ABD-Irak Stratejik Antlaşması Üzerine

    Aylardan beri Irak devleti ile ABD yönetimi arasında “Stratejik Antlaşma” üzerine kapalı kapılar arkasında çok boyutlu ve ciddi tartışmalar yürütülmektedir.Daha önce ABD Başkanı George Bush ve Irak Başbakanı Nuri El Maliki bu “Stratejik Antlaşma” nın bir ön taslağı üzerine anlaşmışlardı..ABD yönetimi Amerika’da yapılacak seçimler sonuçlanmadan, BM Güvenlik Konseyi’nin “7.maddeye” göre çok uluslu güçlerin Irak’taki süresi dolmadan önce bu antlaşmayi sonuçlandırmak istiyor..Taraflar, antlaşamaya yönelik çok çelişkili açıklamalar yapıyorlar.. Bazılarına göre “her şey tamam ramazan bayramından sonra Irak parlamentosuna sunulacak” , diğerlerine göre “antlaşmanın temel konularında görüş ayrılıkları var” deniliyor..Amerika’nın hedefi 2008 yılı içinde “Stratejik Antlaşma” yi imzalamaktır..Bilindiği gibi, İran vb devletler açık bir şekilde bu antlaşmaya karşı çıkıyorlar. İran’ın Irak’ta çok ciddi bir etkisi var.. İran, taraftarları aracılığı ile antlaşmayı sürece yayıyor.Amerika ise bir yandan İran yanlısı Şii güçlerini dengelemek ve geriletmek için 100 binlere varan Sünnilerin “Uyanış Güçlerini” silahlandırıp finanse ediyor, diğer yandan, Araplar ve Kürdler arasındaki sorunları(Kerkük ve diğer işgal altında bölgelerin geleceği) çözümsüz bırakarak hakemliliğini garantilemeye çalışıyor...Sünnilerin bu askeri güçlerinden 80 bin kişi Irak Savunma Bakanlığından maaş almaya başladılar... Eski Baas subayları Irak ordusuna dönmeye başladılar.. Hatta yurtdışında bulunan bir çok eski rejim yanlısı subaylarla ilişkiye geçilmiş ve orduya dönmeleri isteniyor..Irak’ta bu askerileşme süreci baştan Kürdler olmak üzere bir çok çevrede ciddi kaygılar yaratıyor... Geçenlerde yaşanan “Xaniqin krizi” ve son dönemlerde “İşgal altındaki Kürdistan topraklarına gönderilen askeri birlikler” bu kaygıların ciddi maddi temellere dayandığını açık bir şekilde ortaya koymaktadır.Sadece Kürdler kaygılanmıyor.. Irak Cumhurbaşkanı yardımcısı Adil Abdulmehdi geçenlerde “Aso gazetesine” yaptığı açıklamada “ askeri darbe” kaygısını dile getiriyor.. Hiç bir temel sorunun çözülmediği, Irak Anayasasının hiç bir temel maddesinin pratiğe aktarılmadığı bu ortamda Amerika ve Irak arasında imzanması düşünülen “Stratejik Antlaşma” gündemdedir. Irak ve Amerika arasında imzalanacak antlaşmada Kürdlerin durumu ve yeri ne olacak meselesinde Kürd çevrelerinde ciddi kaygılar var..Güney Kürdlerin Irak devletinin kuruluşuyla beraber gerçekleştirdiği antlaşmalarla çok kötü, acı ve katliamlarla dolu tecrübeleri oldu.. 1922, 1926 ve 1930 antlaşmaları Kürdlerin yokluğu üzerine, Kürdler ve Kürdistan’ın cesetleri üzerine imzalandılar.. İngiltere ve Irak devleti arasında imzalanan ve Irak’a Milletler Cemiyeti’nin yolunu açan “Stratejik Antlaşma”yi ve Suleymaniye halkının bu antlaşmaya karşı tavır takınarak onlarca şehid verdiği süreci hatırlamak yeter.. “Cezayir Antlaşması” dahil Irak’ın tüm komşu devletlerlerle yaptığı antlaşmalar anti Kürd ve Kürdistan niteliğindeydi.. Bunun için ABD ile yapılacak antlaşmada Kürdlerin yeri ne olacak meselesi hayati önemdedir.. Bilindiği gibi Maliki ve Bush arasında imzalanan protokolda “Irak, komşularıyla geçmişte yaptığı antlaşmaları yeniler” diye bir madde var. Bu maddeye karşı bir çok Kürd çevrelerinden tepki geldi.. Yine sözkonusu protokolda ve daha sonra taslağı hazırlanan “Stratejik Antlaşma”da ABD’nin Irak’a “Savaş uçakları dahil askeri malzame satacağına” dair maddeler var.. Irak devleti daha şimdiden bu yönde pratik girişimleri var..Bu durum ise Kürd çevrelerinde ciddi kaygılara neden oluyor.. Geçenlerde Kürdistan Parlamento Başkanı Adnan Mufti açık bir şekilde ABD yetkililerine çağrı yaparak “ Irak’a satılacak askeri malzameler konusunda Kürdistan’a karşı kullanılmayacağına dair” güvenceler istiyordu.. Her ne kadar Irak Başbakanı Maliki “güvenceler” vermeye çalıştıysada Kürdler inanmıyor..Çünkü Kürdler Irak ordusundan çok çekti, bu ordu tarafından soykırımlara uğradı..Irak ile ABD arasında imzalanacak “Stratejik Antlaşma”da Kürdlerin komşu devletlere ve özellikle Türkiye karşı koruyacak güvenceler gerekiyor.. Kürdleri Irak ordusundan koruyacak güvenceler gerekiyor.. Irak ordusunun “soykırım yaptığı Kürdistan’a girmemesi” konusunda güvenceler gerekiyor. Amerika Irak’ta askeri üsler kuracak.. 50 askeri üs sözkonusu.. Bunların bir kaçı Kürdistan’da olmalıdır.. Kerkük Meselesi son çıkarılan “Eyaletler Seçim Yasasıyla” daha da çıkmaza girdi. Bu gidişle ABD ve BM’ler denetiminde bir sürece bırakılacak.. Tam olarak doğuracağı sonuçların hukuki boyutlarını kestirmeme rağmen, Kürdler Musul’da dahil tüm Kürdistanı ABD’nin himayesine geçmesini talep etmeliler.. Evet, bu süreç Lozan sonrası sürece geri dönüş olacak.. Kürdler mevcut ulusal birikimi ile Lozan sonrası felakete uğramayacaklar..Zaten Kürdler, Kerkük için “ Dilê Kurdistanê” ve “Qudsa Kurdistanê” demiyorlarmı? Kürdistan nasıl kalbsiz yaşıyacak..(Sadece tartışmak amacıyla bir öneri)   Selamlar06.08.2008Mewlana Xalid