Federal Irak Cumhurbaskani Sayin Talabani ile yapilan söyleşiyi yayınlıyoruz ...

  Der Standard: 15 Aralik’ta Irak’ta Parlamento secimlleri var. Bu sefer tüm gruplar secimlere katilacaklarmi?Celal Talabani: Bu secimler Irak halki icin daha cok temsil gücü olacak. Cünkü bu sefer Sünni Araplarda katilacaklar. Shimdi 224 tane liste secim yarisinda bulunuyor. Tabii ki hepsi Parlamento’ya giremeyecekler. Fakat, yeni Parlamento’da mutlak cogunluk olmayacaktir, hic bir parti tek basina Parlamentoya hakim olmayacaktir. Kendilerini „ United Coalition Front“ olarak adlandiran Sii grubu, en güclü grup olacak, ama mutlak cogunluk degil.Kaldi ki, simdiki parlamento’da da mutlak cogunluklari yok. Siiler %48 oy aldilar. Cünkü Sünniler secimlere katilmadilar. Biz Kürdler bundan 6, Shiiler ise 12 kürsüyü aldilar.Bu sefer böyle bir sey olmayacak. Secimlerden sonra yine en büyük blok, „ United Coalition Front“ olacak, ikincisi Kürd bloku olacak. Ücüncülük ise Iyad Allawi ve Shiilerin hükümet icinde yaptigi ishlerden memnun olmayanlarin destekledikleri Ahmed Celebi’nin önderligindeki yeni liberal blok arasinda gececektir.Bir de Sünni Araplara ait gruplar vardir. Sünniler birlik halinde degiller. 2 yada 3 temel grup var. Onlardan biri ilimlidir ve saniyorum ki bu grup Sünniler icinde en güclü olanidir. Önümüzdeki sürecte birlikte görecegiz.. Secimlerden sonra koalisyon olusturmak gerekecek. Bunun icin isbirligi aranacak, farkli gruplar arasinda konsens bulunmak zorunlulugu var.Der Standard: Anayasa revizyonu süreci nasil olacak? Bu Anayasa metninden bir degistirme gereklimidir?Celal Talabani: Ben Anayasa’nin tamamlandigina inaniyorum. Ben temel noktalarinin iyilestirilmesi ve degistirilmesinin sartlarinin olmadigi kanisindayim. Sünni Araplara verilen sözler, onlarin secim sürecine katilmalari icin gerekce sundu. Önümüzdeki Parlamento’da onlar bazi maddeleri iyilestirmek icin ugrasacaklar, fakat Parlamento cogunlugu bunlari reddedecektir.Der Standard: Ama Sünniler buna ragmen politik sürec icinde kalaccaklar?Celal Talabani: Tam da söz konusu olan odur. Onlar, sürece katildilar ve sürecin icinde kalacaklar. Bu, Irak’in tüm güclerinin yeniden bir birlesmesi olacaktir.Der Standard: Siz Anayasa’nin temel noktalarinin oldugu gibi kalacagini söylüyorsunuz.. Hangi alanlarda degismeler olabilir?Celal Talabani: Ben Anayasa’da hic bir degisikligi beklemiyorum. Zira yapilacak her degisiklik yeni bir referandumu gerektiriyor. Fakat, tartismalar olacak. Cünkü her grup Anayasa’nin her hangi bir seyinden memnun degildir.Der Standard: Siz hic kimsenin istediginin % 100‘ünü elde edemeyecegini düsünüyorsunuz..Celal Talabani: EvetDer Standard: Siz Irak merkezi iktidarinin bu Anayasa’yla, Irak’in bütünlügünü korumak icin yeterince güclü olacagina inaniyormusunuz?Celal Talabani: Federal sistem demek, Iraklilar arasindan zenginlikleri ve yetkileri paylasmaktir. Her seyden önce Kürdler, Bagdat’in Irak’in tüm parcalarini kontrol ettigi totaliter bir rejimin yeniden tesis edeilmesine israrla karsidirlar. Fakat, merkezi hükümet yeterince güclü olacak. Merkezi Hükümetin Anayasa’ya göre eskiye nazaran daha fazla yetkileri var.Ama Bölge Hükümetlerinin de kendi özel yetkileri var.. Onlar, kendi Baskanlarini secebilirler ve kendilerine has kurallari var.. Bu, farkli halk gruplari arasinda yetkilerin paylasilmasi anlamina geliyor. Düsünüyorum, sonra Siiler kendi federasyonlarini kuracaklar. Ve Bagdat bir federasyon olacak, Bagdat ve cevresi... Eger, Sünnilerde kendi federasyonlarina sahip olmak isterlerse, iyi olacak.. fakat, Eyalet olarakta kalabilirler. Sonucta ben Irak’ta 4 federasyonu bekliyorum: Kürdistan, Güney’de Shiiler, Orta Irak ve Bati kesimi..Der Standard: Fakat, konfederasyonda olmus olsa, siz birlesik bir Irak’i aktif bir sekilde savunuyorsunuz.Celal Talabani: Irak’i bölmek imkânsizdir. Ne Iraklilar, ne bölge ve ne de komsu devletler bunu kabul ederler. Imkânsizdir.. Iraklilar birlikte yasamaya mecburlar..17.11.05Der StandardCev: Aso Zagrosi