ATEŞ VAR OLDUKCA NEWROZ DA OACAK

NEWROZ BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN

Newroz; Kürdler ve Kürdistanlılar tarafından binlerce yıldan beri bu topraklarda hep kutlanıldı. Kürd ve Kürdistan halkı Mittanilerin güneş tanrısından Zerdeşt tapınaklarında yanan ve hiç bir zaman sönmeyen ateşden, Babagurgurun binlerce yıldan beri sönmeyen ateşinden ve bugün yanan Newroz ateşlerine kadar hep bir geleneği sürdüre geldi. Kürd halkı hep ateşin ve güneşin çocukları olarak sömürgecilerin Kürdistanda giriştikleri kırımlara, kıyımlara ve kısacası jenosidlere Newrozlarla cevap vermiştir... Bundan dolayı Mart ayı Kürdlerin büyük direnişlerinin ve aynı zamanda büyük yenilgilerinin sahne olduğu bir ay olarak tarihimizde yerini almıştır.. Bundan dolayı, Mart ayı Kürdler açısında Kürdler açısında yoğun etkinliklere sahne olmaktadır. Hiç bir ay, Mart ayı kadar tarihsel olaylarla kaplanmış değil... Hiç bir ayda, Mart ayı kadar Kürdler, sevinci ve hüzünü bir arada yaşamıyorlar..
Kürdler Newrozlarda her Newroz ateşlerini yaktıklarında, sömürgeciler tüm güçleriyle Newrozun özgürlük ateşini sönmeye çalıştılar... Newroz ateşi, Kürdün yeniden doğuşunun sembolü olarak sömürgecilerinin uykularını hep kaçırmaya devam etti... Bu gerçeklik tarih boyunca hiç kesintiye uğramaksızın devam etti... Newroz Bayramı; Kürdlerin ulusal olarak yeniden şekillenmesi, Kürdlerin kollektif hafızasının oluşturulmasından temel bir unsur olarak yerini aldı.. Newroz Kürdlerle eşitlenerek, coğrafyamıza ve Kürdlerin siyasal, sosyal ve kültürel yaşamına bulunduğu tüm alanlarda damgasını vurdu.. Newroz Kürdlerin var olma biçimi olurken, Kürd edebiyatına ve özellikle Kürd şiirine de büyük bir etki yapmıştır. Çağlar boyunca yaşamış ve Kürdçe şiir yazmış hiç bir Kürd şairi Newroz bayramına yabancı kalmamıştır... Hemen, hemen tüm Kürd şairleri bir yada bir kaç şiir Newroz üzerine yazmıştır.

Newrozun Kürd şiiri üzerine olan etkisini araştırırken elime Muhamed Abdulrahman Zengenenin 1984 tarihinde kaleme aldığı Newrozname adlı eseri geçti.. Zengenenin derlediği ve Şukur Mustafanın Newroz ilişkin bir değerlendirmesinin bulunduğu eserde 73 Kürd şairinin Newroza ilişkin yazdıkları şiirleri yer alıyor. Bu eserde kimlerin şiirleri yok ki, klasik Kürd şiirinin piri Cizîrîden Xanîye, Mewlewiden Cebarîye, Koyîden Pîremêrde ve oradan serbest Kürd şiirinin doruğu olan Gorana kadar ve çağdaş Kürd şairlerini de kapsayan tam bir Newrozname...

Bu kadar güzelim şiirlerin içinde bir iki tanesini seçmek pek kolay değildir.
En iyisi İstanbulda 1908de Kürdistan Teavvün Gezetesini çıkaran, Jin dergisinin unutulmaz yazarı, 1909 yılında Hakkari kaymakamı, 1919da Amasya valisi ve daha sonra Şêx Mahmud devrimlerinin yılmaz savaşçısı Suleymanîyeli Tevfik yada Kürdler içinde tanındığı ismiyle PÎREMÊRD den bir Newroz şiirini verelim...

Bu şiirin yazılma anı üzerine farklı söylentiler vardır. Bunlardan biri; Meşhur Doğu Kürdistanlı ses sanatçısı Hasan Zîrek Newroz günü Suleymaniyededir. Hasan Zîrek, Newroz günü Pîremêrdi arıyor ve kendisine: Mamoste sen Newroz hakkında hiç yeni bir şey yazmadınmı? diye sorar...

Pîremêrd telefonda Hasan Zîreke yaz diyor ve şu şiiri dikte ediyor:

Em rojî salî tazeye Newroze hatewe,
Cejnêkî konî Kurde be xoşî û be hatewe,
Çend sal bû gulî hîway ême pê pest bû taku par,
Her xwînî lawekan bû gulî alî new bahar,
Ew renge sure bû ke asoy bilindî Kurd.......... diye devam ediyor...

Hasan Zîrekin o güzelim sessiyle bu şiir, Newroz Marşı olarak dilden dile Kürdistana yayıldı....

Mamoste Goranın ey netewa Kawayê zincîr qet qet bir şiirinimi yoksa Newroz ekem! Newroz ekem şiirinimi aktarayım düşünürken, Abdullah Pêşewin Newroz şiiri tam olarak ruhsal durumuma denk düştü ve aktarıyorum.

Îsal bê çiya Newroz nakim,
Bê bêhna gîya Newroz nakim,
Newroz nakim bê rivîna sorahîya agir, Newroz nakim eger reşbelek tozê raneke,
Û ez nebim serekvan....

Ben sessimi Kakey Fellahın 1971de yazdığı Newroz Marşındaki Ateş var oldukça Newrozda var olur dizesine katarak tüm Kürdlerin Newroz bayramını en içten duygularımla kutluyorum.