Kerkük Referandumu Ertelenmeli

  Brüksel merkezli Uluslararası Kriz Grubu, Kerkük konulu bir rapor yayınladı.  Raporda, Kerkük’ün geleceğiyle ilgili sürecin değiştirilmesi; özellikle yıl sonuna kadar yapılması öngörülen Kerkük referandumunun ertelenmesi gerektiği belirtiliyor.Uluslararası Kriz Grubu Kerkük’ün geleceğinin belirlenmesi için yeni bir süreç oluşturulmasını savunan bir rapor yayınladı.  “Adil ve kabul görülen” bir sürece ihtiyaç duyulduğu belirtilen raporda, “bunun, Kürtler için referandumun ertelenmesi, güven arttırıcı adımların atılması ve uzlaşmaya öncelik veren yeni bir mekanizmanın bulunması anlamına geldiği” kaydediliyor.Söz konusu referandum, Irak anayasasına göre 31 Aralık tarihinden önce yapılacak ve Kerkük’ün hangi bölgeye dahil olacağını belirleyecek.  Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan raporun yazarlarından Ortadoğu Projesi Direktörü Joost Hiltermann, referandumun ertelenmesi gerektiğini belirtiyor. Kerkük çok uzun süredir hassas bir konu. Kimileri bu petrol zengini vilayetteki etnik durumun ateş almaya hazır olduğu görüşünde. Iraklı Kürtler, Kerkük'ün bir Kürt kenti olduğunu ve özerk bir yönetime sahip Irak Kürdistan'ının başkenti olmasını istiyorlar. Iraklı Kürtler, Anayasa çerçevesinde, bu yıl sonunda yapılması öngörülen referandum öncesinde bu hedefe ulaşmak için çeşitli adımlar atıyor.  Uluslararası Kriz Grubu, bu adımlara ve referanduma Kerkük'teki Arap ve Türkmen toplumların karşı çıkıyor. Araplar ve Türkmenler, referandumun adil olmayacağını, sonucunun önceden belli olduğunu ve bunun Irak'ın parçalanmasına neden olacağını savunuyorlar. Ankara'da da benzer sıkıntılar var. Iraklı Kürtler'İn Kerkük'ü ele geçirmesi durumunda, Ankara hükümeti, Türkiye'deki Kürt nüfus içinde de huzursuzluk başlayacağından endişeli.Hiltermann şöyle konuştu: “Kerkük’te yeni bir sürece ihtiyaç var.  Referandum ertelenmeli.  Aslında, referandum yapılmayacak bile.  Pratikte, referandumun 31 Aralık tarihine kadar hazırlanması mümkün değil.”Raporda, Kerkük’te bir patlama yaşanabileceği belirtiliyor ve Amerika’nın bu tehlikeyi görmediği vurgulanıyor.  Joost Hilterman, bunun Amerika’nın çıkarlarına da büyük zarar vereceği uyarısında bulunuyor.Hiltermann şöyle diyor: “Evet, Amerikalılar bu tehlikeyi ihmal ettiler. Nedeni de, hem Kerkük’ün Irak’ın bütünü için teşkil ettiği önemi görmüyorlar; hem de büyük ölçüde sadece Bağdat güvenlik planına odaklanmış bulunuyorlar.  Oysa, Kerkük’te olacaklar Bağdat’ı da etkileyecek önemde.”Dr. Joost Hiltermann, şu anda işlemekte olan Kerkük sürecinin “tren kazasına” yol açacağını söyledi.   Referandumun ertelenmemesinin Kerkük ve çevresinde kaos ve şiddete yol açabileceğini belirten Hiltermann, çözüm için tarafların diyalogda bulunması gerektiğini belirtti.  Hiltermann, daha önce de önerdikleri gibi, Kerkük’ün ayrı bir bölge olarak kalması – yani Kürt bölgesine de Arap bölgesine de dahil olmaması - iktidar paylaşımını öngören bir sistem kurulması ve bunun uygulanması için Birleşmiş Milletler tarafından bir temsilci atanmasının en gerçekçi yol olacağını söyledi.PKK terör örgütünün varlığının sürmesi ve Türkiye’nin buna karşı nasıl önlem alacağı, kuzey Irak’taki bir diğer, kaygı verici durum...  Hiltermann, PKK’yı kuzey Irak’taki dağlardan uzaklaştırmanın zorluğuna dikkat çekti ve Amerika’nın bu konuyla ilgili olarak özel temsilci atamasına rağmen ilerleme kaydedilmediğini belirtti.  Hiltermann’a göre, Uluslararası Kriz Grubu, Kerkük ve PKK meselelerinin birbirinden ayırt edilemeyeceğini, bunların Türkiye için çok önemli olduğunu düşünüyor.Hiltermann, kuzey Iraklı Kürt grupların PKK’ya tam destek verdiği iddiasının gerçekçi olmadığını, aslında bu grupların, örgütün hareket sahasını bir ölçüde sınırlamış olduklarını da belirtti. Hiltermann, tarafların kışkırtıcı açıklamalardan kaçınması gerektiğini vurguladı. Uluslararası Kriz Grubu uzmanı Joost Hilterman, Türkiye’nin bölgeye askeri operasyon düzenleyeceğini düşünmediklerini ve Washington’un da buna destek vereceğini sanmadıklarını söyledi.  VOA