Acaba “Kürdistan Gazetesi”(1898-1902) İttihad ve Terakki Cemiyetinin

  Acaba “Kürdistan Gazetesi”(1898-1902) İttihad ve Terakki Cemiyetinin Yayın Organımıydı? Burada ortaya koymaya çalışacağım hipotezin olgunca ve bilimsel bir şekilde karşılanması gerektiğini umut ediyorum.. Benim amacım, milletimin kültür hareketini çarpıtma değildir.. Yalnızca, geçmiş döneme ilişkin ..... tarih kriteri ve gazeteciliğine dair bazı konkret ve açık olan belgelere dayalı olarak milletimin ilk gazetesine ilişkin olarak bir “soru işaretini” göstermek istiyorum..Kürd gazeteciliğinin tarihine dair 7 yıldan fazla yaptığım araştırmalar esnasında benim kafamda bir soru işareti oluştu.. Bu soru işareti ilk Kürd gazetesi olan “Kurdistan”ın (1898-1902) parti olan ilişkisine dairdi. Acaba bu gazete İttihad ve Terakki Cemiyetinin Kürdçe yayın organımıydı? Bu aşağıdaki bir kaç cumle ve bu somut ve açık olan bir kaç belge bu hipotezin oluşmasına neden oldu: 1)Abdulrahman Bedirxan Kürdistan gazetesinin ikinci baş yazarı( Altıncı sayıdan itibaren) İttihad ve Terakki Partisinin üyesiydi..Bizim elimizde Abdulrahman Bedirxan’ın İttihad ve Terakki Cemiyetinin üyesi olduğuna dair bir kaç belge vardır. Birincisi; Celilê Celil’in de ortaya koyduğu gibi 3 Ermeni ve Türk kaynağı bu gerçekliği ispat ediyor(1) İkincisi; Abdulrahman Bedirxan İtihatçıların “Osmanlı”(1898-1904) adlı yayın organında bir kaç makale yayınlamış ve gazeteye çok yardım etmiştir.. Bu gerçekliği Celilê Celil ispat etmiştir.(2)Üçüncüsü; Abdulrahman Bedirxan, İttihad ve Terakki Cemiyetinin 1902 yılında Paris’te toplanan en önemli kongresine katılmıştır.(3) “Kurdistan” gazetesinin 31.sayısında bu konuya ilişkin iki yazı yayınlamıştır.. Bunun dışında Abdulrahman Bedirxan İttihad ve Terakki Cemiyetinin iki kurucusu olan Abdullah Cevdet ve İshak Sikuti’nin çok yakın arkadaşı olduğu açıktır.( söz konusu iki şahıs Kürd asılılar- Rojgar) Acaba gazetenin(Kurdistan) baş yazarının İttihadçı olması gazetenin ittihatçılara yakınlaşmasına etki yapmadımı?2) “Kurdistan” gazetesinin bürosu(adresi) ile İttihadçıların gazetesinin bürosu aynıydı: 7 Rue de Carouge, Ceneve Söz konusu olan adres İttihad ve Terakki Cemiyetinin Cenevre bürosuydu ve “Osmanlı” gazetesi Fransızca çıkıyordu.. “Kurdistan” gazetesi Cenevre’de çıkarıldığı zaman yukarıdaki söz konusu olan adres gazetenin logosunun altında vardır.(3)3) “Kurdistan” gazetesinin 6. sayısından son sayısına kadar tüm sayıları İttihad ve Terakki Cemiyetinin matbalarında basılmıştır.. Gazetenin kağıt ve baskı masrafları İttihad ve Terakki partisi tarafından karşılanmıştır ve baş yazarından para alınmamıştır.Abdullah Cevdet baş yazarı olduğu İttihad ve Terakki Cemiyetinin organı olan “Osmanlı” gazetesinde matbanın isminin Cenevre’deki “Malavallon, Rey” olduğunu yazıyor.. Abdulrahman Bedirxan ise “Matbaha Cemiyet Tifaq û Qinciyay Misilmanan” diyor.. İttihad ve Terakki Cemiyetinin matbasıydı(5) 4) İttihad ve Terakki Cemiyetinin yayın organı olan “Osmanlı”(1898-1904) gazetesi bir kaç kere çeşitli sayılarında açık bir şekilde “Kurdistan”(1898-1902) gazetesinin propagandasını yapmıştır.. Bunun için 35.sayısının 5.sayfasına, 49.sayısının 7.sayfasına, 51.sayısının 4.sayfasına, 65.sayısının 8. sayfasına bakabilirsiniz.. “Kurdistan” gazetesininde aynı biçimde “Osmanlı” ve ittihad ve Terakki Cemiyetini destekleyen bir tutumu vardı. Örnek olarak İttihad Terakki Cemiyetinin kurucularından ve aynı zamanda “Osmanlı” gazetesinin yazı kurulu üyesi olan İshak Sukuti öldüğü zaman “Kurdistan” gazetesi 14.03.1902 tarihinde çıkan 30. sayısında bir baş sağlılğı mesajı yayınlamıştır..5) “Kurdistan” gazetesi,İttihad ve Terakki Cemiyetinin yayın organı olan “Osmanlı”yla aynı yerde ve aynı zamanda yayınlanmıştır..  Osmanlı(1898-1904)Cenevre, Folkson, Kahire,Kurdistan(1898-1902)Kahire, Cenevre, Folkson, Cenvre, Kahire  Yukarıda sözünü ettiğimiz 5 delil, eğer Kürdistan gazetesinin İttihad ve Terakki’nin “cüretkâr” “isyancı” bir yayın organı olduğunu ispat etmese dahi, bu belgeler iki taraf arasında çok sıkı bir ilişkinin olduğu gerçeğini tam olarak ispat etmektedir.(6) Kaynakça:

1. Malmisanij, Rojnamenivîsê Kurd Abdulrahman Bedirxan, Kovara Raman, j, 17, Hewlêr;
2. Raman dergisinin 18.sayısındaki dipnot
3. The Kurdish Drive for Selfe Determination, in Middle East Journal, N3, 1966, Page 280,
4. G. Groc et İ. Caglar, La Preesse Francaise de Turquie, ed Stanbol 1985, Page : 193,
5. Age, Osmanlı’nın 24, 35, 65. sayılarına bakabilirsiniz.
6. Gerard Chlaind, Les Kurdes, ed.PMC Paris, 1981, p: 56-57

 Gulan Gazetesinden Çev: Rojgar Merdoxi