Federal Irak Gelismeleri Üzerine

ABD’nin 2003 yilinin nisan ayinda Saddam rejimine son vermesiyle birlikte daha önce de var olan 3 farkli cikar, umut de facto olusum olarak ortaya cikti... Bu 3 olusum Kürdler, Sünni ve Sii Araplardan olusuyor.... Saddam’in yikilmasindan sonra yapilan secimlerde Kürdler, Siiler ve Sünniler kendi etnik ve dinsel partilerine yöneldiler... Aslinda Irak’ta yapilan her secim bu 3 etnik ve dinsel ayrismayi daha acik bir sekilde ortaya cikariyordu.. Zaten Kürdler, Siiler ve Sünnilerin bölgeleri kanla birbirlerinden ayriliyorlar... Bu 3 yapilanmaya mensup insanlar birbirlerine düsman gözüyle bakiyorlar..   Ama, ABD’nin bölgesel cikarlari, bölge devletlerinin istem ve dayatmalari neticesinde bu 3 olusum zoraki bir birlige mecbur edildiler... Bu zoraki birligin bir Anayasa’sida oldu... Bu Anayasa var olan gerceklige bazilarina dar, bazilarina genis gelen bir elbise gibi geldi..   Son yapilan secimler, bir dizi cevrenin hesaplarina uymadi... Cünkü, var olan Parlamento üyelerinin 200‘den fazlasi islami kökenlidir... Bu secimlerden basarili cikan cevrelerin her birinin kendise göre öncelikleri var.. ABD, Irak’i gevsek bir federal yapi temelinde de olsa birlikte tutmaya calisiyor. Bunun icin Irak’i olusturan 3 temel grubun yeni Hükümete katilmasi icin dayatmalardan bulunuyor ve hatta tehditler savuruyor..   Caferi ve Sadr arasinda olusan, El Hekimi’in Basbakan adayi olan Adil Abdulmehdi’yi yeilgiye ugratan koalisyon, Caferi’nin basbakanligi icin yeni bir kapi acti... Ama, bu gelismeden hem Kürdler, hem El Hekim cevresi, hem Sünni Araplar ve hemde ABD rahatsizlar..   ABD’nin istemiyle Kürdler, federal Irak’in 3 birleskeni ve Allavi’nin El Iraqiye listesinden olusan bir hükümet istemekteler... Ama, Siilerin icindeki radikal kesimin basini ceken El Sadr ve cevresi Allavi’ye veto koyuyorlar...   Son olarak Kürdler ve Siiler arasindaki görüsmeler, Allawi’ye karsi tutum ve Ulusal Güvenlik Kurulu konusunda tikandi... Kürdler, Allawi’nin hükümete katilmasi yaninda, söz konusu kurumun olusumunu talep etmekteler... Siiler ise ikisine de karsilar..    El Sadr acik bir sekilde Anayasa’ya, Federasyona, Kürdlerin haklarina karsi oldugunu söylüyor... Ayrica ABD güclerinin Irak’i terketmesini istiyor. Amaclari cok aciktir.. ABD’den sonra Irak’taki merkezi otoriteyi ele gecirmek ve Saddam’dan daha kötü köktendinci bir sistem kurmaktir.. Iran’in Basra’daki „Ingiliz askerlerinin geri cekilmesi“ bu cercevede degerlendirilmelidir..   Aslinda bu istemler sadece El Sadr’a ait degiller. Araplar icinde esas akimi olusturuyor.. Bazilari, Kürdlerin sahip oldugu pozisyondan ve ABD’nin alanda bulunmasindan dolayi „Kürd gercekligini“ kabul ediyor.. Bazilari da El Sadr ve Sünniler gibi acik acik gercek niyetlerini seslendiriyorlar..   Böyle bir ortamda, Kürdlerin var olan iliskiler üzerine yeniden düsünmesi gerekir.. Cünkü, Sadrlar, Caferiler ve onlar gibi düsünenler demokratik ve federal bir yapiyi kabul edecek, uygulayacak veya en azindan icinde yasiyacak mantikta degiller. Onlarin istedigi sistemle, Kürdlerin gercekligi tümden birbirinden farklidir.   Sadece Kürdleri degil.. Onlar, Allavi gibi laik ve komünist partisini daha simdiden distalamak istiyorlar... Böyle bir ortamda en azindan kurulacak hükümette temel görevleri almak ve Kürdlere yönelik oyunlari bosa cikarmak gerekir... Araplarin Kürdlere yapacagi fazla bir seyleri yok.. Kürdlerin kendileri hak dagitma yolluna gitmelidir..