Xelîl Abdullah

Lijneya hemwarkirina  Destûrê û pêwîstîya  zêdekirina   deshilatên  Serokê Komar.....   Li ber ronahîya  maddeya  142  a  Destûra Daîmî  a   İraqê,  Encûmena Nûneran  a İraqê  di dawîya meha îlonê   a  sala par  biryara   pêkanîna   Lijneya hemwarkirina  Destûra  İraqê da....Ev lijneya   li gor   maddeya   142   a Destûrê   ji nûnerên   pêkhatîyên   cuda  ên    gelên  İraqê pêkhatîye..  Ev  lijneya  hemwarkirina  Destûrê  ji 27  endamên   pêkhatîyên  cuda  pêkhatîye...Ev lijneya    ji   12 endamên   Lîsteya  Îtilafa Yekgirtî, 5  endamên  Lîsteya  Hevpeymanên Kurdistanê, ji  4 endamên   Enîya  Tewafiq,  ji 2  endamên  Lîsteya   El Îraqîye,  ji yek  endama   Enîya Dîyaloga Niştimanî û    yek endam  jî  ji bo  her yek    ji pêkhatîyên  Turkman,  Mesîhî û Êzîdîyan  pêkhatîye...Ligor maddeya  142  a Destûrê, divê  ev lijneya   di   nav 4 mehan de   raportekê    di derheqa   hemwarkirina Destûrê de   pêşkêşî   Encûmena Nûneran  bike. Roja  15.11.06 ê   wekî   yekem  roja   destpêkirina kar a  vê lijneyê  hatibû  danan...  Ligor vê yekê jî pêwîste  ev  lijneya   heta   15.03. 2007 an   karên xwe  temam bike... Lê,   bi sedema  2  mehên  tatîla  Encûmena Nûneran  ku   dikeve  li dema karkirina vê lijneyê,   dema kar a lijneyê  heta  15.05.2007 an  hate dirêjkirin...Piştî ku ev lijneya   rapora xwe    di derheqa  hemwarkirina   Destûrê   di vê  demê de amade bike, divê  bi yek car  maddeyên  hemwarkirî, pêşnîyarkirî  pêşkêş bi  Encûmena Nûneran   bike  ku ew jî  bi piranîya  dengên    jimara   endaman, ango   bi dengên    138   ji   275 endaman pesindbike... Piştî ku Encûmena  Nûneran   maddeyên  hemwarkirî  pesind dike,  di nav  du mehan de ji roja  pesindkirinê ve,   pêşkêşî gel  dike  ku bi rêya   rapirsîyê    li ser deng bide û  bipejirîne....  Maddeyên  hemwarkirî   tên  pejirandin  wê dema  piranîya   gelên İraqê  wê  di  rapirsîyê  de pesindbikin, bi mercek  dengderên    sê parêzgehan   an  zêdetir   wê rednekin... Ev jî  vê rastîyê  derdixe  ku  hemwarkirina  her maddeyekî  Destûrê    pêwîstîya bi  rezamandîya   hemû  pêkhatîyên  gelên İraqê  ji Erebên  Sine, Şi’e  û Kurd heye...  Bi bê rêkketina van her sê  pêkhatên bingehî  qet guherînek  di Destûrê de  nayê kirin... Ew  maddeyên Destûrê    jî  ên ku  çav bi rêye,   dawaya  hemwarkirina wan tên kirin, ew   maddeyên ku  pêywendîya wan  bi meseleya federalîyê,   a  dewlemendîyên  xwezayî  wekî nift û av    û     yasaya   dijî Be’hsîyan ve, heye...  Bê guman  ji bo her guherînek  di van maddeyan de  pêwîstîya   rêkketin û rezamendîya  her sê pêkhatîyên serekî  ên İraqê heye.....    Ji bilî van meseleyan    ez  dixwazim   bala we  bikêşînim  li ser meseleyeke dî  ku  kêmtir   ji wan meseleyên tir, tête  destnîşankirin.... Ew jî meseleya   deshilatên  Serokê Komarê   di Destûrê de ye... Heke   em bi hûrî  bala xwe  bidin    deshilatên Serokê Komarê,  ên di Destûrê de ne, dibînin  ew deshilatana  zêdetir  remzî û protokolî ne  û piranîya   deshilat    bi destê  Serok Wezîran de ye.. Ev yeka hanê jî ji bo welatekî  ku   ji sê pêkhatîyên  bingehî pêkhatîye   hevsengîyekê  di  navbera    deshilatên   Serwezîr, Serkomar û  Encûmena Nûneran de   durist nake...    Her yek ji van pêkhatîyan  pêwîst e   nirx, rol û  deshilatê  xwe hebe... Heke   em bala xwe bidin Destûra İraqê,  dibînin ku   li gor vê Destûrê  posta  Serok Wezîran     ji bo wê lîsteyê ye ku  piranîya  nûneran  li Parleman  destxistîye..   Bi vî awayî   ku  Şî’e   piranîya  gelê İraq pêktînin û dengder  jî  deng  ji bo nûnerên     pêkhata   xwe didin.  Bi  vî awayî Şî’e  heta  demeke dûr û dirêj   di Parlemanê de   piranîya nûneran  destdixin...  Ji ber vê yekê jî  kursîya  Serok Wezîran   ji  bo wan e...  Pişti vê postê    a   Serok Komar  tê... Ew jî   ji bo pêkhatîya  duyemîn e..  Gelê Kurdistanê  wekî  duyem gelê bingehî ê  İraqê  piştî   gelê   Ereb,  mafê wî ê  rewa  heye  vê postê  werbigire...   Ji ber vê yekê jî  pêwîst e   nûnerên gelê Kurdistanê  ên   di lijneya hemwarkirina  Destûrê de ne,  hemû hewlên  xwe     ji bo zêdekirina deshilatên  Serokê Komarî terxan bikin...  Ji ber ku,    di pêşerojê de   heke  İraqa  federal bête çespandin    kursîya  Serwezîr   ji bo Şî’e, Serkomar ji bo Kurd  û  Serparleman jî   ji bo  Sine ye... Wergêr:    Rojgar Merdoxi