Kurdistan'da Reformlar Olmadan Siyasal Demokratik Sistem Gelistirilemez !

YNK’nin « Degisim-Dönüsüm » reform projesi !Iki seneden beridir YNK içinde yasanan yogun tartismalar ve « çekismeler » belli bir neticeye ulasip, ileriye yonelik siyasi adimlarin atilmasinin önünü açici somutluklar kazanarak sonuçlandi. « Degisim ve Dönüsüm » adiyla bir reform süreci baslatildi. Mam Celal baskanliginda, 14 Haziran’da Polit Büro toplantisindan sonra yapilan basin konferansinda ana hatlari ve amaci açiklanan « reform projesi » kamu oyuna açiklandi. Biz kuzey Kurdleri, bu son derece önemli olan gelisme karsisinda ilgisiz kaldik, tepki ve herhangi bir reaksiyon gostermedik ! Oysaki, sadece guneyin degil gelecegimizle de ilgili olan bu « reform sureci » oldukça önemli konulara isaret etmekte ve yeni bir sureç baslatmaktadir ; parti içi demokrasi, parti-devlet iliskisi, yöneticilerin konumu ve gerektiginde sorusturmaya alinabilmeleri sorunu, demokratik seçim olmadan hiç bir yöneticinin atanamayacagi meselesi ve  parti-halk iliskisi gibi hayati sorunlara açiklik kazandiran reform projesinin pratige aktarilmasinin stardi verildi. Noshirwan Mustafa tarafindan hazirlanan söz konusu proje, YNK içinde bir takim tartismalara neden oldu ve sonuçta  bu surecin yasanmasi gerektigi kararina varildi. Bir çok konuda ciddi muglakliklar tasiyan guneydeki devletlesme ve Kurdistan’in insasi sorununda, boylesi bir reform sureci olmadan ileriye yonelik ve mevcut durumu asmanin olanaginin olmadigini gormek gerekiyor. Sureklilik kazanan bir reform hareketi ancak Kurdistan’in çok yonlu yukselisini gerçeklestirebilir.Kendi iktidarlarini kurup devletlesen milletler, iç sorunlarini ancak, sureklilik kazandirilan ve her defasinda toplumu bir adim ileriye tasiyan  reformlarla çözebilirler.  Reformlara yollari kapali olan milletler iç çatismalardan ve askeri darbelerden kendilerini kurtaramazlar. Sadece Turk millet örnegine bakmak bizim için yeterlidir ; son yuz yilda uzun dönem askeri diktatorluk yasamasina ragmen ayrica her on senede bir -1960, 1971 ve 1980- kanli askeri darbeler yaparak ancak kendisini bu gune tasiyabilmistir. Ne var ki ; Turk toplumu yapisal handikaplarindan kurtulmus degildir. Aksine, askeri darbeler, bilindigi gibi  yeni sorunlar ve toplumsal sakatliklar üretmistir.  Kurd milleti, simdiden yeni gelenekler yaratip yasatmak zorundadir. Böylelikle, ne kendisini bu gune kadar ezenlere nede her hangi bir « komsusuna » benzememis  olacaktir. Sorunu ve YNK bazinda ortaya çikan gelismeyi bu bakima oldukça ciddiye almak gerekiyor. Gerçi onun  içinde yasanan tartismalar ve ortaya çikan gelismeler beklenen bir sonuçtu ve  bir  takim aydinimizin sandigi gibi onun zayifligi degil aksine demokratik geleneginin geregi  olmustur. Parti içi tartismalar ve yeni ufuklar açan projeler olmadan demokratik siyasi bir partinin gelisme ve yasama sansi olmaz. Bu tur partileri, diger tutucu ve çikar çevrelerinin ayakta tutmaya çalistigi partilerden ayiran yegane ama buyuk olan farki onlarin demokratik dokulari ve sahip olduklari ileriye yonelik dinamiklerin varligidir. Statik ve degismeyen, toplumlarin ve ait olduklari milletlerin önlerini açamayan fakat buna ragmen ayakta kalmayi basaran siyasi partilerin tartisilacak fazla bir seyleri olamaz. Ne var ki ; gelismenin motoru, her zaman yenilikçi olan ve milletin ana sorunlarinin önünü açan devrimci siyasi partiler  olmustur. O bakima, YNK’nin yeni reform projesi kayda deger olmasinin ötesinde bir öneme sahiptir. Guneyi yasadigi ve içinden geçecegi surecin basariyla surdurulmesi bu projenin hayata geçmesiyle olanakli olacaktir.Ya bu reform projesi butunuyle olmasa bile basariyla gerçeklesir yada Kurdistan’in yukselis sureci ciddi handikaplarla sekteye ugrar ve her zaman yapisal bozuklara sahip bir biçimde bölgenin diger milletleri ve ulkeleri gibi tarihi gelismenin arkasindan ayak surter. Kurdistan’da son iki senedir yogun bir  rahatsizlik yasaniyordu. Siyasi sinifi son derece rahatsiz eden bu durum farkli duzeylerde tartismalara neden oluyordu ve  dogal olarak sonuçta, siyasi partiler bir cevap vermek zorundaydilar. Neticede, bazi siyasi partiler ciddi iç sorunlari kendi usluplariyla sessizlik içinde geçistirmeye çalisirlarken, YNK açiklik politikasina uygun olarak farkli bir uslupla meseleyi ele aldi ve reform politikasini gelistirdi. Bu asamadan sonra mesele sudur ; sözü edilen bu proje ya basariya ulastirilacak yada yeni olusan ve «doyumsuz» olan çikar çevreleri tarafindan dumura ugratilacaktir. Bu bakima YNK’nin isi sanildigindanda zor ; çunku o, içte iki cephede mucadele etmektedir, birincisi ; kendi örgüt yapisi içindeki demokrasi  mucadelesi, ikincisi ;  reform ve degisim politikalarina her zaman mesafeli duran ve kuskulu bakan siyasi partilerle olan mucadelesi. Kendi iç birligini korumak suretiyle ve Silêmanîye idaresi bunyesinde reform projesinin basariya ulasmasiyla, YNK demokrasi ve reform projesini zamanla butun Kurdistan sathina yayabilir. Ne var ki, bunun diger siyasi partilerin destegine bagli oldugunu da gormek gerekiyor. Bu da sanildigindan da hassas ve zor bir is.Surekli bir yukselis içinde olan Kurdistan’da, bu gunden sonra ileri gitmenin, eski sömürgeci rejimlerden devr alinan yapisal bozukluk ve handikaplardan kurtulmanin dogru yolunun, sureklilik kazandirilmasi gereken reformlar projelerinden geçtigini önceden bilmek gerekiyor. Bu bakima, Kurdistanî siyasi partilerin YNK’nin gelistirdigi reform projesini desteklemeleri ve hatta ona entegre olmalari gerekiyor. Ileri gitmenin, yol açmanin insiyatifinin hangi siyasi mercilerden geldigi önemli degildir ; asil önemli olanin Kurdistan’in surekli yukselisinin tikanikligina yol açan, ona ayak bagi olusturan problemlerden ve sorunlardan adim-adim genelin yuksek çikarlari geregi kurtulmaktir. Dolayisiyla, dogru olan YNK’nin reform projesine destek olunmasidir.  Meselenin bir baska ama daha önemli boyutu, söz konusu olan politikanin ve reform projesinin yukarida belirtmeye çalistigim gibi Kurdistan sathinda, özellikle mevcut hukumet nezdinde kabul gormesidir. Herkesi baglayan hukuk devleti kanunlarinin uygulanabilirligi, reform politikalarinin öneminin sadece kavranmasi ve bilince çikarilmasi degildir, uygulanabilmesi imkan ve araçlarinin ortaklasa yaratilmasidir. Bu gun acil olan bir bakima budur. Sureklilik kazandirilan musterek ama tek elden yani Kurdistan hukumetinin kanuna dayanan insiyatifi ve girisimiyle olmasi halinde, reform politikalarinin basari sansi olabilir. Aksi taktirde Silêmanî idaresi çerçevesine « hapsolmus » bir reform projesi guduk kalmaya mahkum olacaktir. Ikinci ama daha genis kapinin açilmasi PDK’ye kalmistir… 19.07.06Mehmet Mufit