Kürdistan Peşmerge Bakanı Şeyh Cafer ile Röportaj

Rojname  gazetesi  Kürdistan   Peşmerge  Bakanı   Şeyh  Cafer  ile bir  söyleşi  yapmıştı..   Bu   röportajı  çevirip     okuyucularımıza   sunuyoruz.  Saygılarımızla  Aso  Zagrosi  “.   Benim  kanaatıma  göre    yasa  ve  nizam  dışında    partilerin  denetimi altında   askeri güçlerin  bulunması     Kürdistan  asayiş ve   güvenliğine  karşı  bir tehlike   oluşturuyor.  Eğer  birileri  böyle  değildir  diyorsa,  soruyorum    o zaman     partiler  neden   bu güçlere  sahipler?   Partilerin  askeri  güce  sahip  olmalarının  amacı  partilerin  çıkarlarını   korumak içindir.”     Rojname:  Sayın  Peşmerge  Bakanı    ilk  önce  bize  bu  röportaj   imkanını      verdiğinizden  dolayı  size  teşekkür  ediyoruz.    Son  15  yıl boyunca   hiç  bir  şekilde   son  bir  kaç  hafta  içinde   yapıldığı  kadar   Barzani’nin, sizin  ve diğer     parti ve  hükümet  yetkililerinin ağzından    Peşmerge  güçlerinin  yeniden    örgütlenmesi,   KDP ve YNK’nin denetiminden  çıkarılarak   hükümete  bağlı  kılınması    üzerine  konuşulmamıştı.   Niçin   bu  mesele  üzerine   o  kadar    sıcak ve  yoğun  bir  şekilde  duruluyor.   Sizin bu  konuda     düşünceniz  nedir?   Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:    İlk  önce       hoşgeldiniz   ve  bu  söyleşinin    yapılması   için  memnuniyetimi  ifade  etmek  istiyorum.   Bu  meseleye  ilişkin  sağlıklı   bir belirlemede  bulunmak  için    biraz   gerilere  gitmek  gerekiyor.     Kürd  yönetim  tecrubesinin    başına,  yani  1992  yılına  gitmek  gerekir.   O  dönem  Kürdistan  Hükümeti ve  Kürdistan Parlamentosu   oluşturuldu.   Kürdistan  Peşmerge  Güçleri   tüm  birimleri,  KDP, YNK  ve  diğer  partilerinin  güçleri    nizami bir  şekilde  birleştirilip    örgütlendi.   Peşmerge  Güçleri   Tugay,  Bölük ve   Alaylar temelinde  yeniden    düzene    sokularak  Kürdistan genelinde   mıntıka  yönetimi  şeklinde      iyi bir  düzenlemeye   sokuldu.  Yani     4     mıntıka   yönetimi  oluşturuldu.   Fakat  ne  yazık  ki,     Kürdistan  halkının   başına  o  istenmeyen      durum  geldi ve  iç savaşÂ  başladı.    Peşmerge  Güçleri  parçalandı.  Hepimiz   biliyoruz  ki     bir  çok  Peşmerge   şehid  düştü,    bir  çok  Peşmerge   yerinden   ve  yurdundan   oldu.   Peşmerge  Güçlerinin  başına        o   felaket  geldi.       Bu  güçleri  yeniden  birleştirmek      o  öyle  kolay  bir  işÂ  değildi.    Bana  göre     Peşmerge  Güçlerinin  birleştirilmesi    her    yurtsever   ve  samimi  insanımızın      umududur.   Bir  gün  önce    bu güçlerin  , professionel ve    uluslararası askeri ölçüler temelinde  birleştirilmesi;     yüksek  askeri  silah ve   teknoloji  ile    donanımı     Kürdistan   halkının   kazanımlarının    korunması  ve  savunması  ve  sorunlu  bölgelerin   yeniden  Kürdistan’a  geri dönmesininde  garantisi  olacaktır. 10  yıl  boyunca  birbirleriyle  savaşan ve  birbirlerini  öldüren     Peşmergeleri  birleştirmek     oyle   kolay  değil.  Bölge  hükümetide   iki  idareye   ayrılmıştı.  Fakat   şimdi   çok  şükür  ki  iki  idare  tek idare  ve  bakanlıklar  tek  çatı altında  birleştirilmiştir.  Biz   Peşmerge   Bakanlığı  olarak    şimdi   Peşmerge  güçlerini    birleşik  bir  güç    temelinde   birleştirmek  için  çalışıyoruz.  Bizim amacımız,   Peşmerge   Bakanlığının  denetimi  dışında    hiç bir askeri  gücü  bırakmamaktır.    Bunun    çok  zor  bir  işÂ  olduğu açıktır.    Aktüel  olarak   Kürdistan’da   200  binden  fazla  Peşmerge   olduğunu  söyleyebilirim.  Bu  Peşmergeler    tüm    partiler arasında   dağılıyor.   Şimdi  tüm  partilerin askeri  güçleri var,  Peşmerge  Güçleri  var. Bunlardan  hiç  biri    Peşmerge  Bakanlığının      emirlerine  bağlı  değiller.   Rojname:   Yani  KDP ve YNK’nin  dışında  diğer  partilerinde  askeri   güçleri var?  Hangi    partiler bunlar?  Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:    Kürdistan  Komunist  Partisi,  Sosyalist  Partisi,   Emekçiler  Partisi  ve  bazı  İslami  partilerinin   askeri güçleri  var.  Hatta    askeri güçlerimiz  yok  diyenlerin dahi var.  Eğer    polis  olarak    onların  kapısında bulunuyorsa   onların    emirlerini yerine  getiriyor.   Bundan  dolayı  biz  Peşmerge  Bakanlığı  olarak    bu güçleri birleştirmek için   ve Peşmerge  sorunu  n çözmek  için adımlar atıyoruz.  Bu adım  ise   Peşmerge  Bakanlığının  çatısı ve  yeniden  örgütlenmesi   dair Peşmerge  Bakanlığının  yasasıdır.  Bu ise  Peşmerge  Bakanlığının   iç yapısından  ve  verdiği  sözleri gerçekleştirme   gibi    geniş bir alanı  kapsıyor.  Ayrıca    Peşmergelerin   emekliliği,   engelli  Peşmergeler  ve   Peşmergelere   saygı    gibi   konuları içeren   bir  yasaya  ihtiyaç vardı.   Sevinilmesi  gereken  husus   Kürdistan  Parlamentosu    bu  dört  yasayı çıkardı ve   Kürdistan   Başkanıda      onayını  verdi.   Şimdi   bu  yasalar   var  olan  sorunları  çözmek  için   tatbik  aşamasındalar.  Bundan  dolayı   şimdi    Kürd  Siyasi  Önderliği,  Kürdistan Başkanı ve  Kürdistan  hükümetinin  ortak  kararı     Peşmerge  adına   hiç bir askeri  gücün     yasanın  dışında  kalmaması  ve  hepsinin   Peşmerge  Bakanlığının   yasasına ve  emirlerine dahil   edilmesi   yönündedir.   Rojname:   Size  göre   KDP, YNK  ve   sözünü ettiğiniz  diğer   tarafların    bu  güçleri birleştirmek  için  ciddi ve güçlü   iradeleri  varmı?    Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:    Ben  şahsen    birleşik bir güce,  Kürdistan Bölgesi  gücüne  inanıyorum.  Benim    partilere  ait  güçlere  inancım  yok.   Bilmen  gereken  benim  bu  meseleye   ilişkin    %100  kanaatım  var.   Yukarıda   söylediklerimizi    gerçekleştirmek  için  çalışıyoruz.    Tabi ki bunları  pratiğe  aktarmak   o kadar  kolay  değildir.  Örnek   olarak  askeri   bir  Bölüğün    oluşturulması  için   eğitim  merkezi,  askeri kışla,  silahlar, yiyecek ve giyecek  ihtiyaçları  ve  diğer   lojistik  ihtiyaçlar  için  yaklaşık  olarak     30  milyon  dolar  gerekiyor.  Biz    60 ve  75  arasında   askeri  bölüğü  oluşturmak  istediğimiz  zaman   ne kadar  butçeye  ihtiyaç  var?  Bu sadece   oluşturmak  için.  Birde  bu güçler  oluşturulduktan sonra  aylık  olarak  ne kadar  masraf     ve ihtiyaçlar  olacak.  Biz  Bakanlık  olarak    butçe   sorunumuz var.  Maaşlar  için, Peşmergelerin  ihtiyaçlarını karşılamak için  ve  erzak vb   ihtiyaçları karşılamak için  Kürdistan Hükümetinden   kredi alıyoruz.   Rojname:  Şimdi   Kürdistan  Peşmerge  güçlerinin    teşkilat  ve idare   durumu  nasıl?  Daha  açık  ifade etmek gerekirse  bu  güçlerin  kaçtan  kaçı    partilere   ve kaçtan  kaçı   Peşmerge  Bakanlığına  bağlılar?    Peşmerge  Bakanı  Şeyh   Cafer:        Peşmerge  güçlerinin  en  az   bir  kesimi  Peşmerge  Bakanlığına  bağlıdır.   Peşmerge  güçlerin esası   partilerin  denetimi  altındadır.  Örnek   olarak  vermek gerikirse    YNK’nin  kendi  Genel Askeri  komutanlığı  var.   KDP’nin  kendi  Askeri  Komutanlığı(Felek) vardır.  Diğer  partilerinde    başka  isimler altında  bu güçleri var.   Rojname:     Kürdistan’daki  Peşmergelerin  ezici  çoğunluğu   KDP ve YNK’ye aittir?      Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:    Evet,   söyledikleriniz  doğrudur.   Peşmergelerin  çoğunluğu  değil, ezici  çoğunluğu   demek  daha  doğru.   Peşmerge  güçlerin esası  bu iki güce bağlıdır.  Rojname:  Şimdi  siz     yönetim ve  devlet işleriyle  uğraşıyorsunuz.  Size  göre    silahlı güçler   Hükümetin  denetimi  dışında  olursa,  ne gibi bir   tehlikesi var?  Niçin bu güçleri  Partilerin denetiminden  çıkarıp Hükümetin  denetinde  olmasını  istiyorsunuz?    Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:     Ben  bir  tek  şeyi  söyleyebilirim  Eğer   bizim  hükümet, nizam ve  yasamız  varsa,  hiç bir  şeyin  yasa ve  nizamın  dışında  olmaması  gerekir.    Özellikle   bu  söylediklerim   Peşmerge ve  silahlı  güçler için  geçerlidir.  Bunlar  isterse   Peşmerge,  isterse  Bölge  savunma  güçleri ve  isterse   ordu, polis ve   asayişÂ  güçleri  olsun,    yani     silahlı  güçler  denilen  tüm  bu güçlerin   yasa  ve nizam  içine  çekilmesi gerekir.  Bu   güçlerin      hakları ve   ödevleri  olacaktır.   Dünyanın   hiç  bir  yerinde    yasa  ve  nizamın  erdışında  askeri  güç  yoktur, olsa  dahi  başka  bir  şekilde   adlandırmak  lazım.  Bundan dolayı   biz    o   kutsal  ismi  kullanamayız,  dün   Baas  rejimine  muhaliftik,  dağlardaydık,  hükümetimiz  yoktu,  tüm  kutsal  isimleri  kullanmak   hakımızdı. Ama  bugün  hükümetiz.    Bizim  bu  kutsal  ismi    yasa  ve anayasa  çerçevesinde   bir  zemine  oturtmamız lazım.  Çünkü,   Kürdlerin elde  ettikleri  hakları ve  kazanımları  ancak  düzenli/nizami  bir  hükümet  gücü ile  koruyabiliriz.     Kendi  çıkarları  için   çalışan   parti güçleriyle  bu  kazanımları  koruyamayız.  Bizim  birleşik bir   askeri güce  ihtiyacımız var.  Bizim    iyi silahlarla  donatılmışÂ  tek bir   komutanlık adı  altında  birleştirilen  bir  güce  ihtiyacımız var.  Ancak  böyle bir güç ile  kazanımlarımızı  koruyabiliriz.   Benim  kanaatıma  göre    yasa  ve  nizam  dışında    partilerin  denetimi altında   askeri güçlerin  bulunması     Kürdistan  asayiş ve   güvenliğini  karşı  bir tehlike   oluşturuyor.  Eğer  birileri  böyle  değildir  diyorsa,  soruyorum    o zaman     partiler  neden   bu güçlere  sahipler?   Partilerin  askeri  güce  sahip  olmalarının  amacı  partilerin  çıkarlarını   korumak içindir.  Hükümet  niçin askeri  güce   sahip  olur?  Hükümetin  askeri  güce  sahip  olmasının  amacı,    kendi    hükümranlık  alanın  sınırlarını,  vatandaşların  güvenlik ve  asayışını  korumaktır.  Bundan dolayı ben   partilere  bağlı  güçleri    tehlikeli  buluyorum.  Bu güçlerin   Peşmerge  Bakanlılğının  komutası  altında   toplanması  için   ciddi bir  inançla   uğraşıyorum.  Bundan  dolayı  Mam Celal’ın  Kek  Mesud’un,   Başbakan ve  yardımcısının,  hükümet ve   partilerinin ileri gelen  yöneticilerinin   yaptıkları açıklamalardan   ve  aldıkları  kararlardan memnunum.  Gerçekten    hepside   bu güçlerin  birleşmesinden  yanadır.  Rojname:    Askeri  güçlerin  iktidarın  kontrolu  dışında kalmasının  yarattığı  tehlikeden  söz ettiniz.    Acaba,     KDP ve YNK arasında  veya  bu  partilerden birinin  diğer  güçlerle   siyasi  çelişkilere  düştükleri zaman    siyasi  çelişkileri  çözmek için    askeri güçleri  kullanarak  bir iç  savaşÂ  ortamına  girme  tehlikesi varmı?   Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:     Bunun  tartışılacak  bir  durumu  yoktur.   Yüzde  bir  milyon  bunun tehlikesi vardır.   Siyasal  bir  çelişki  olduğu zaman   yada   bilinçsiz  iki güç arasında  bir çatışma  olursa,  savaş başlıyor. Kürdistan’da   başlayan  savaşlar böyle başladı.  Bundan dolayı    partilere  bağlı askeri güçlerin  olması,  parti çıkarları  ve  parti iktidarları doğrultusunda  bu güçleri  kullanmaları     büyük bir tehlikedir.   Rojname:   Sizin    başında  bulunduğunuz   Peşmerge  Bakanlığının  denetiminde   bu  önümüzdeki  4  yıl  içinde  bu güçlerin    tek bir çatı altında  toplanması  konusunda  iyimsermisiniz?    Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:    Bu  konuda bir  zaman  veremem.   Fakat, umut ediyorum  ve   kanaatım  o dur ki,   bu meselenin  çözülmesi gerekir.   Sevindirici   olan  bizimde   duyduğumuz    bu yönde  bir irade var.   Tüm  taraflar  bana  bu  yönde  söz verdiler ve  Peşmerge  güçlerin birleştirilmesi önünde  önemli  bir engel yok.  Bizim  bir  zamana    ve  butçeye  ihtiyacımız var.   Bayramdan  sonra  bu  konuda    gözle görülür  adımlar atacağız.   Rojname:   Bu  güçlerin   birleşleştirilmesi,  partilerin  Peşmerge  güçleri içinde  örgütlenmelerine   engel  olacakmı?  Çünkü,  sizinde  bildiğiniz gibi   KDP ve YNK’nin    askeri  güçleri içinde     örgütlenme   organları var.    Yasaya  ve Anayasaya göre     partilerin   askeri güçler içinde   örgütlenme  yapmaları   yasak mı?    Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:      Şunu  yanlışÂ  anlamayalım.   Peşmergeler       partilerin  Peşmergeleridir ve   parti  üyeleridir.    YNK’nin  Peşmergeleri    parti tüzüğüne göre  YNK  üyeleridir.   Parti  güçleri  olan   bu  yapılar içinde   parti örgütlenmesi  nasıl  olmasın..  Nasıl  partisi  için   savaşıyor,  eğer  üyesi değilse ve  bir biriminde  görevli  olmasa?  Bu askeri  güçler  tek  bir  Peşmerge  Bakanlığı  çatısı  altında  birleştiği zaman, insanlar  özgürdür, dışarda   her  partiye  üye olabilir ve üyelik görevlerini   yerine getirebilir.  Fakat  hiç  kimsenin   bakanlık  teşkilatı çatısı altında   örgüt teşkilatını  oluşturma ve  toplantı  yapma  özgürlüğü yoktur. Peşmerge  Bakanlığında   bu  yasaktır.  Bizim  partiler  üstü  bir   gücü  oluşturmamız  gerekiyor.   Rojname:  Yine  bu çerçevede   şimdi  Kürdistan Parlamentosunun  önünde  yakında  tartışmaya açılacak bir  yasa  projesi var.    Bu yasanın amacı    askeri güçlerin içinde   parti örgütlenmelerini  yasaklamaktır.  Acaba  siz  böyle  projeleri   destekliyormusunuz?    Peşmerge  Bakanı  Şeyh  Cafer:      Daha  önce   Kürdistan  Başkanı,  Başbakanı  ve  benim söylediklerimi de  dinlemişseniz     dedik  ki:    Bu  oluşturulacak  güçlerin  hiç bir şekilde  partilere  ait  olmaması  ve  partilere  bağlı  olmaması  gerekir.  Bundan  dolayı   eğer böyle  bir yasa   Parlamento tarafından  çıkarılcaksa  ve  bu  meseleyi   yasaya  göre  örgütleyecekse,   hiç  bir    amaç  gütmeksizin  biz   o  yasayı  destekleyeceğiz.  Çünkü    bu bizim  inancımızdır  ve  o  yasayı  en iyi şekilde   tatbik  ederiz.    Çev:  Aso  Zagrosi