PÊŞEWA GAZÎ MİHEMED 31.MART DEĞİL, 30 MARTTA İDAM EDİLDİ.....

Xebat Gazetesi

Çev: ASO ZAGROSİ

Ölümsüz Pêşewa Gazî Mihemed, 22.01.1946dan 17.12.1946 yılları arasında tam 11 ay varlığını sürdüren, ilk Demokratik Kürdistan Cumhuriyetinin Başkanı, 10 Xaklewe(Newroz)1326(k) (sabahı ki 30 Mart 1947e denk düşüyor) Mahabadın ÇAR ÇİRA meydanında Seyfî Gazî ve Sedir Gazî ile birlikte idam edildiler.
Bu, yürek yakan tarihsel olayın gerçek hikayesidir.
Gerçi, tarihçilerin ve araştırmacıların dikkatini çeken olay odur ki, Güney Kürdistanın edebiyatında ve bazı takvimlerde 31 Mart, Pêşewa Gazî ve arkadaşlarının idam günü olarak kabul ediliyor. Bu tarih, gerçekten uzak ve tarihsel bir hatadır. 30 günü tam ve doğru olanıdır.

Aşağıdakiler ise buna ilişkin belgelerdir:

1)Dr. Abdulrahman Qasimlo Kürd ve Kürdistan(Abdullah Hasanzade 1972de Kürdçeye çevirdi) adlı eserinin 92.ci sayfasında şöyle diyor: gizli bir şekilde yapılan mahkemeden sonra 10 Xaklêwe 1326da( 30 Mart 1947) Kürd Pêşewası Gazî Mihemed, yeğeni Seyfî Gazî ve kardeşi Gazî Sedirle birlikte idam edildiler......

2)Dr. Kemal Mazhar Ahmed, Dıraset fi Tarix İran adlı eserinin 262 sayfasında şöyle diyor: Mahkeme edildikten sonra 30 Mart 1947de Gazi Mihemed, kardeşi Sedir Gazî ve yeğeni Seyfî Gazî idam edildiler.....

3)Yine Dr. Qasımlonun Çil Sal Xebat ji bo azadîyê(Dr. İzedin Mustafa Resul arapçaya çevirmiştir) adlı eseri, ki Kürdistan Demokrat Partisinin tarihidir. Bu kitabının arapça basılan birinci cildinin 66ıncı sayfasında şöyle diyor: Gazi Mihumed 30 mart 1947de idam edildi....

4)Dikkat çekici olan İran Kürdistan partilerinin hepsi, bu tarihsel olayı basınlarında hicri takvimini kullanarak 10 Xaklewe 1326 olarak yer veriyorlar.. Hicri takvimimin bu günü, ayı ve yıllını, miladi takvimine vurduğumuz zaman 30 Mart 1947 çıkıyor..

5)Bu yıl Kürdistan Başbakanı Nêçîrvan Barzanî başkanlığında ve Kürdistan Kültür Bakanının örgütlediği Gazi mihemed ve Demokratik Kürdistan Cumhuriyetini konu alan seminer, Hewlêrde Sherethon Otelinde yapıldı
Bu bir kaç satırının yazarı, Pêşewa Gazi Mihemedin idam tarihi ile ilgili meselede 30 Mart günü üzerine ısrar etti.. Ölümsüz Pêşewa Gazi Mihemedin biricik oğlu olan Dr. Ali Gazi herkesin gözü önünde 30 Mart 1947 tarihine desteğini sundu ve şöyle dedi: Doğrudur, Pêşewa ve arkadaşlarının idam tarihi 30 mart 1947 dir ve 10. Xaklêwe 1326ye denk düşmektedir.

6)Eğer biz Kürd şairlerinin şiirlerinin perspektifiyle de bu tarihsel olaya bakarsak, görürüz ki bazı Güney Kürdistan şairleride bu gerçekliğin yanındadırlar ve 30 Mart 1947 tarihini Pêşewa ve arkadaşlarının idam tarihi olarak vermişlerdir.

Bunlardan biri yurtsever Kürd şairi Osman Awnî (1914-1992) ŞÎNÎ PÊŞEWA adlı şiirinde şöyle diyor:

Le sî martî çil û hewta,
Le çepgerdî çerxî çewta,
Le Mahabad le çarçira,
Darî bêdadî helkira!

Ew darey le mîwey şewa,
Westa le jêrya Pêşewa,
Gutî:Êsta dilêm Kurdim,
Le rêyî azadî Kurd mirdim!

Bu şiiri Osman Awnî 1947 Nisanın başlarında yazmıştı........

Ayrıca, Kürd ilerici şairi DİLZAR, 30 Mart 1947 tarihini ölümsüz Pêşewa Gazî Mihemedin idam edildiği gün olarak tarihe düşmüştür. Bir şiirinde bu tarihsel gerçekliği şu şekilde koruma altına almıştır:

Sedey bîstem bû,
Salî çil û hewt,
Le sî adara
Ke Pêşewayî Kurd
Le Mahabad
Kirabe dara!!
1947

Böylece görüyoruz ki, İran Kürdistan siyasi çevreleri, Güney Kürdistan tarihçileri ve bazı şairler 30 Mart 1947 tarihini Pêşewa Gazi Mihemed, Seyfî Gazi ve Sedir Gazinin idam günü olarak kabul ediyorlar. Bundan dolayı ben Kürdistan basın çevrelerine rıca ediyorum, bu tarihsel hatanın onlarca ve yüzlerce sefer tekrarlamaması için,size gelen 31 Mart gününü Gazi Mihemed ve arkadaşlarının idam günü olarak tespit eden yazıları 30 mart 1947 olarak değiştirerek yayınlayınız