Irak'ta süreç işliyor

Uzun ve zor bir sürecin sonunda Irak seçim sonuçları açıklandı. Rakamlar, ilk günden beri ortalıkta dolaşan rakamlardan farklı değil. Fakat benzerlik siyasi oluşumların elde ettikleri sandalye sayısında değil, aldıkları oranlarla işgal ettikleri sıralamada gerçekleşti. Görünen o ki bu rakam oyunları, ilk sonuçlara karşı çıkan 'Güçler Kongresi'nin itirazlarını bastırma amaçlı. Geçen dört hafta boyunca seçimlere hile karıştırıldığı iddialarını yatıştırmaya yönelik çözümler bulmaya çalışıldı. Çözümler iki cephede işleve konuldu: İlkine hile vakalarının yaşandığı sandıklara odaklanmış uluslararası komisyon önderlik etti. İkincisi ise yeni siyasi oyunu berraklaştıracak ve bu oyunun kurallarını belirleyecek rakamların oluşturulmasına endekslendi. Amerikalıların baskı ve ikna girişiminde bulunmaya kadir tek taraf olmasından ötürü çözümlerin bu ikinci sürecinde kuvvetle hazır bulunduklarına kuşku yok. Bu senaryo yeni değil. Bazı Sünni güçlerin ve bölgelerin boykot ettiği 30 Ocak 2005 seçim sonuçlarının pişirilmesinde de denenmişti. Her iki durumda da 'Şii İttifakı'nın sandalye sayısının eksiltilmesini kabul etmesi gerekiyordu. İlkinde amaç Şii egemenliğinin Irak dışında özellikle de ABD'de olumsuz tepkilere yol açmamasıydı. İkincisinde ise amaç Şii İttifakı'nı, ulusal tek bir hükümetin oluşturulması yönündeki ABD'nin açık eğilimini kabule zorlamaktı. Her halükârda hedef, oyunun işgal yönetiminin denetiminin kalması ve koalisyon oluşumunda bitirici rolü oynamasıydı. Şii İttifakı oy oranı ve sandalye sayısı açısından ilk sırada yer almasına rağmen mutlak çoğunluğu elde edemedi. Çoğunluk 138 sandalye gerektirirken ittifakın sandalye sayısı 130'da kaldı. İkinci sırayı alan Kürt İttifakı (53), Sünnilerin boykotu nedeniyle önceki seçimlerde elde ettiği sandalyelerin çoğunu kaybetti. Yine de hükümet oluşumunda vazgeçilmez bir unsur. Zira Şii ve Kürt ittifakları birlikte yasa çıkarmak için gerekli üçte ikilik çoğunluğu elde edemiyor. Dolayısıyla ulusal bütünlük üçlüsünün üçüncü ayağını kazanmak için öncelikle 44 sandalyesi bulunan Sünni 'Uzlaşı Cephesi'ne gitmeleri gerekmekte. Irak deneyimi bir kez daha herkesin iyisiyle kötüsüyle 'demokratik süreci' kabul etmek zorunda olduğuna işaret etmekte. Hiç kuşkusuz bu sürecin iyileşmesi, tarafların mutlak hegemonya kurma hayallerini, geçmişe özlemlerini ve ayrılıkçı emellerini bir yana bırakmalarını gerektirmekte. Seçim sonuçları ulusal birlik hükümeti kurmak için tek başına yeterli değil. Fakat üç temel gücün iradesinin, istisnasız Irak halkının bütün oluşumlarını içeren bir hükümete tercüman olması mümkün. (Londra'da Arapça yayımlanan Hayat gazetesi, 21 Ocak 2006)RadikalAkt: F.D