Irak Kürdlerinin Gönlündeki Bagimsizlik...

 Bagimsizligi düsünmek, ama hic bir zaman ondan söz etmemek yada en asgari düzeyde söz etmek... Irak Kürd yöneticileri, konunun cok hassas oldugunu biliyor, ama 1991‘den beri Bagdad’tin denetiminden cikan bu bölgenin 4 milyon nufüsun hemen hepsinin ortak arzusu, hic bir zaman olmamis kadar bagimsizliktir. Irak’in yeni Anayasa’si bu ruyayi yeniledi. Kürdistan Bölge Baskani, Mesud Barzani’nin Kabine Baskani, Fuad Hüseyin „uzun vadede amacimizin bagimsizlik oldugunu söylememiz durumunda, önceden hazirlanmis bir plan oldugu anlamina gelecegi, ama hakkimiz oldugunu söylememiz, sadece bir gercekligi hatirlatmadir“ diyor ihtiyatli olarak....Mesud Barzani’nin hareketi, KDP’nin kadrosu olan Sefin Dizeyi : „Bagimsiz Kürdistan, tüm Kürd siyasi partilerinin amacidir. Ama, eger acele edilirse bu ruya cok kolay bir sekilde bir kâbusa dönüsebilir. Bizim realist olmamiz gerekir ve gücler dengesinin reel durumunu anlamamiz gerekir" diyor. Irak’in aktüel Cumhurbaskani, Celal Talabani’nin partisi YNK’de yaklasik olarak konuya iliskin ayni argumenleri ileri sürüyor. Hic kimse bölgenin jeopolitik güclüklerini unutamiyor. Yavas yavas Irak’ta ortaya cikan Kürd Devleti, yogun bir Kürd azinligin yasadigi Türkiye, Iran ve Suriye devletlerini kaygilandiriyor.Baslangic- Ruya, resmi yazihanelerin duvarlarini, Türkiye’nin güneyinde bulunan Akdenizden, Iran sinirlari icinde olan körfeze kadar uzanan alani kapsiyan haritayla kendisini gösteriyor. Dört ülke arasinda parcalanan, dil bakiminda onlardan farkli olan, bir bütünlük olusturan topraklarda yasiyan, 25 milyon Kürd’ün tarihlerinde hic bir zaman kendi devletleri olmadi( Kürd tarihini bilmiyor Aso). Kendi politik kurumlariyla, kanunlariyla, güvenlik gücleriyle Irak’a yalnizca formel olarak entegre edilen Irak Kürdistani yani onlarin degimiyle „Güney Kürdistan“i , bir ilk baslangictir.Sefin Dizeyi yaptigi aciklamada: „Biz 1991 yilindan beri yari bagimsizliga sahibiz. Fakat, bu de facto bir durumdur. Irak’in yeni Anayasa’si bizim bu kazanimlarimizi hem Irak’ta ve hemde uluslararasi arenada legalize etmemize olanak sagliyor“ diyor.Irak’in yeni Anayasa’da „Kürdistan Hükümeti, yönetigi bölgede tek resmi hükümettir“ deniliyor. Bölgesel Parlamento tarafindan, bölgesel alan icin cikarilan yasalar, Bagdat’inkilerinden üstün bir pozisyona sahipler. Sinirlarin güvenligi Kürd savascilari tarafindan saglaniyor ve hic bir Irak askeri bölgede görev yapmiyor. Her tarafta Kürd bayragi görüyorsunuz. Kürdce ülkenin ikinci resmi dili statüsüne sahip, ama gercekte ise bölge yönetiminde, egitimde ve bölgesel televizyon kanallarinda kullanilan tek dildir.Yeni Anayasa, Kürd yönetimi tarafindan desteklenmesine ragmen, halk icinde ve özellikle gencler ve aydinlarin saflarinda hic bir cosku yaratmadi. Yazar Ferhad Pirbal’a göre: „ Onlar 1991 yilindan sonra özgür bir bölgede büyüdüler, yönlerini Avrupa’ya ve ABD’ye cevirmisler. Onlar icin Bagdat’la girilen her iliski, sökülmesi gereken bir civi etkisini yapiyor“,diyor. Ferhad Pirbal’da daha baska bir coklari gibi „umutlarimiza göre geri bir adim“ olarak degerlendirdigi yeni Anayasa icin sandik basina gidecegine, evinde kaldi. Pirbal’da Ocak ayindan Irak’ta yapilan ilk özgür secimlere parelel olarak, resmi olmayan bir gerceklestiren komitedeydi. Yaklasik olarak bölge halkinin % 80‘nin %98‘i bagimsiz bir devlet icin oy verdi.YNK parlamenteri Xaman Azad da Anayasa’ya iliskin karamsardir. „Kuskusuz Anayasa federal bir devleti öngörüyor. Ama, ileri sürülen bir dizi prensip, özellikle yasamasinin kaynagi olarak görülen islamin rollu, bizim degerlerimize ters düsüyor. Bu ise ulusal ve bölgesel yargi arasinda sürekli celiski riskini yaratiyor“ diyor genc kadin. Ve yine o, Kürdlerin Anayasa’ya „Kendi kaderini Tayin Hakkini“ yerlestirmemesinden pismanlik duyuyor. Sefin Dizeyi hemen cevap veriyor: „Kendi kaderini Tayin Hakki kelimeleri Anayasa’da olmadigi acik. Ama, Anayasa’daki demokratik normlarin uygulanmamasi durumunda , irak’in birligi olmayacak ve var olan taraflarin herbirinin hakki var istedigi yere gitmeye deniliyor“ diyor. Dizeyi, özellikle Kürdlerin Baskent olarak gördügü ve eski rejimin petrol üzerine kontrolu saglamak icin Kürd Bölgesinin disinda tutugu, Kerkük meselesini gündeme getiriyor. Yeni Anayasa, Saddam tarafindan zorla kovulan Kürdlerin geri dönmesini, Kerkük’e yerlestirilen Araplarin tazminat ödenerek geri gitmelerini ve sonuc olarak Kürd bölgesine baglamak icin mahalli bir referandumu da ön görüyor.Eger Irak demokratiklestirme sürecine devam ederse, Kürdler durumdan yararlanarak yavas yavas tam bir devleti olusturmak icin, bu sürecin bir parcasi olurlar. Barzani kabinesinin Baskani, Fuad Hüseyin: „ Eger tam tersi olursa, anti demokratik, islamist yada Arap irkcilari hakim olursa, bizde kendi yolumuza gideriz“ diyor ve ikna olmus gibi ilk defa : „Kürdlerin elinde kazanacak kartlar var“ diye konusmasini noktaliyor.Liberation  GazetesindenÇev: Aso  Zagrosi