Bağımsız Kuzey Irak 'riski', bölgesel savaştan yüksek

Türkiye sınır ötesi harekât düzenlese de, sorunun bölgeye yayılma ihtimali şimdilik sınırlı. Daha büyük risk, Kürtlerin durumu bağımsızlık ilanı için kullanması.  Geçen hafta Türkiye'nin PKK gerillalarını söküp atmak için Kuzey Irak'a düzenleyeceği olası bir operasyonun, büyük bir uluslararası çatışmaya yol açacak bir dizi aşırılığın kıvılcımı olabileğini yazmıştım. Geçen pazar 12 Türk askerinin öldürülmesinden beri Türkiye'nin Irak'a girme ihtimali çok büyük oranda arttı. Tüm işaretler Türk ordusunun sınırda toplandığı yönünde. Irak PKK'yı dizginleme çabalarını artıracağı sözü verse de, Türkiye Başbakanı Erdoğan 'ülkenin kendi başının çaresine bakması' yönünde ciddi iç baskıyla karşı karşıya. Meselenin yayılma etkisine dair risk en azından şu an sınırlı olacak gibi görünüyor. Bush Türklerin Irak'a 'büyük boyutlu güç' göndermesine yönelik kaygısını ifade etti ve ABD'nin daha küçük bir operasyon durumunda başka şekilde davranacağından dem vurdu. Benim tahminim şu: Bağdat (yani Şii hâkimiyetindeki Arap hükümeti) aynı yumuşak itirazları öne sürecek; İran ve Suriye'yse muhtemelen kendi müdahalelerini başlatma fırsatını kaçırmak istemeyecek.Daha büyük risk, Kuzey Irak'taki ve Bağdat hükümetindeki Kürtlerin bu fırsatı kendi gündemlerini uygulamak ve güneyden kopup bağımsız bir Kürdistan ilan etmek için kullanması. Irak'ın Kürt bölgesi iki siyasi partinin egemenliğinde. Doğu'yu, Irak Devlet Başkanlığı'nı da yürüten ve kilit önemde siyasi ağırlığı bulunan Talabani liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği kontrol ediyor. Batı kesiminde kontrol Kürdistan Başkanı Barzani'de.   Talabani Kürt 'gerillalara' Türkiye ve İran'a saldırıları durdurması ve silah bırakması çağrısında bulundu; Irak devlet başkanı bunun Iraklı Kürtler arasında hoşnutsuzluk yaratan bir tavır olduğunu biliyor. Barzani daha kurnaz bir tutum sergiliyor ve Kürt gözlemcilere göre PKK'yı Türkiye'den daha ileri Kürt bağımsızlığı yönünde taviz koparmak için pazarlık kozu olarak kullanıyor. Sokaktaki Iraklı Kürt PKK'nın üzerine gidilmesine karşı...Türk hükümeti yıllar boyunca ABD'den Kuzey Irak'taki PKK varlığını sona erdirmek için daha ciddi davranmasını istedi. Fakat zaten işi başından aşkın olan ABD ordusu, Kürt peşmergelerin kendi bölgelerini zaptetmesinden memnun. Irak'ın en müreffeh bölgesinde istikrarı korumanın önemi varsa, bazı şeylerin değişmesi gerekecek. (24 Ekim 2007)