AKPM 'Kürt' raporunu kabul etti

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), İngiliz parlamenter Lord Russel-Johnston tarafından hazırlanan, 'Kürtlerin Kültürel Durumu' konulu rapor ve buna bağlı karar tasarısını genel kurulda tartışarak kabul etti. Oylamada 61 'evet', 1 'hayır' oyu çıktı.Türkiye, Irak, İran ve Suriye'ye de yaşayan Kürtlerin kültürel durumunun ele alındığı raporda, 'Kürtler dünyanın devletsiz en büyük uluslarından biridir' ifadesi kullanıldı. Kabul edilen bir değişiklik önergesiyle, 'siyasi istikrarın, Kürtlerin kültürel durumunun gelişmesiyle doğrudan ilişkili olduğu' vurgulandı ve 'barış ve istikrarın olduğu yerde otomatik olarak etnik grupların kültürel durumunun da geliştiği' ifade edildi. 'Kültürel ve dil farklılıkların Avrupa mirasını zenginleştiren bir unsur olduğu' ifade edilen raporda, 'bu unsurların kişilerin ve ülkelerin kimliklerini güçlendirdiği' görüşüne yer verildi. AKPM raporunda, bahsi geçen ülkelere Kürtlerin kültürlerini korunması konusunda yardım yapılması çağrısında bulunuldu. Raporda, Avrupa Konseyi üyesi Türkiye ile İran, İrak ve Suriye'ye Kürt dil ve kültürünü, 'mücadele edilecek bir tehdit olarak değil, kendi ülkelerinin mirası gibi tanımaları ve bu konuda gerekli önlemleri almaları' tavsiye edildi. Türkiye'ye öneriler Parlamenterler Meclisi’nin tavsiye niteliği taşıyan kararında, Ankara’dan Kürtlerin kültürel hakları konusunda ek adımlar atması da talep ediliyor. Bu adımlar arasında, Türkiye’nin Avrupa Azınlık ve Bölgesel Diller Şartını imzalayıp onaylaması, Kürtçe öğrenim görebilme olanağı yaratılması, üniversitelerde Kürtçe dil ve edebiyat dersleri verilmesi, Kürt ailelerin mevcut dil öğrenim olanakları hakkında bilgilendirilmesi, Türkiye’de Kürt kültürünün tanıtımını sağlayacak merkezlerin kurulması ve Kürt kültür derneklerinin resmen tanınması ve desteklenmesi de bulunuyor.  Türk parlamenterlerin önerisiyle kabul edilen bir değişiklik önergesiyle, 'Türkiye'de hükümetin, siyasi, yasal ve sosyal alanlarda attığı adımların memnunlukla karşılandığı' ifade edildi ve 'bu adımların olumlu yönde önemli değişiklikleri beraberinde getireceği' temennisinde bulunuldu. AKPM'nin kararında, Türkiye'nin, Kürtçe diline de atıfta bulunarak, azınlık ve bölgesel dillerin korunmasıyla ilgi Avrupa sözleşmesine taraf olması istendi. Türkiye'de resmi dilin dışında ana dilde eğitime de önem vermesi ve bu amaçla öğretmen yetiştirilmesi tavsiye edilen kararda, Kürt dili ve edebiyatıyla ilgili üniversitelerde dersler verilmesinin cesaretlendirilmesi çağrısında bulunuldu. Kararda ayrıca, Kürt dil ve kültürünün gelişme için Kürt kültürel derneklerinin desteklenmesi tavsiye edildi Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’ndeki Türk heyetinin sunduğu değişiklik önergelerinin çoğunluğu da oylamada kabul gördü. Bir sonraki nüfus sayımında Türkiye’de yaşayan Kürtlerin sayısının tespit edilmesine ilişkin talep reddedilirken, PKK’yı kınayan önerge “rapor politik içerikli olmadığı gerekçesiyle” geri çevrildi. Türk parlamenterlerin, Kürtlerin kültürel hakları hakkında Ankara’nın son yıllarda attığı yasal, politik ve sosyal adımların memnuniyetle karşılanmasına ilişkin sundukları önerge de oy çoğunluğuyla kabul gördü.Oylama öncesi genel kurulda yapılan oturumda söz alan İskoçyalı raportör Lord Russell-Johnston, Türkiye’yi Kürtlerin yoğun olarak yaşadıkları tek demokratik ülke olarak tanımladı ve son zamanlarda kültürel hakları konusunda atılan adımların övdü. İskoç parlamenter, Kürtlerin kültürel hakları konusunda İsviçre, İsveç veya İspanya’nın kendi azınlıklarına tanıdığı hakların ötesinde bir hak taleplerinin bulunmadığını da söyledi. Oturumda söz alan AKPM Türk heyeti başkanı Murat Mercan ise Türk hükümetinin Kürtlerin kültürel hakları konusunda attığı adımlara işaret etti. Turgut Özal’ı ima ederek Türkiye’nin geçmişte Kürt kökenli bir cumhurbaşkanı olduğuna dikkat çeken Mercan, Turgut Özal’ın yeğeni İbrahim Özal’ın Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyesi sıfatıyla o anda salonda olduğunu hatırlattı. Raporun doğrudan yaptırımı olmasa da, Kürt sorununa Avrupa’nın yaklaşımı konusunda genel bir fikir vermesi açısından önem taşıyor. Alınan kararın AB Komisyonu’nun kasım ayında yayımlayacağı Türkiye ilerleme raporuna yansıyabileceği de söyleniyor. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi 2004 yılında Türkiye hakkındaki politik denetim sürecini koşullu olarak kapatırken Ankara’dan Avrupa Azınlık ve Bölgesel Diller Şartı’nı imzalamasını ve azınlık olarak kabul ettiği Kürtlerin kültürel haklarını tanımasını istemişti.  Raporun açıklama bölümü gerçek bir tarih dersini andırıyor. Amerikalı ve Avrupalı uzmanların araştırmalarına dayandırılan bu bölümde, Kürt etnik kimliği, dili, edebiyatı ve tarihi konusunda ayrıntılı bilgiler aktarılıyor. Bu bilgiler arasında, Kürtlerin, 5 ve 12'inci yüzyıllar arasında Hıristiyanlarla çevrili yaşamış olmalarına rağmen, Musevilikten daha fazla ve kalıcı etkilendiklerine dair veri de var.  Raporda, Türk ve Kürtlerin de çoğu zaman birbirleriyle karıştıkları ve birbirlerine asimile olduklarını anlatılıyor. Günümüz Türkiye'sinde PKK ile "hatalı" mücadele edildiğine ilişkin ifadelere de yer verilen raporda, "Türk makamları, dışlayıcı tavırlarıyla, mücadele ettikleri Kürt ayrılıkçılığını beslediler, bu da Kürtlere, Türklere ve tüm ülkeye çok pahalıya mal oldu" yorumu yapılıyor. Buna karşılık 2004 yılından bu yana durumun değişmeye başladığı, ancak değişikliklerin yetersiz kaldığı vurgulanıyor. Değişim sürecinin devamı için Avrupa kurumları, Kürtler ve Kürt kültürünün muhafaza edilmesinden yana olan Türk vatandaşları Türk hükümetine baskı yapmaya çağrılıyor. Raporda Kürtlerin sayısı hakkında istatistikler de yer alıyor.  Buna göre, Türkiye'de 12 ila 15 milyon, İran'da yaklaşık 8 milyon, Irak'ta 5 milyon, Suriye'de 1 ila 2 milyon, Batı Avrupa'da 1 milyon 300 bin, Afganistan'da 200 bin, Azerbaycan'da 150 bin, Lübnan'da 80 bin, Ermenistan'da 45 bin, Gürcistan'da 60 bin, Türkmenistan'da 40 bin, ABD'de 20 bin, Kanada'da ise 6 bin Kürt yaşıyor. Haber AjanslariDerleyen: F.D