Buraya Asker değil, işadamı gönderin

Not: Aşağıdaki makale 23.08.06 Refarans Gazetesinde yer almıştır.Irak Kürdistan Demokrat Partisi (IKDP) tarafından yönetilen Kuzey Irak'ı Türk firmaları imar ediyor. Bölgede bulunan Türk firmalarının sayısı bir yılda yüzde 80 artış kaydetti. Erbil Ticaret Odası'na kayıtlı 440 yabancı şirketin 321'i Türk işadamlarının. KDP'nin yönetiminde, son bir yılda; merkez bankası, hükümet binası, üniversite ve bakanlık binaları da dahil olmak üzere imar çalışmalarına 2 milyar doların üzerinde harcama yapıldı. Yatırım tutarının üç yılda 15 milyar dolara ulaşması hedefleniyor En çarpıcı örnek ise Erbil. Türkiye'ye uçakla 2 saat mesafedeki Erbil, tam bir şantiye görünümünde. Erbil'in yeni havaalanı Makyol İnşaat tarafından 480 milyon dolara yapılıyor. Tepe Grubu, Selahattin Üniversitesi'ni inşaa ediyor. Erbil'in otoyolları Gülmak ve Grup 77 tarafından yapılıyor.Yabancı sermayeye kapılarını ardına kadar açan yönetimin Türkiye ile ilişkilere verdiği önem ise çok farklı. Mesut Barzani'nin lideri olduğu KDP'nin Dışilişkiler Sorumlusu Safin Dizayee, Türkiye ile ekonomik işbirliği projelerinin artması gerektiği görüşünde. Türkiye'nin Kandil Dağı operasyonunu Türkiye'nin hassasiyetine bağlayan Dizayee, "PKK'nın bitmesini biz de istiyoruz. Dağlarda yaşanan terör bizim de sorunumuz. Ama bu sorun artık savaşla değil ekonomik işbirliğinin artmasıyla çözülür. Biz Türkiye'den asker değil işadamı bekliyoruz" diyor. Kuzey Irak'ta Erbil başta olmak üzere neredeyse hiçbir yerleşim bölgesinde benzin istasyonu yok. Benzin yollarda bidonlar içinde satılıyor. Satıcıların çoğunluğu ise çocuklar oluşturuyor. Kırmızı renkte olan benzine İrani, sarı renkte olan benzine ise Türk benzini deniyor. Ancak benzinin kalitesine kimse garanti veremiyor. Fiyatlar son bir yılda yüzde 25 artmış. Benzinin litresi de 40 Ykr'den 1 YTL'ye dayanmış. Erbilliler'in en fazla çözülmesini istediği sorun da bu. Kalitesiz ve kayıtdışı benzin, zenginleşen halkın yeni aldıkları arabalarına büyük zarar veriyor. Türkiye'nin artan terör eylemleri nedeniyle Kuzey Irak'a asker göndermesi tartışmaları sürerken, şantiyeye dönüşen bölge Türk şirketleri tarafından imar ediliyor. Erbil'de faaliyet gösteren 440 yabancı firmanın 321'i Türk. Sabahın ilk ışıkları İstanbul'un üzerine vuruyor... Saat 04.00... İstanbul Atatürk Havalimanı'ndan hareket edecek Fly Air uçağının tüm koltukları kravatlı, traşlı işadamlarıyla dolu. Haftada üç kez kalktığı halde 15 gün önceden rezervasyon yapılması gereken uçağın gideceği kent Kuzey Irak'ın önemli şehirlerinden Erbil... Yolcuları arasında bulunduğumuz uçak yaklaşık 2 saat sonra Erbil havaalanına iniyor. Bir zamanlar askerlerin kullandığı havalimanı şimdi sivil uçuşlara açılmış... Son derece köhne havalimanından hiçbir bürokratik işleme takılmadan çıkıyoruz. Kapıda klimalı modern taksiler, son model araçlar sırada bekliyor. Sıcak bir rüzgar karşılıyor önce. Yaklaşık 6 yıldır Irak'ta bulunan ABD'nin kültürünü daha havalimanında hissediyoruz. Kapıda bekleyen farklı markalardaki geniş arkalı jeep'lerin adı "Monica..." Yaklaşık 10 bin dinara (10 YTL) anlaştığımız taksiyle çöl ve çorak dağlarla çevrili Erbil'e 25 dakika süren yolculuğumuz boyunca onlarca Türk plakalı TIR ve kamyon görüyoruz. Yollar ya yenileniyor, ya da yeniden inşa ediliyor. Elektrik kesintili veriliyor, su yok denecek az... Yokluklar fazla ama Erbil büyük bir şantiye şehir... Erbilli taksi şoförümüz Kerim, biraz gurur biraz da sevinçle inşaatları göstererek şaka yapıyor: "Erbil'in girişine inşaat halindeyiz girmeyiniz diye bir yazı yazmayı düşünüyoruz" 1500 yıllık tarihe sahip Erbil şehri şimdi tam anlamıyla yeniden inşa ediliyor. Kerim bir yandan bu inşaatları yapan Türk müteahhitleri överken gözümüz, neredeyse 500 metrede bir karşımıza çıkan Türk şirketlerinin dev reklam tabelalarına takılıyor. Ülker, Vestel, Beko, İstikbal, Merinos, Aksa, Sabancı Holding yol kenarlarını donatmış. ABD'nin işgalinden bu yana siyasi sorunlarını çözemeyen Irak'ta anayasanın kabul edilmesinden sonra "bölgesel Kürt hükümeti" adını alan Kuzey Irak'ta, kimilerine göre Kürdistan'da bağımsız devletin adımları ekonomik alt yapı güçlendirilerek atılıyor. Merkez Bankası, hükümet binası, üniversite ve bakanlık binalarına 2 milyar doların üzerinde harcama yapılırken, üç yılda yatırım tutarının 15 milyar dolara ulaşması hedefleniyor.Hükümet yabancı sermayeye kapılarını ardına kadar açmış durumda. Temmuzda çıkarılan yeni teşvik yasası ABD; Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde tanıtılıyor. Yatırımlar için kaynağın sırrı ise petrolde saklı. Irak Kürt Bölgesi'ni adeta şantiyeye çeviren bir diğer unsur da bölgedeki istikrar ve güven ortamının giderek artması. 321 Türk şirket varÖte yandan Türkiye bölgedeki siyasi gelişmelerden rahatsız. Türkiye'nin artan PKK hareketliliği nedeniyle Kuzey Irak'taki Kandil Dağı'na operasyonu tartışılırken, Türk hükümetinin bugünlerde KDP ile "görüşmeler" yaptığı sık sık gündeme geliyor. Gelen sinyaller Türkiye lehine... Bu kapsamda PKK büroları da kapatılmaya başlanmış durumda. Siyaset sıkıntılı giderken ekonomide ise gerçekten önemli gelişmeler var. En büyük ihaleler başta inşaat olmak üzere Türk firmaları tarafından alınıyor. Türk firmalarının cirosu bir yılda 1.5 milyar dolara ulaşmış. Sadece Erbil Ticaret Odası'na 321 Türk şirket kayıtlı. Toplam 440 firma içinde 45 şirketle Almanlar da ikinci sırada yer alıyor. Erbil'in yeni havaalanı Makyol İnşaat tarafından 480 milyon dolara yapılıyor. Tepe Grubu, Selahattin Üniversitesi'ni inşa ediyor. Erbil'in otoyolları Gülmak ve Grup 77 tarafından yapılıyor. Tüm Kuzey Irak'ta ise Türk şirketi sayısının 600'ü bulduğu belirtiliyor. Kuzey Irak'ta en fazla iş bağlantısı yapan firmaların başında da Ordu Yardımlaşma Kurumu'nun (OYAK) geldiği belirtiliyor. Bu bilgelere göre OYAK, Kuzey Irak'ın çimento, yapı ürünleri ve kağıt gibi ihtiyaçlarını karşılıyor.Erbil'in ilk büyük alışveriş merkezi Nazemall'daki ürünlerin yüzde 80'i Türk malı ile dolu. Kürdistan tabelalarıyla çevrili Erbil'e Türk işadamlarının yatırımları damgasını vuruyor. Türk şirketlerinin şansı müteahhitlik hizmetlerindeki uluslararası deneyimlerinin yanı sıra bölgeye yakınlıktan kaynaklanıyor. İşte hem KDP Dış İlişkiler Sorumlusu Sefin Dizayee, hem de Erbil Ticaret Odası Başkanı Daarel Celil Hayat bu şansı iyi kullanmaları için Türk firmalarına çağrıda bulunuyor. Her ikisinin de Türkiye'den bir isteği var... "Türkiye asker göndermesin işadamı göndersin. Bize önderlik etsin..." Benzin bidonlarda satılıyorKuzey Irak'ta Erbil başta olmak üzere neredeyse hiçbir yerleşim bölgesinde benzin istasyonu yok. Benzin yollarda bidonlar içinde satılıyor. Satıcıların çoğunluğunu ise çocuklar oluşturuyor. Ancak benzinin kalitesine kimse garanti veremiyor. Erbilliler'in en fazla çözülmesini istediği sorun da bu. Kalitesiz ve kayıtdışı benzin, zenginleşen halkın yeni aldıkları arabalarına büyük zarar veriyor.   Sorunlar ekonomik işbirliği ile çözülürIrak Kürdistan Demokrat Partisi (IKDP) Kuzey Irak'taki Kürt yönetiminin başındaki parti. Mesut Barzani'nin lideri olduğu partinin Dış İlişkiler Sorumlusu Safin Dizayee ile Selahattin Tepesi'nde bulunan parti genel merkezinde görüştük. KDP'nin bir dönem Ankara temsilciliğini de yapan Dizayee, Türkiye ile ekonomik işbirliği projelerinin artması gerektiği görüşünde. Türkiye'nin Kandil Dağı operasyonunu Türkiye'nin hassasiyetine bağlayarak değerlendiren Dizayee, "Dağlarda yaşanan terör bizim de sorunumuz. Ama biz Türkiye'den asker değil işadamı bekliyoruz" diyor. PKK'nın bitmesini Türkiye kadar kendilerinin de istediğini söyleyen Dizayee, "Ancak bu sorun bu noktadan sonra savaşarak çözülmez. Ekonomik işbirliği projeleri ile çözülür. Burada yaşayan insanlar artık asla savaş görmek istemiyor. Herkes bugün Kürdistan'da oluşan özgür ve demokratik ortamı korumak istiyor. Bunun için de her türlü işbirliğine hazır. Biz Türkiye'yi bize ekonomik ve sosyal alanda önderlik yapacak bir komşu olarak görüyoruz" diyor. Dizayee, bölgede 2003 yılından sonra yastık altındaki paraların ekonomiye girmeye başladığını ve ekonomik hareketliliğin böylece arttığını dile getirerek "Kuzey Iraklı artık otel yapıyor, restoran açıyor. Ancak buradaki yerli sermaye yeterli değil. Biz daha çok sanayi ve teknoloji peşindeyiz" diyor. Bunun da Türkiye'de olduğunu söyleyen Dizayee şöyle devam ediyor:"Türkiye komşu ve büyük bir ülke. Biz artık şuna inanıyoruz. İki taraf arasında ekonomik işbirliği olursa, dostluk olursa, siyasiler de aldıkları kararlarda bu kriterleri göz önünde bulundururlar. Biliyoruz Türkiye'nin bazı hassasiyetleri var. Biz bunları da anlıyoruz. Ama bunları artık yok etmemiz lazım. Buna bizim gücümüz yeterli değil. Yaratılacak pozitif ortam için görev iş dünyasına düşüyor. Irak Anayasası bize bazı haklar veriyor. Doğal kaynakları çıkarma ve kullanma hakkına sahibiz. Şimdi aralarında Türk firmalarının da bulunduğu şirketler burada petrol araştırması yapıyor. Buradan çıkacak petrolü kime satacağız. Biz Türkiye'ye satmak istiyoruz. Kerkük- Ceyhan hattı sık sık bombalanıyor. Neden Türkiye ile yeni bir petrol hattı kurmayalım. Biz bunları düşünüyor ve projelendirmek istiyoruz.   YARINErbil Ticaret Odası Başkanı Dareel Cemil: 10 tane alışveriş merkezi lazımİşkadını Ferda Cemiloğlu: Referansınız varsa ihalesiz iş alırsınız Akt: B.Ş