Ayrılıkçı bölgeler İspanyolca eğitime set çekiyor

'İspanyolca konuşur musun?' Bu soru İspanya'nın bazı özerk bölgelerinde Cervantes'in dili üzerinden verilen siyasi savaşın parçası halinde geldi. Ayrılıkçı damarın güçlü olduğu Bask ülkesi, Katalonya ve Galiçya'da sayıları giderek artan gruplar, milliyetçi bölgesel hükümetlerin kendilerini İspanyolca konuşmaktan men ettiğinden yakınıyor. Gel gör ki, İspanya'nın diğer 'resmi' dillerini -Katalan, Bask ve Galiçya- konuşan ahali de tersine İspanyolca'nın yaygınlaştığı ve dillerini sonsuza kadar yitip gitmekten kurtarmaları gerektiği fikrinde. Diktatör Franco'nun 1975'teki ölümünden beri 'dilsel normalleşme' süreci gereği özerk bölgelerin kendi dillerini kullanmaları sağlandı, Bask, Katalan ve Galiçya dillerinin kullanımını yaygınlaştırmaya kamu fonlarından milyonlar döküldü. Fakat bu kez de İspanyolca konuşanlar, kendi dillerinin intikamına kurban gittiğini söylüyor. Bu yüzden diğer üç dilin yanı sıra İspanyolca konuşma hakkını da garantileyen anayasaya başvuruyorlar. Bu savaş sınıflarda başlıyor. İspanyolca konuşan ebeveynler, üç bölgedeki eğitim nedeniyle çocuklarının İspanyolca okuyup yazamaz hale geleceği kaygısını dile getiriyor. Bask ülkesi'nde üç tipte eğitim mevcut: İspanyolca, Bask dilinde ve her iki dilde. Ama bu yıl ilköğretimde ebeveynlerin sadece yüzde 5'i İspanyolcayı seçince yerel Bask hükümeti ise talep düşüklüğü gerekçesiyle İspanyolca sınıfları kapatma kararı almış. Dilsel Seçim Özgürlüğü Platformu'ndan Susana Marques'a göre bu gerekçe geçersiz. Sadece İspanyolca eğitim veren okulların parasızlıktan gettolaştığını söyleyen Marques'e göre, asıl sebep yetkililerin sadece Bask dilinde eğitim veren okulları teşvik etmesi. Buna rağmen Marques, "Eğitimi verilen dil sokakta konuşulan değil. Şirketlerin yüzde 70'i Bask dilini kullanmıyor bile" diyor. Bask hükümetinin dil politikaları danışmanı Patxi Baztarrika ise bunu yalanlayıp, "Bask dilinin bir tehdit olduğunu söylemek komiktir" tepkisini gösteriyor. 'Pozitif ayrımcılık yapmazsak olmaz' Katalonya'da Katalan dili bütün devlet okullarında resmi dil. İspanyolca dersi ise haftada üç saat veriliyor. 'Dil temelli siyasete' muhalefet etmek için 2006'da kurulan 'Ciutadans' (Vatandaşlar) adlı partinin lideri Albert Rivera ölüm tehditleri almakta gecikmedi. Katalan parlamentosundaki sağ kanat Halk Partisi'nin sözcüsü Carina Mejias, "Nüfusunun yüzde 50'sinin kökeni İspanyolca konuşanlardan oluşuyor. Ama özel yahut devlet okullarında İspanyolca eğitimi almak imkânsız" diye yakınıyor. Dil uzmanı Bernat Joan ise buna, "Bu protesto sadece öğrenciler yeterli derecede İspanyolca öğrenemiyorsa meşru olabilir. Oysa buradaki durum bu değil" diyerek itiraz ediyor. Galiçya'da eğitimin yarısı bölgesel dilde yapılıyor. İki Dilli Galiçya adlı örgütün kurucusu Gloria Lago, "İspanyolca öğrenmek isteyen çocuklara set çekiliyor" derken, Galiçya dil politikaları kurumu başkanı Marisol Lopez uygulamayı şöyle itiraf ediyor: "Galiçya lehine pozitif ayrımcılık yapmazsak İspanyolca hakim olur." * * * * * İber dil haritası İspanyolca: Dünyada 332 milyon kişi konuşuyor. Mandarin ve İngilizceden sonra en çok konuşulan üçüncü dil. Katalan: 9.1 milyon kişi konuşuyor. Katalonya, Valencia'nın bazı bölgeleri, Balearic Adaları, Sandinya, Güneybatı Fransa'da yaygın. Galiçya dili: 3-4 milyon kişi konuşuyor. Galiçya, Asturias'ın bazı bölgeleri ve Kastilya'da yaygın. Bask dili: 1 milyon kişi konuşuyor. Kökeni bilinmiyor. İspanya'nın kuzeyindeki ve Fransa'nın güneyindeki Bask ülkesinde konuşuluyor.Guardian - MADRİD -