Kürtler ’think tank'lere milyon dolarlar harcıyor(Taraf)

Pelin Cengiz · 07.06.2009 · 1 görüntülenme

Geçen hafta Genel Enerji'nin 2003'ten bu yana petrol arama ve çıkarma çalışmaları yaptığı Kuzey Irak'tan Kürt petrolünün Kerkük Ceyhan Boru Hattı kanalıyla dünya pazarlarına ulaşması nedeniyle yaptığımız Erbil seyahati, biz gazetecilere bu kadar çok sözü edilen ve bu denli yakın bir coğrafya ile ilgili ne kadar az şey bildiğimizi gösterdi. Yüzyıllardır savaş ve yoksulluk ile boğuşan Irak'ın kuzeyindeki Kürdistan Bölgesel Yönetimi (Kurdistan Regional Government - KRG), şimdi petrolle bu kötü kaderi değiştirmeye çalışıyor. İşin ilginç tarafı, geleceklerini şekillendirirken Kürt yönetiminin özellikle ABD'li think tank kuruluşlarıyla yakın temas halinde olması. Söylenenlere göre, KRG think tank kuruluşlarına ve danışmanlık faaliyetlerine yaklaşık 300 milyon dolar harcıyormuş. KRG'nin danışmanlık şirketi ABD'li Atlantic Counsil, Türkiye ve Irak Kürtleri arasındaki ilişkilerin yol haritasını kısa süre önce Kürt Hükümeti'ne sunmuş. Raporun detayları ortaya çıktıkça, tahminen konu ülkelerin kamuoylarında da tartışmaya açılacak.

En büyük projeler 77 İnşaat'a gidiyor

Sahip olduğu 45 milyar varillik rezervle uluslararası petrol şirketlerinin dikkatini çeken bölge, OPEC verilerine göre günlük ihracatını 1 milyon varile çıkardığında dünyanın 24'üncü büyük petrol ihracatçısı olacak. Şu anda hükümetle saha anlaşması yapan 15 ülkeden 26 şirket mevcut. Bölgede, bankacılık sistemi çok zayıf, hemen hiç gelişmemiş durumda. Petrol dışında bölgenin yeniden inşası için konut, otel, otoyol, iş ve alışveriş merkezi gibi akla gelebilecek her şey gerekli. Zaten şehirdeki şantiye havası hemen fark ediliyor. İnşaatı devam eden birkaç tane otel var. Bunlardan biri de bu yıl bitirilmesi planlanan beş yıldızlı The Park Hotel Kempinsky. Üç dört Çinli şirkette bölgede faaliyette. Otoyol ihaleleri almaya başlamışlar.

Bu anlamda aslında en şanslı olanlar da Türk şirketleri. Şehrin billboardlarında Vestel, Beko gibi Türk markalarının reklamlarını görmek mümkün. İnşaat sektörünün yüzde 75'ini Türk şirketleri oluşturuyor. Bunların bir kısmının MHP kökenli işadamları olduğu da konuşulanlar arasında. Türk şirketlerinin iş hacmi 2 milyar doları aşmış. Yapılan yeni anlaşmalarla birlikte bu rakamın beş yılda 7,5 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bölgedeki en büyük inşaat işlerini alan şirketlerin başında ise Oyak (Ordu Yardımlaşma Kurumu) var. İş bağlantılarından taşeron firmalar kullanan Oyak'ın sahip olduğu 77 İnşaat ve ortak olduğu bazı şirketlerin Dohuk Havaalanı ile Erbil-Kerkük arasındaki yol yapımı için 200 milyon dolar harcadığı belirtiliyor. Anlatılanlara göre, 77 İnşaat, sadece Kuzey Irak'ta değil, tüm Irak'ta en etkili Türk şirketlerinden biri. 77 İnşaat'ta, Başbakan Neçirvan Barzani ve kardeşi Nihat Barzani'nin ortaklığı olduğu da söyleniyor. Aslında Kuzey Irak'ta iş yapmanın sırrı da bu: Barzani ailesi ile ortak iş yapmak.

16 ülkenin diplomatik temsilciliği var

Bu bölge Irak'ın en güvenli bölgesi. Bölge güvenli ancak yine de buraların Irak toprağı olduğunu unutmamak gerek. Yollarda, şehrin giriş ve çıkışlarında, adım başında mevzilenmiş elleri kalaşnikoflu askerler dikkat çekiyor. Bütün önemli binaların çevresi kalın taş bloklarla çevrili ve binaların dışında yapılan birkaç aramadan sonra içeri girilebiliyor. Tüm bunlar geçmişte bölgeye kanlı eylemler yapmak için gelenleri önlemek için kurulmuştu ama uygulama devam ediyor. Mayıs 2009 verilerine göre 16 ülkenin şu anda Kuzey Irak'ta diplomatik temsilciliği var. KRG'nin dış ilişkiler ofisinden yapılan açıklamaya göre, Avrupa'nın 10 ülkesinde KRG de temsilcilik ofisleri açacakmış. Erbil, dünyaya yeni yeni açılan bir yer olsa da, dünyanın en uzak köşelerinden bile göç almaya başlayan bir kent. Kentte 4000 Çinli, 5000 Filipinli ve Bangladeşli var.

Irak'ın laik yüzü

Bölgedeki yoğun güvenlik, Erbil'de hayatın cıvıl cıvıl hareketli olmasına engel değil. Caddeler gezen, alışveriş yapan, restoranlarda oturan insanlarla dolu. Şehirde rahatlıkla içki içilebilen restoran bulunabiliyor. Yazılı ve görsel medya yeni yeni oluşuyor, ancak çok sayıda özel kanal mevcut. Şehirde zenginler, yabancılar ve işadamları için lüks villalardan oluşan mahalleler yapılıyor. Caddeler kimisi gösterişli kimisi zırhlı jeeplerle dolu. Kadın erkek ilişkileri ve sosyal yaşam rahat, hatta bu durumun Süleymaniye'de Erbil'den daha rahat olduğu belirtiliyor. En olmazsa olmazlardan biri ise, İbrahim Tatlıses. Şehirdeki tüm dükkan, restoran ve arabalarda İbrahim Tatlıses çalınıyor, şehirde gezerken onun sesini duymadan bir yerden bir yere gitmek imkansız. Bir taksiciye nedir bu Tatlıses sevgisi diyoruz, “Erbil İbrahim Tatlıses dinler“ diyor.

Kürt Bölgesi'nin nüfusu ile ilgili ise farklı rivayetler mevcut. Kaç kişiye sorduysak, hep farklı cevaplar aldık. 4.5 milyon diyen de var, 6 milyon diyen de. Acil olarak bir nüfus sayımına gidilmesine ihtiyaç var. Kürtler hâlihazırda Irak merkezî hükümetinden petrol gelirlerinin yüzde 17'sini alıyor. Bu Kürt bölgesinin nüfusuna göre ortaya çıkarılmış bir rakam. Nüfus sayımı bu oranla ilgili dengeleri değiştirecek olması açısından önemli.

Erbil Kalesi dünya mirası listesinde

Bölgede güvenliğin iyiye gitmesi ile birlikte turizmde de canlanma başlamış. En çok rağbet Irak'ın diğer bölgelerinde yaşayanlardan gelse de, ABD, Avustralya gibi ülkelerden de turistler geliyor. Ziyaret edilen yerlerin başında da kentin sahip olduğu en önemli eser olan ve geçmişi milattan 3000 yıl önceye dayanan Erbil Kalesi var. Bundan birkaç yıl önceye kadar kalenin içinde kurulmuş olan mahallelerde yaşam devam ediyormuş. Ancak, UNESCO'nun kaleyi ve içindeki yapıları Dünya Mirası listesine almasının ardından, Kürt Hükümeti burada yaşayanları başka bir bölgeye taşımış, restorasyon çalışmalarına yakında başlayacak.

Kuzey Irak'ı da kapsama alanına almak istiyor

Kuzey Irak'ta geçen dönemde üç yeni GSM lisansı için açılan ihaleyi Korek, AsiaCell ve Kuwait MTC kazandı. İhale gereği, lisans başına fiyat 1.250 milyar dolar olarak belirlendi. Bu paraların ödenmesi için GSM şirketlerine süre verildi, iki şirket yabancı ortak bulurken, Barzani ailesinin sahibi olduğu Korek şirketi Turkcell ile ortaklık görüşmeleri yapmaya başladı. Söylenenlere göre pazarlık ise şöyle sürdü: Şirketin yüzde 37'si için 600 milyon dolar istediler, Karamehmet'in şirketi Turkcell, yüzde 51'ine 1,1 milyar dolar veririm ama yönetimi alırım dedi. Bu teklif reddedilse de, bir süre sonra pazarlık yeniden başladı. Karamehmet, en son şirketin yüzde 50'si için teklif edilen 800 milyon dolar üzerinden sürüyor.

İlgili

Yorumlar (1)

Alan Lezan · 17 yıl önce

Kimimiz gecesini gündüzüne katarak bagimsizlik icin silah elde dagda, iskencede, hapiste yatarken, kimimiz milyar dollarlik ihaleleri götürüp fasist Türklere veriyoralar. Gelde bagimsizlik icin savas!

Anonymous · 17 yıl önce

Alan; [b]Gecesini gündüzüne katarak elde silah, dagda, iskencede,hapiste yatip "bagimsizlik" icin mücadele edenler kim?[/b] Kürdistanda senin bu elde silah [b]"dagda, hapiste"[/b] olanlar kategorisinde saydiklarin kim olabilir diye baktim karsima eli silahli olanlar kategorisinde iki gurup cikti. 1- PKK-KCK denilen ihanet cetesinin silahli örgütü HPG yani Apo denilen soysuz-devsirmenin tarifiyle (halk savunma-koruyucu gücleri) 2-Türk devletinin yasal olarak hizmetindeki Köy koruyuculari. Köy koruyucularini-korucularini bir tarafa birakalim. Elde silah dagda,"hapiste" (imralida) olan soysuz-devsirme Apo ve örgütünün neye hizmet icin silahli oldugu belli degilmi? Türk devletinin (demokratik cumhuriyeti) bekaasi icin, üniter devletin sinirlarinin korunmasi, türk sömürgeciliginin sembolu bayraginin, resmi dil türkcenin korunmasi, misaki milli sinirlari denilen sömürgeci sitatikonun korunmasinin teminatiyiz diyen, kisacasi [b]tek devlet, tek bayrak, tek millet =ÜNITER DEVLET=DEMOKRATIK CUMHURIYET[/b] bir örgüt ve devsirilmis liderinin hangi pratigi "bagimsizlik" mücadelesi kategorisine giriyor anlayamadim. Federe güney Kürdistanin yetkililerinin devletlesmeye giderken devletlerle olan siyasi, diplomatik, ekonomik, ..vs iliskilerini , onlarin türkiyeyle ve firmalariyla olan ticari iliskilerini türk devletinin fasist karekterine bakarak yorumlamak ve elestirmek siyasi bir zayifliktan ötesi degildir. Ne yani türkler- devleti sömürgeci düsman bir devlettir diye güney Kürdistan kendi ulusal cikarlari geregi bunlarla dialog- ekonomik baglanti-diplomatik iliski kurmayacaklarmi? Dikkat edersen bu iliskilerin kurulmasindan rahatsiz olanlar sadece türk devletinin savas rantindan beslenen "Ergenekoncu" ayagi ile bu Ergenekon ayagiyla direk-indirek iliskisi olan yerli "kürd" isbirlikcileidir..! Imralidan her hafta Ergenekon=Genelkurmay dan talimat alan Devsirme Soysuz Aponun görüsme notlerini okumak bile ne demek istedigimi cok iyi anlatiyor...! Her hafta IHANET, kÜRDÜ YOKETME, ENTEGRASYON MASKESIYLE ASIMILASYONUNU HIZLANDIRMA, ORTAK VATAN MASKESIYLE SÖMÜRGECILIGI PEKISTIRME formülasyonlarini "elde silah" olan kck=pkk=hpg kontra gücleri vasitasiyla bu halka dayatmiyormu? Muglak bir sekilde bu cete örgütü ve elinde tuttugu "silahi" ne icin , kime karsi kullandigini görmeden "bagimsizlik" kemlimesini kullanmak sig bir yaklasimdir... Güney Kürdlerinin bazilarini rahatsiz etmesi, korkutmasi (örnegin TC devletini, imralidaki soysuz devsirme Apo,yu !) dogru bir yolda olduklarinin göstergeleridir. Kisacasi Kürdler Global dünyada devletlesmeye giden yola adim atiyorlar... Umudumuz Güney Kürdistanda !

BB & Kargalar · 17 yıl önce

dogru isi yapiyorlar gercekciler bir miktar fazla para harcamalari yakin gecmislerinde bu tur iliskilerin bugunku dunyada nasil isledigine dair deneyimleri olmamasi ve bu platformun kulturune yeni duhul olmalaridir. guneyliler bir miktar parayi bosuna harcayacaklar-bu isin tabiati boyle. bugune kadar bu yolda hic bir sey biriktrmemissen dogru dusrust ne sosyal bilimcin ne dunyanin bur yetmis cesit zamazingo dolu islerinden anlayan deneyimli kadrolarin yoksa essek gibi mecbursun bu yollara girmeye. bu yollara giren de o yollarn kurallarini belirlemez uyar. taa ki kendine ait bir guc deneyim bilgi yogunlasmasi yaratan kadar. o vakte kadar bir suru gereksiz yere de tomar tomar para harcayacaklar -bunu yapmalari da normal-mecburiyet. bati think tankleri koy bir kenera turk girisimci ve sanayicilere de tomar tomar onlarin haketmedigi paralari akitacaklar. bu da kuzeylilerin bugue kadar beceripte acamadigi bir kanali onla acacak. isteyen ulkeyi satisa basladilar desin. baska alternatifleri yok. askeri olarak etraflarina abd siz guc yetirmeleri mumkun degil. seref namus ile direnmek ise yuz kusur uc yuz kusur bize ancak bugunku durumumuzu kazandirdi. bugun artik isler eski yontemlerde yurumuyor. ve guney de yeni yontemlerin ne oldugunu gayet PRATIk algilara kavramis gorunuyor. yaptiklari aslinda dupeduz orta doguda askeri guce degil de ekonomiye dayanarak kendinileri savunma isini basklarinin ekonomik cikarlarina yukleme isi olarak ISVICRE modeline benziyor (bu gorusu baska bir yerden aktarmiyorum-bildigim kadariyla guneyin yilladir yapmaya cabaladigi seyi bu bicimde yorumlayan baska bir yazi kaynak gorus de yok) bari otur da spesifik bir yanlislarini yaz elestir de cok cok kucuk olasilik ama bakarsin kulaklarina gider de senin aklin da bir ise yarar. aksi halde burda senin yazdigin hayallarle bu dunya ne anlasilir ne yurutulur. sen daha bunu kavramamakta inad edip pusular atmakla mesgulken bu think tanklara verilen parayi tumuyle bosa harcanmis sansirsin. ne sistematik dusunme aliskanligi edinme niyetiniz ne hayati cekip ceviren acimasiz gerceklere gore bir akil yurutme terbiyeniz var varsa yoksa icim sizliyor dagdaki gerillar rest cekelim bagimsizlik dusleri kuralim zirt pirt! bagimsizlik DUSLEYENIN degil BECERENIN olur. birak bagimsizligi senin dusuncelerinle koye muhtarlik bile yapilamaz. benim burdaki islevim yuzunuze israrla gercekci aynalari tutmaktir. her turlu reziliginize ragmen-cunku bu rezaletlerde icinde debelendigimiz GERCEKLERIN dupeduz ve ne yazikki koca parcalari. kurdlerlde bugunku dunyaya hakim olan kulturun isleme mekanzimlarina vakif ekipler olsaydi yabanci think tanklere de bu kadar para gitmezdi. niye yok think tankler? senin gini aklina estigi fikri ileri suren OGRENMEYE de direnen hic bir mesru kontrol sisteminden gecmemis hic bir mesru metodolojiyi hic olmazsa gecic bir sure kullanmamis kuru siki hamasate ve gereginden fazla duygu istismarini bir halt sanan gerceklerden bi haber ekiplerden think de cikmaz thank de cikmaz ne cikar? sizlanan bireyler hic bir seyi becerememis ekipler ve bu hirsla kendini daga bayira atip apo turu sebeklerin idaresinde telef olan onca enerjiyi siradan kazanimlarla bosa harcayan kisler cikar. vicdan micdan edebiyati kuru siki hayallar filan fistik bunlari yazmak hakkin tepe tepe kullan ama sunu bilki bunlarla bir arpa boyu yol alamazsin! bak sistematik testi baslattim bille tesin adi "bakalim 10 yil sonra bu kafayla giderse alan efendi nerde olacak?" bu testin denegi olmak istemiyorsan benim gibi adamlari dort kulagini acip dinleyeceksin! iste sana secenek ister begen ister begenme aso da kisileri eziyorsun diyecek bir noktadan sonra zihinsel planda gerekli dusunsel disiplini edinemeyenleri ekrate etmek gerekir bir dersin anlamaz iki dersin anlamaz uc dersin anlamadigi gibi bir de saldirganlasir. siradan bir ameliyatin basina acemi doktoru ne hasta sahibi ne de hoca istemez! siz acemi doktordan da bin betersiniz. simdi becerebilyorsan bu habere bir baska perspektiften bak bakalim. BB ve kargalari liberalligin hakki uctur, otuz uc degil!