Mam Celal ve Cumhurbaskani olarak görevleri

Mam Celal ve Cumhurbaskani olarak görevleri

Bir kac aydan beri bir cok cevre, Mam Celalin Cumhurbaskanligi görevine gelmesine iliskin olumlu veya olumsuz tavir belirlediler..

Arap dünyasi ilk önceleri elbirligi yapmiscasina bir bir Kürdun Irakin basina gelmesini felaket olarak degerlendirmeye basladilar.. Bundan dolayi bir cok Arap basin ve yayin cevreleri Mam Celala iliskin yipratma kampanyalarini baslattilar.. Bu cevrelerin dayandiklari argument, Kürdlerin üst görevlere gelmesi, Irakin Arap dünyasindan koparilmasini beraberinden getirir tezine dayaniyordu....

Türkler ise, Kürdler yönlerini Bagdatta cevirirlerse Bagimsiz Kürdistan belasindan kurtulacaklarini hesapliyorlar..

Kisacasi Kürdlerin Irakta üst görevlere gelmesini birileri Irakin Kürdlestirilmesi olarak degerlendirip korkuya kapilirken; digerleri ise Kürdlerin araplastirilmasi olarak degerlendirip sevinc cigliklarini atiyor..

Mam Celal Irak Ulusal Parlamentosunca Cumhurbaskanligi görevine secilmesinden sonra, tüm Güney Kürdistan bir bayram havasina büründü... Kürdler, Zaxodan Hemrin daglarina ve oradan Kürdistanin diger parcalarina ve diyasporaya yayilan büyük bir sölen ortamina girdiler... Nasil olmasin ki, Saddamin arasira kafasi estiginde genel af cikarirdi.... Bir keresinde Saddam yine meshur aflarindan birini cikarmis ve bir aciklama yaparak Celal Talabani haric herkes bu aftan yararlanabilir demisti....

6 Nisan günü Federal Irak Parlamentosu, Saddamin af etmedigi Celal Talabaniyi yeni Irakin Cumhurbaskanligi görevine secerken, bu tarihsel olayi Saddam ve beraberindeki 11 suc ortagi, yine Kürd olan Federal Irak Insan Haklari Bakani Bahtiyar Emince verilen bir televizyonda canli olarak seyirettiler...

Kürdler, Araplarin karsisina öncellikli olarak üst görevler icin cikmadilar. Cumhurbaskanligi ve bakanlik görevlerinden önce, ilgili taraflarla Pesmerge, Kerkük(ve diger isgal altindaki Kürdistan topraklari), genel Irak bütcesinde Kürdistana düsen pay, Federal yapi ve Gecici Irak Anayasasina iliskin ortak bir anlayisa varmaya calistilar..

Yani kisacasi; Kürd halkinin ulusal ve demokratik haklarinin güvenceye kavusturulmasi meselesine yogunlastilar...

Mam Celal acik bir sekilde eger Irak ulusal Parlamentosunun cogunlugu Kürd halkinin istemlerini devamli Irak Anayasasina gecirmese, Cumhurbaskanligi görevinden istifa edecegini (Chris Kutschera, Nouvel Observateur,06.04.05) söyledi...

Kek Nêcirvan Barzanî de Mam Celalin Cumhurbaskanligi görevine getirilmesi meselesine degerlendirirken Bu olay bu ülkede Arap olmayan insanlarinda var oldugunu gösteriyor. Irak, Arap dünyasinin bir parcasi degildir ve asla olmayacak dedi.

Kaldi ki, Kürdler prensiplere dayali ve gönülü bir birligi temel alan Federal bir Irakta üst görevler aliyor. Artik Irak bir Arap ülkesi degildir. Bu gerceklik Gecici Irak Anayasasinin 7.ci maddesinin B bendinde söyle ifade edilyor: Irak, bir cok ulusun ülkesidir ve Irak Araplari Arap dünyasinin bir parcasidir. Burada cikarilmasi gereken sonuc, Kürdlerde büyük Kürdistanin bir parcasidirlar ve Araplarla ortak bir devlet cercevesinde Federal bir yapi icinde yasamak istiyorlar.

Basin mensuplarinin Pesmergelere iliskin sorularina Pesmerge Cumhurbaskanidir ve Cumhurbaskanida Pesmergedir diyen Mam Celal, Federal Irakin Cumhurbaskanligina secilirken bir cok ilke de imza atti....
Ilk defa bir Kürd kendi ulusal kimligiyle ve tüm Kürdistanli siyasal güclerin ortak temsilcisi olarak, Kürdistani isgal eden ülkelerden birinde Cumhurbaskani seciliyor... Bir cok gözlemcinin birlestigi diger bir ilk ise, Orta Doguda ilk defa birileri demokratik bir sekilde seciliyor.
Sonuncu ilk ise, Kürdistani isgal eden baskentler hep Kürdleri ulus olarak yok etmek, etnik arindirmaya ugratmak icin her türlü entrikanin cevrildigi merkezler oldu. Kürdlerin Irak devletinde görev almasi, anti Kürd cephesine büyük bir darbe oldu.

Bu ilklerin yanina daha baskalarida eklenebilinir. Ama bu kisa makalede bunlari acmanin imkani yoktur.

Irakta Cumhurbaskanligi sembollik oldugu bir cok cevrece yazildi, cizildi...

Mevcut Gecici Irak Anayasasi Cumhurbaskanina hangi yetkilereri veriyor?

Yada Mam Celal görev süresi boyunca hangi yetkileri kullanacak?

Bu sorulara cevap olabilmek icin Gecici Irak Anayasasina bir göz atmak yararli olur..

1)Gecici Irak Anayasasinin 37.ci maddesine göre, Baskanlik Konseyi, Ulusal Meclisten gecen yasalari onama ve bir defaya mahsus veto edebilme hakkina sahiptir..

2)38.ci maddenin B bendine göre, Baskanlik Konseyi, Basbakani ve onun önerisi üzerine üzerine hükümetin diger üyelerini atar...

3)39.cu maddenin A bendine göre, uluslararasi antlasmalara iliskin Bakanlar Kurulunun önerdigi temsilcileri Baskanlik Konseyi onaylar... Ayrica Baskanlik Konseyi söz konusu antlasma ve sözlesmeleri onaylayacak bir yasa tasarisini meclise sunma hakkina sahiptir.....
4)39.cu maddenin B bendine göre ise, Baskanlik Konseyi, tören ve protokol geregi Irak silahli Kuvvetlerinin Baskomutanligini yürütür. Komuta yetkisine sahip degildir. Ama BK, gerekli bilgileri istiyebilir, sorma ve tavsiye hakkina sahiptir.

5)39.cu maddenin C bendine göre ise BK, Yüksek Adli Kurulu ile Federal Yüksek Mahkeme üyeligine önerilen kisileri atama ve Federal Yüksek Mahkeme Baskanini secme(44/E hakkina sahiptir.

6)41.ci maddeye göre, Kamu Güvenirligi Kurulunun önerisiyle Basbakan ve bakanlari görevden alma yetkisine sahiptir..

7)47.ci madde göre, Yüksek Adli Kurulunun önerisi ve Bakanlar Kurulunun karariyla hakimleri görevden alinmasini onaylama...

8) Var olan Anayasanin 58.ci maddesinin B bendi Baskanlik konseyine bir yetki veriyor. Bu bende göre, Saddam rejimince siyasal amaclarla idari sinirlar degistirilmistir. Baskanlik Konseyi devamli Anayasada bu haksiz degisiklerin düzeltilmesi meselesinde Parlamentoya tavsiyelerde bulunur. Eger Baskanlik Konseyi tavsiyeler hususunda kendi icinde oybirligini saglamasa, konuyu incelemek ve tavsiyeler de bulunmak üzere tarafsiz bir hakem oybirligiyle secilir. Eger BK tarafsiz bir hakem konusunda anlasmasa, bu sefer Birlesmis Milletler Genel Sekreterinden bir hakem istenir.

9) Son olarak 61.ci maddenin F bendi ise Parlamentonun istemi üzerine devamli Anayasanin tamamlanmasi icin 6 ay gibi bir ek zaman BKden istenebilinir...

Tüm bu kararlari Mam Celal, enistemiz olan Seyh Yawer ve Maoculuktan islamadönüs yapan Adil Abdul Mehdiyle oybirligiyle almak zorundalar..

Sonuc olarak, 2005 senesi Kürdler ve Kürd kazanimlari icin hayati önemdedir. Mam Celalin Baskanligi Bagdat Kürd temsilcileriyle ve Kürdistanda Kek Mesudun Baskanligini yaptigi Kürd ulusal kurumlarinin koordineli calismalari var olan kazanimlarinin teminatidir...

Mam Celala yeni görevinden dolayi basarilar diler ve uzun saglikli bir yasam umut ediyorum...
07.04.05