenme biçimini örnek aldıklarını söylüyor ve "Bu, işbirliğimizi de geliştirecek" diyor.Güvenirlerse kapılar açıkFerda Cemiloğlu, bölgede iş dünyasının en etkin ve önemli isimlerinden biri. Cemiloğlu'nun ailesi 6 kuşaktır bu coğrafyada yaşamış. Kendisini tanıtırken de "Aramızda kalsın ben gerçek bir Kürt prensesiyim" diyor. Kız kardeşi Mesut Barzani’nin kardeşi ile evli. Cemiloğlu, Ankara'da üniversiteyi okuduktan sonra ABD'de biyoloji doktorası yapmış ve 8 dil biliyor. Cemiloğlu'nun Türkiye ile ilişkileri sıkı. Erbillilerin hitabı ile Ferdahan, 7 yıl CHP'de aktif siyaset yapmış ve Kadın Dayanışma Derneği (KADER), Kadın Dayanışma Vakfı ve Toplumsal Sorunları Araştırma Vakfı'nın kurucularından. 5 yıl önce yerleştiği Erbil'de kendisini tanımayan yok denecek kadar az. Kürdistan Üniversitesi'ni, hükümete ait İçişleri Bakanlığı ve Kültür Bakanlığı'nın inşaatlarını yapıyor. Erbil'in ilk Türk lokantası ve güzellik salonu da Cemiloğlu'na ait.Sıcak nedeni ile Erbil'de 12.00 ile 15.00 arası kimseden randevu almak mümkün değil. Mesai saatleri oldukça farklı. Ancak Cemiloğlu ile Erbil'deki bu geleneğin ötesine çıkarak 13.00'te kendisine ait olan Puşi Restoran'da buluşuyoruz. Cemiloğlu ile bir yandan Diyarbakır'dan gelen ustaların yaptığı yemekleri yerken bir yandan da Erbil'deki iş hayatını konuşuyoruz. "Erbil'deki tek Türk lokantası burası mı" sorusuna Cemiloğlu, gülerek, “Burada birisi güzel bir iş yapmasın herkes onu yapmaya başlıyor" diye yanıt veriyor ve ekliyor: "Ben ilkim ama benden sonra 8 tane daha açıldı."Ferda Cemiloğlu, bu duruma çok sevindiğinin de altını çiziyor. Erbil ve Kuzey Irak'ta onlarca ilkleri bekleyen alan olduğunu söyleyen Cemiloğlu, her bölgenin de kendine has ticaret kuralları olduğunu söylüyor ve şöyle konuşuyor: "Burada en fazla üzerinde durulan konu bana sorarsanız güvenmekle ilgili. Çünkü buranın şartları farklı. Bankacılık sistemi zayıf. Ama burada bugüne kadar hiç kimsenin parası kalmadı. Daha sonra hakedişler en kısa zamanda ödeniyor. Üç gün içinde paranızı alıyorsunuz."Ferda Cemiloğlu da bölge yetkililerinin son yıllarda ihalelerde çok titiz davrandıklarını hatırlatıyor ve nedenlerini şöyle sıralıyor: "Birçok Türk firması buradan aldıkları ihaleleri taşeron firmalara devretmiş, o taşeron firma da başka taşeron derken ne inşaat yapılmış ne de ortada para kalmış. Bu tür sorunlar azalmaya başladı ama bu yüzden şimdi çok seçiciler. Eskiden buradan iş almak daha kolaydı. Ancak bazı noktalarda karşılıklı güven kaybı yaşandı. Bu yüzden hükümet, güvenebileceği firmaları arıyor. Güvendiklerine de kapıları sonuna kadar açıyor. Türkiye'den iyi bir referansınız ya da burada yaptığınız işle kendinizi kanıtladığınız zaman ihaleye falan gerek kalmadan buradan çok rahat iş alabilirsiniz." Metin Can