Irak’ın Milletler Cemiyetine Kürd Ulusal Hakları konusunda verdiĝi gü

Irak’ın Milletler Cemiyetine Kürd Ulusal Hakları konusunda verdiĝi güvenceler...////Milletler Cemiyetine baĝlı bir komisyon, Irak Kralının baĝlı olduĝunu bildirdiĝi, 1932 yılında Kürdlerin ve Irak’ın diĝer bütün etnik azınlıkların haklarına ve temel ulusal hakların garanti altına alınmasına ilişkin güvenceleri yazılı hale sokmuştu. Bu komisyon 28.01.1932 tarihinde bu belgenin maddelerine ilişkin son kararı verdi ve Irak Parlamentosu ise 19.05.1932 tarihinde bu belgeye razı oldu. Bu güvenceler Irak Hükümeti adına Milletler Cemiyeti sunuldu ve Irak Hükümetide bu maddeleri uygulamakla yükümlüydü..

03.10.1932 yılında Irak’ın Milliyetler Cemiyetine verdiĝi bu güvenceler neticesinde Milletler Cemiyeti oy birliĝiyle Irakı baĝımsız bir devlet olarak bu dünya örgütüne üye olarak kabul etti.

Burada bu belgede Kürd halkının ulusal hakları konusunda verilen yazılı güvenceleri iliskin bazı maddeleri aktarmak istiyorum.

1)Beşinci maddenin dördüncü bendinde şu güvence verilmişti: „Her ne kadar Irak Hükümeti Arapça’yı devletin resmi dili olarak seçmiş ise de, mahkemelerde Kürd vatandaşlar yazılı ve sözlü olarak kendilerini Kürdçe ifade edecekler“..

2) Verilen güvencelerin dokuzuncu maddesinde:

a) Irak Hükümeti, Kürdlerin Musul, Kerkük, Hewler ve Suleymani gibi vilayet ve kazalarda çoĝunluĝu oluşturduĝu olusturduĝu alanlarda Arapça’nın yanında Kürdçeyi resmi dil olarak kabul eder..

b) Irak Hükümeti yukarıda ismi anılan yerleşim birimlerinde görev yapacak memurların Kürdçeyi iyi bilmesi gerekir sözünü verir. Bu bölgelerde görev yapacak memurlardan ilk aranacak kıstas Kürd dili olacaktır..

Insan Irak devletinin Milliyetler Cemiyetine üye olmak için verdiĝi güvencelerin maddelerine baktıĝı zaman, görülüyor ki 1932 yılında Kürdleri bir çeşit idari ve kültürel otonomisi vardı. Hem Kürdistan Bölgesinde ve hem de tüm Irak çapında Kürdler üst kademelerde ve önemli görevlerde yer almıştı. Bundan merkezi hükümetin (Baas rejimi) Kürdlere kültürel hakları hediye ettiĝi yolunda söyleminin hiç bir kiymeti yok. Çünkü, Kürd milletinin devrimlerinden ve büyük kurbanlarından çok önceleri bu temel ulusal hakları vardı. Kürdistan’da Mahkemeler Kürdçe yapılıyor, idari alanda resmi dil Kürdçe, eĝitim dili Kürdçe ve Kürdistan’daki memurların ezici çoĝunluĝu Kürd asılıydı..

Kaynak: Xebat Gazetesi

Çeviri: Rojgar Merdoxi