Newroz
ABDULLAH GÜL’ÜN „KAYSERİLİ“ ATASI ŞÊX ÎBRAHÎM HUSEYÎN SÎWASÎ KÜRD OLMASIN?
Aso Zagrosi · 2 yıl önce
Ézdi $ér · 01.05.2008 · 1 görüntülenme
Kek Berwarto,nun a$agida actigi konuyu (Azadi) yukari ta$idim, devamini beklerim.(HeK duy, sn. falan demedim. ama Kek,ime dokunma!)
Kocgiri Alevi-Kürd ayaklanmasinin ana örgütleyicisi, teorisyeni diyebilecegimiz kurum Ayaklanma lideri Ali$er,in o muazzam örgütleyiciligi, fiili propagandalari ve ajitasyonunu gözardi etmeden, 1918 sonlarinda kurulan Kürdistan teali Cemiyetidir diyebilirmiyiz acaba!
Cünkü bizzat Ali$erin kendisi Cemiyetin o dönemki lideri $éx Ubeydullahin oglu Seyit Abdulqadir ile temas halindeydi. Jin dergisi bütün Avrupa ve dünya ulusal kurtulu$ mücadelelerine ilham kaynagi olan Wilson Prensiplerini sürekli konu olarak ele aliyordu ve Kürdler de bu prensiplerden haberdar idi ve hararetle tarti$ma ve mücadeleye ba$lami$lardi.Diyarbakir, eleziz, siirt gibi merkezlerde $ubeleri vardi.
Gelelim Azadi,ye;
Azadi bilindigi gibi 1923 yilinda Erzurumda kuruluyor, kuruculari arasinda Kocgiri,ye destek veren, liderlik yapan ki$ilerde mevcut, yine ordu icinde subay olan Kürd ileri gelenleri ve Hamidiye alaylarinin lider kadrolarindaki cogu Kürd a$iret liderleride Azadi örgütü icinde yerlerini aliyorlar.
Amac Kocgiri yenilgisinin acisini cikaracak cok daha geni$ bir isyan örgütlemek.
Ama Kemalist devlet bu isyandan haberdar oluyor, isyani yöneten lider kadrolardan cogunu etkisiz hale getiriyor, daha 1924 yilinda cok sayida Azadi subayini aciga cikarip idam ediyor.
iyice zayiflayan $éx Said isyani hazirliklari tamamlanmadan kemalist türk devletinin saldirilari ba$latiliyor.
konu ile direk bagli olmayan bir ek yapmaliyim.
Imralidaki soysuz-dev$irmenin iddia ettigi "ingiliz parmagi" safsatasina ben bir alintiyla cevap vermek istiyorum. (Amac bu soysuz degil tabiki, amac buna müritce bagli e$$ekle$mi$ bazi kürdlerin gözüne sokmaktir bu aktarmayi.)
1924 sonlarinda bilindigi gibi artik lozan antla$masi ile di$a kar$i kendisini güvenceye almi$ bir kemalist türk devleti vardir.
Bu nedenle güclerinin büyük bir kismini rahatlikla Kürdistan üzerine gönderebiliyordu. Bunun icin FRANSIZLAR türk ordu birliklerinin o ki$ $artlarinda hizla Kürdistana aktarilmalarina yardimci oldular. Lojistik destek sundular.
Suriye üzerinden Fransizlarin kontrolündeki demiryollariyla türk ordu gücleri Kürdistana ta$indi.(H.L.Kieser,Der Verpasste Freide s.576)
Mustafa Kemalin kendi ifadesine göre;
1924 $éx Said Kürd isyaninin bastirilmasina katilan askerler "türk tarihinde ilk kez kendilerine ait bie ideal, soylu bir amac ugruna sava$mi$lardi" (H.L.Kieser, s.577., Bozarslan,dan akt. 1997basimi, s.227)
Bu kisa aktarmayi iradelerini imralidaki soysuz-dev$irmeye teslim edenlere atfediyorum.
Ézdi $ér
Aso Zagrosi · 2 yıl önce
Aso Zagrosi · 3 yıl önce
Brahim Ziravav · 4 yıl önce
Brahim Ziravav · 6 yıl önce
Ferzende Serhedi · 18 yıl önce
Aktardığın bilgilerde bir yanlışlık var.. Bir kere Azadi 1923 yılında kurulmuyor.. İsmail Hakkı Şawes "Komiteyi İsqlali Kurdistan"nın Cibranlı Xalid Beyin başkanlığında 1921 yılında kurulduğunu söyluyor.. Şawes Azadi'nin kuruluş kongresine katılan "24 kahramandan" biridir.. Ayrıca Aris Arda'nın Sovyet arşivinden çevirdiği bir belgeyi sunarak 1923 tarihinin yanlış olduğunu söyluyorum... Çünkü bu belge 1922 tarihlidir.. Tam tarihi bulmak için Newroz Com'da yayınlanan belgelere bakmak gerekir.. Benim şimdi zamanım yok.. Selamlar Belge S[b]SCB Temsilcisi Yoldaş Aralov[/b] Ben, Sovyetler BirliÄinin himayesi altında BaÄımsız Kürdistanı kurmak istiyen Kürd Komitesinin bana ulaştırdıÄı şartları bu mektup ile size gönderiyorum.. Size bu şartların yazılı olduÄu belgenin Kürdçe, Rusça ve Türkçe nushalarının üçünüde gönderiyorum. Rusça olan tekst Kürd Komitesi üyelerinden biri tarfından kelime kelime Fransızçaya çevrilmiştir. Bundan dolayi Kürdçe'deki metin gibi olmayabilir. Benim Fransızcam ise zayıftır. Kürd Komitesinin dostluÄuna, ciddiyetinin beraklıÄına kuşku duymamak gerekir. Benim bir gizli ajanım, iş arakadaşım ve güvenilir biri olan Bilakon Kürd Komitesinin dostudur. Bilakon, Kürd Komitesinin faaliyet ve girişimlerinden haberdardır. Bir dizi tecrübeden sonra hiç kötü bir şeylerine rastlanılmamıştır. Kürd Komitesi bütün Kürd ünlü adamlarını ve yetkili Kürdleri örgütlemiştir. [b]Kürd Komitesinin Yönetim Üyeleri :[/b] Kürd Komitesinin Başkanı: Xalid Bey( Cibranli Aşireti), Hüseyin Paşa, Türkiye Parlamentosunun Van üyesi, Hüseyin Bey, Selim Bey, Ismail Hakkı Bey, Kaşyan Ali Bey vs.. [b]Orduya ait özel mektupta isimleri vardır.[/b] Kürd Komitesinin şartları Kürd aşiret büyüklerinin temsilcileri tarafından üzerine çalışılmış ve hazırlanmıştır. Toplantılarından sonra bana bildirdiler. Toplantıda bu önerileri ya Erzurum Sovyet Konsolosuna yada Ankaradaki Sovyet temsilcisine verme kararınıda tartışmışlar. Toplantıdan hemen sonra Van temsilcisi Hüseyin Paşa ve Hasan Bey Ankara'ya gidiyorlar ve bu önerileri Sovyetlerin Erzurum Konsolosuna verme kararınıda aldılar. Türk yetkilileri Hüseyin Paşa'nın bizim BüyükelçilıÄimize uÄradıÄını bilmemeliler ve kendisinden şüphelememeliler.. Bu önerileri aldıktan bir telgraf ile bana bildirin ki bu meseleye ilişkin tavrım ne olmalıdır diye.. Ben sizin izniniz olmadan hiç bir adım atmam... Bu soruna ilişkin sizin izniniz olmadan, Moskova ve Tiflis haberdar edilmeden bir şey yapamam. EÄer Kürd meslesine ilişkin düşüncelerimi sorarsanız, benim tavrım şöyledir: EÄer geçmişte doÄuda Ingilizlerle çıkarlarımızın çatıştıÄı alan Ankara ise, bugün bu Türkiye'nin doÄusuna yani Kürdistan'a gelmiştir. Benim düşünceme göre bizim Türkiye'nin doÄusuna ve özellikle Kürdistana ilişkin açık ve net bir siyasal tavır almamız lazım. Ingilizler DoÄu'da geniş bir rol oynadıkları bir dönemde, Rusya için aşaÄılayıcı olur eÄer Kürd meselesine ilişkin tavır almasa.. Biz eÄer tarafsız kalırsak Ingilizlerin para ve altınları Erzurum'a varmış durumdadır. Kürd Komitesi (Rusya yanlısıdır) bu para ve altınların deÄerini düşürmek için çok uÄraşması gerekir.. Pavlovsky, Federal Rusya'nın Erzurum Konsolosu 20.12.1922 Aris_Arda@arcor.de Çev: Aris Arda
Ézdi $ér · 18 yıl önce
Selam Kek Serhedi, Azadi,nin Cibranli Xalit beg ve arkada$lari tarafindan Erzurumda kuruldugunda hemfikiriz. Isvicreli tarihci Hans Lukas Kieser Der Verpasste Friede adli kitabinda bu tarihi 1923 olarak veriyor. Yine Martin Van Bruinessen'in bu dönemle ilgili ula$tıgı sonucu aktarmak istiyorum: "1923'te tamamı doguda ya$ayan Kürt subaylar, seyhleri, asiret reisleri ve sehirlerdeki seçkin kisiler Azadî adı altında yeni bir bir örgüt kurdular. Bunların çogu Kemalist Hareketi destekleyip hayal kırıklıgına ugramıs kimselerdi" Bruinessen, Martin van ( ) Aga, Seyh ve Devlet. Kürdistan'ın Sosyal ve Politik Örgütlenmesi, Öz-Ge Yayınları, s:348-349 Görüldügü gibi her iki batili tarihci 1923,te ayni fikirdeler. Senin adini andigin Ismail Hakki $awes,in anlatimlarida celi$iktir. $awes, Miralay Xalid Beg,in Azadi örgütünü arkada$lariyla birlikte Erzurumda 1921 yilnda kurdugunu aktarir ama, daha ba$ka bir makalesinde ise, Garo Sasuni,nin aktardigi Aralik 1925 yilinda sundugu raporunda örgütün kurulu$ tarihini 1920,nin sonbahari olarak verir, Nuri Dersimi,de Kürdistan tarihinde Dersim adli kitabinda Azadi,nin kurulu$ yilini 1922 olarak verir. Ingiliz tarihci Robert Olson,da Kürt milliyetciliginin kaynaklari ve $eyh Said isyani adli kitabinda 1921 tarihine dikkat cekiyor. selamlar
HeK · 18 yıl önce
amman hocam kimsenin sn na hitap tarzina karismak istemem. ben sadece kendime saklayamadigim fikrimi yazdim ve bir parca da informasyon verdim. Kek sahane, ama isteyen Sn de kullansin-kim karisir! kimsenin karismaya hakki yok. ancak bana sn kullanilmazsa sevinirim. ismimin mahlasimin onunde Kek veya Kak (hangisi dogru onu da bilmem ya) e itirazim yok-ama olmasa da olur. daha dogrusu olmasa daha iyi olur ( bu sadece benim icin gecerli!) bu hitap tarzi ile araya bir nevi mesafe giriyor gibi geliyor bana. husnu kuruntu da olabilir. neyse isteyen istedigi gibi yazsin deyip baglayalim bu isi. kolay gelsin HeK
Berwarto · 18 yıl önce
Kek HK, Güney Kurdistan'da Kak olarak'ki; sorancadan gelme sanıyorum ve yene Guney Kurdistan Behdinan'da da Kak olarak kullanılır. Kuzeyde ise Kurmanci lehçesinde Keko yaşlılara, Kekê de daha çok yaşlıların gençlere hitabı... Dolayısıyla yaş itibariyla bilemem de, yalnız resmiyette yazılı olarak yazımlarda en doğrusu ki; pek kullanılmıyor malesef, zira yazılı dilde sınıfta kalmış bir milletiz... Konuşma bağlamında da Ebdıllahın mirasıdır,hep türkçe kullanarak asimilasyonda şampiyon bir anti kurd hareket oldu.Devam da ediyor. Yazılı dilde, Camêr û Ciwanik....(Bay ve Bayan) anlalılması için türkçe karşılığını verdim Keko)) Kekê HK, isimden önce oldugu için .. Isimsiz olsaydı; Keko, HK in yerine ge.erdi. Bir vurdun, bin ah işittin keko....Bu da benim huyum... Dem xweş.
Anonymous · 18 yıl önce
"Ingiliz parmagi" tirkler realiteyi carpitarak onu bir baski araci olarak kulaniyor diyelim ki ilgiliz parmagi var, ne olacak ki, keske olsaydi "ingiliz parmagi " olsaydi biz buna sevinirdik, soylemini ileri surmek iyi olmaz mi? Ocalana "Kurtkiran" diyorsun. "quisling" veya buna tekabul eden kurtce bir kelime kulanmak daha yi olur, bize ait olur, tarihi bir referans olur qusling bir bilinen bir referansdir "devsirme" kelimesini kullanmanin etkisinin zayif oldugu inancindayim
Ézdi $ér · 18 yıl önce
Dogru haklisin, ke$ke "ingiliz parmagi" olsaydi, halimiz böylemi olurdu acep. Dogrusunu istersen imralidaki Kürdkiran,a tirkce yazarken "Kürdkiran" diyorum. Senin önerin cok makul bence, ama bu kelimenin Kürdce kar$iligini bilmedigim icin üstünde durmadim dogrusu. Kürdkiran,ligin kar$iligi "Quisling" diyorsun, dogrusunu istersen hic duymami$tim. Ferheng,dede bulamadim. Bunun kar$iligi olmalidir. okuyan katilimcilardan ricam "Kürdkiran"liga denk gelen kelimenin Kürdce kar$iligini bilen yazsin. Demek dikkatini cekmi$. Ben apo,ya Dev$irme derken kesinlikle onu a$agilamak amaciyla kullanmiyorum. Somut bir tahlil yapiyorum. Bununda kar$iligi DEV$IRME oluyor. apo (bak ilk harfi kücük kullandim a$agilamak budur bence.) imrali mukimi oldugundan beri kimbilir bunun önceside (hazirlik a$amasida var büyük ihtimalle) var. Türk devlet konseptinin cok sadik bir uygulayicisidir. Bunu korkaklikla geci$tirmek cok hafif kalir bence. O orada türkiyeye adim attigi ilk saatte dev$irilmeye hazir oldugunu zaten ilan etmi$ti. Bu 9 yillik pratigi ile bunu zaten yeterince degil fazlasiyla ispat etmi$tir. O nedenle adini dogru koymak ve tarihe dogru bir $ekilde not dü$mek lazim.