Kürdistan Anayasasınin geleceĝi üzerine

  1991‘den bu yana tam 15 yıl geçmesine raĝmen hâlâ Güney Kürdistan’da resmileşmiş ve halkın onayını alan bir Anayasamız yok...Nihayet, 10 Eylül günü Kürdistan Parlamentosunun Anayasayi yazmakla görevli komisyonu Anayasa taslaĝını tamamladı ve Kürdistan Parlamento Baskanı sayın Adnan Mufti tarafından Kürdistan Başkanı Kek Mesud’a teslim edildi.Evet, nihayet her ne kadar Anayasa taslaĝı daha önce Arapça yazılıp ve sonradan Kürdçeye çevrilmesi gönlüme göre deĝil ise de, 15 yıl sonra biz bir Anayasa taslaĝına sahip olduk..Ama, sorun tamda bu 15 yıl sonrası dönemde başlıyor.Anayasayi Hazırlama Komisyonu, bu son Anayasa taslaĝını „Irak Anayasasının ışıĝında ve onun boşlukarını doldurma“ bazında kaleme alınmış..Anayasa taslaĝı hâlâ Kürd kamuoyunun tartışmasına sunulmuş deĝildir... Kürdistan Başkanı bu taslaĝı yakında Kürd halkının tartışmasına sunacak..Ama, biz bu Anayasa taslaĝını nasıl resmileştirebiliriz? Bu Anayasa taslaĝını doĝrudan halkoyuna mı yoksa halkın temsilcileri olan parlamentonun onayina mı sunmak gerek?Yada Kürd halkının böyle bir Anayasaya gerçekten ihtiyacı var mı?Bugün Güney Kürdistan aydınları, hukukçuları ve politikacıları arasında buna benzer tartışmalar yaşanmaktadır.Birinci tez, Kürdistan Kültür Bakanı, sayın Felakedin Kakayi’den geldi.. Geçenlerde çevirisini Newroz Com’da yayınladıĝımız yazısında sayın Kakayi „ Zaten Anayasa gerektiĝinden çok fazla gecikti.. 15 yıl bekledik. Bugün herkesin Irak’ın daĝılmasından söz ettiĝi bir ortamda acele etmemek gerekir.. Belki yarın federasyondan daha ileri olan 3 baĝımsız devletin konfederal bir yapı içinde bir arada oluĝu bir Anayasa hazırlayabiliriz, belki de baĝımsız Kürdistan Anayasasını“ diyerek onaylamayi Kerkük meselesinin çözümü sonrasına bırakılmasını istiyor.Ikinci bir eĝilim ise, Anayasayi Kürdistan Parlamentosunun onayına sunalım yönündedir.. Bu tezi savunanlar, eĝer bugün Anayasayi referanduma sunarsak, Kerkük ve diĝer işgal altındaki Kürdistan halkı oy kullanamaz.. Şimdi Anayasayi Kürdistan Parlamentosunun onayına sunalım, 140.madde tatbikedildikten sonra Anayasayi referandum yoluyla tüm Kürdistan halkının onayına sunalım yönünde bir tutum içindeler..Üçüncü tezi savunanlara göre en iyi yöntem Anayasayi halkın oyuna sunalım. Çünkü, Kürdistan sınırları Anayasa’da tespit edilmiştir.. Kerkük ve diĝer işgal altındaki bölgeler Kürdistan sınırlarının dahilindeler. Kürd milletinin kendi kaderini özgürce tayin hakkı, Kürdistan yeraltı ve yerüstü kaynaklarının isletilmesi ve kullanılması hakkı Kürd halkına aittir gibi maddelerde Anayasa’da mevçut.Dörtüncü tezi savunanlarda zaten baştan itibaren Araplarla aynı arada kalmayi reddeden ve Anayasayi da kabul etmeyen baĝımsızlıkçı kesimlerden oluşuyor.Böyle bir ortamda Kürdistan Anayasa taslaĝı Kürdistan halkının tartışmasına sunulacak... Anayasa taslaĝının son ve resmi biçimi kamuoyuna sunulduĝu zaman, elbette Anayasa’nın içeriĝine ilişkin söylenecek çok şeyler olur. Sadece Kürdler deĝil, Kürd düşmanlarıda bu Anayasa hakkında çok konuşacaklar.Ama, mevcut olan ortamda sayin Felakedin Kakayi’nin önerdigi birinci tez bana daha akla uygun geliyor.. Irak’ta kargaşanın had safhasına vardıĝı bir ortamda biz neden kendimizi federasyonun yükü altına sokalım.. Arap şövenistleri federasyonu dahi kabul etmedikleri bir ortamda....23.09.06Serhad Kardoxi