Serokatî û Revebirîya Binemala Barzanî di dîrok û di shoresha kurdistan`de

cawa cihê xwe girtîye 3 Rolê serokê Netewîyê Nemir M.Mustafa Di Tevgêra Berzan ü Tevgêra netewa Kurdistan ü Rojhilata Navin de. Berzanî: yani dîroka dur ü nêzîk di cerceva Materializm`ê de ü pêshketina Barzaniyan,ya civakî ye. Berzanisation:Yanî teori,ideologîya Barzanî di praktîkê de Barzanisationizm: Teorîya Îdeologî jibo hemü babetên(meselên) civaki,sîyasi,abôrî û netewîyê ye. Manîfesto ü rastîya wê wek Prof.Moraru ani ziman,"ne tenê di demê de veshartîye wisa ji mixabin,qedera Kurd ü demê di nav xwe de vedishêrê ü di dîrokê ü Federationê hil di dê pêsherojê". Belê,Barzanî ü rola wî jibo rizgarîya tevahîya netewa Kurd ü rojhilata navîn( di carcewa Tevgera Barzanî )de ne tenê jibo jiyanek azad ü dilberz; ji bo gelê Barzan te nê,belê jibo herkesî ü her civakêye. Berxwedana Gelê Kurd jibo azadî ü wekhevîya mirovahîyê ü rizgariya gelên rohilata navîn qilenk zor mezin bi xwînê av da ye. Nehje ü Serokatiya nemir M.Mustafa Barzanî di carceva shoresê de gava mirov xwesh bi nirxînê, di sala 1946-1975-1980-1991 peshketinên dîrokî ü gavên pir mezin di shoreshê de ü ji bo rizgarîyê ü di merovahîyê de gavên dîrokî hatin avêtin. Serokê netewî nemir Mustafa Barzanî wek fîlozofê jin ü jîyana gelê xwe de Di dîrokê isbat kirî ye ü rümeta xwe li ser sherefa Dialiktik ü madiya manifestoya dîroki ü zanistî ji ferz kirîye. Hemü jîyana wî hemü berhemên wî jî destpêkê heta dawî xwe didin ser afirandina jiyaneke azad ü wek hev jibo Kurd ü rohilata navîn, " Em ti caran sherê gelê birayên xwe,yen Iraqi nakin........em li himberî kolonializmê ü hevalbendîya wê tekoshînê didin......" Nemir Mustafa Barzani teorîya Tevgêra Barzan ü rizgarîya netewa Kurd, di hêla Mafê carenusî de pêshve da ü bi fermi de jî wî di namên taybetî de shîyand bo Qiral Nuri Saîd li Bagda yê.Her weha, hemü hêz ü partiyên Kurd di sala 1946 an kir yek ü PDK di carceva programe mafê carenusî(Serxwebun`ê) de di istrategica Berzanisationizma, poli-netewi Hashkere kir. Ji Barzan estrategica Serxwebün e jibo her car parcên Kurdistan ê, gav hatîye avêtin.(bi rengekî maydanî) heger hilberinên wî di nav ristesazîya mantiqe afirandi de li ber cav bên girtin, wê bê ditin ku ew Barzani xeta nemirya bingehîn li ser mirovahêyê,li ser jiyan ü wekheviya gelê Kurd ü Areb,Faris,Tirk,Armin,Ashur.. bi hev re hertim bingeh girtiye ü tekoshîna xwe li gor ve yekê xurt pêsh ve birîye. Serokê netewi nemir Mula Mustafa Barzanî ne tenê guhertina civakî,wekhevîya mirov ü gelane,herwisa wekhevîya kesayetîya jinê jî bingeh girtîye; cudahîya wî ji hemü kesayetîyên din di vî wari de ewê ku ew cinsê bindest bingeh girtiye ü guherina kesayetiya jinêe ü pêre guhertina, civakê girîng dîtiye," Mînak wa hatîye biryar dan an kü gotîye: cênabê ku jin bi darê zôre bîzewecê(bidin mêr)" Serokê netewi ev gav wek zagonekê jî weke zagoneke fermi ya Berzan di carcuva tevgera Barzan de ü di tevahîya tevgera Kurd e di praktikê de bi kar anî ye. Heta îro ji bi temamî Serokê netewî di carcuva shoresh ü nehjê wî de nehatîye famkirin, tenê dîrok ü Teori û shoresha azadîye wan rasti derxistiye holê.Li ser projê "Berzanisationizmê" a ku ji hêla Prof.Moraru ü min ve hatîya danü standin ü hatîye nirxandin tên cêkirin ü wê hîne gelek ji bêne cêkirin; Zelaliya vê rê ew e ku ev nehje Barzanî mafdariya xwe ne tenê di dîroka pêsherojê re hishtîye ji, niha ve giranîya xwe daniye ser demê jî. Serokê "netewî weha di namen xwe,yên ku di salên 1942-1943-1944 jibo Qiral Faisal dishand,dinivîstîye. Em Mafê xwe di xwazin, serfirazîya timî em dixwazin," em naxwazin hemberî wê sher bikin.... Nêzîkahiya wî bi vê yekê ne jibo Berjewendîyên rojane, mîna stratejîya jiyana bi rümet bingeh girtiye. Felsefa Barzanî ü dîrok xwe hesanî nadê nirxandin. Têgihistina serokê netewiy ê Nemir ü shagir nemir Adries Barzani lêkolînên Akademi;zanistî ü herweha peshedîtinên kür dixwazin. Nehje ü tevahiya felsefa Serokê netewîyê nemir Mustafa Barzani ji hêla hinek kesa dibê carna mina ku ne rast tên fahmkirin,lê ev nayê wateya bi rasti tê gihishtina rastîya wan. Serokê netewi gote Nemir Qadi Mohammed " xwe teslimî dijmin ne ke,li ber xwe bide",lê mixabin banga wî nehat fahmkirin. Pishtî teslîmkiran Qadî Muhaned pir zorati ü zilm û wendakirin cê bü wi demê de. Tegihishtina Serokê netewî ü shagirtîyê wî,yê nemir Îdris Barzani bi guhdar kirine tenê ü bi gotinan nabê;Kurahîya tegihishtina bingeha dîroka Kurdistan ü netewa rizgarîya Kurd naye famkirin,ger mirov bash Berzanisationizm nas nekê. Herweha di nehje Barzani de hiskirine gelên bindest herdem pewist bü, Birêz mam Deham`ê Miro diyar kir," Berzanisationizm ne tene serokatiye gele Kurd dikê,lê belê serokati ü arikariya tevgera Ermenî bi serokatiya Intranik,Baghus di sala 1895-1913-1914-1915 an ü arikariya gelê Arab bi serokatiya Sherif Husein di sala 1895-1913-1916 jî kirîye". Ne tenê nemir bü ye pêsheng bo gelên rojhilata navîn,belê hevkariya tevgêra navnetewî jî kirîye.Li Sovyeta sosyalist, a berê di sala 1955-1957 an de bü ye faktorek,ji faktorên destpêkirina Refomên dimokrati ü siyaseta Sovyetê bi rengekî perspektîvî shîrove kiriye ü pêshkêshî serokê Sovyetê, Birêz Khereshof kiriye. Di hêman demê de,pêvajuya ashîtî ü biratîya Kurd ü Arab di carcuva sherê Misir ü dewletên sebind de,dostanîya xwe ü gelê Kurd jibo serokê Misrê Jemal Abdulnasir pirsa Arabi dîyar kirîye ü siyaseta kurd`a bi wan daîye qebul kirin. Tê xweya kirin ,ku bê guman,pishtî hezarên sala mirovahî ciqas gihishtîbê etîka zerdesht,Sokrat,Isa,Bloto...ewqas ji gihishtîye têgihishtina serokê netewi nemir Barzanî jî ye. Sosyalizm di sala 1907 an de li Barzan ketî ye praktikê Mînak: weke mafê karker,cotkar,gundî,,jin,zarok,dar(keskati) ü heywanan hatibu mesuger kirin (bi ich kirin). Ev gavên bingehîn jibo sosyalizm ü demokratîya nehje nemir Barzanî bun. hêza stratejik li seran serê Kurdistan`ê ü rojhilata navîn bu. Nehje Barzanî bi hêza xwe, bi Teoriya xwe ü siyaseta xwe, karî bu rejima Abdulkarim Qasim mecbür bikê,ku desturek nüh jibo iraqek.(Federalî) bo Kurd ü Araba sazbikê Di desturê de hat nivîsandin, got "Iraq ya Kurd ü Araba`ye". Nemir bo Abdulkerim Qasim ü Arif dîyar kir ku,"pirsgireka Kurd bi Autonomiyek rast ü dilê we Kerkük ü demokratî bo tevahiya Iraq`ê".divê ava bibê. Nehej ü Kesayetiya Nemir her tim li dijî sher ü kushtinê bü,di dewsa mirin ü rebazên kushtine de,ew bahwer dikê bi awayekî nüjen jîyan ü vejîn wê bêhtir bên famkirin. di dema ku sala 1960 an -1969 an de rejima Baas dîsa dest bi înkar kirina hebüna gelê Kurd kir ü sherê qirkirine li ser Barzan ü tevahiya gelê Kurd Dîyar kir, ü Hêrîshên hovane birin ser Barzan ü Kurdistan. wa hat gotin û Baasê xwîn rêj wa gotin "Divê Barzanî ü hemo hêza wî,ên leshkeri xwe di navbera 24 an de bi Cekên xwe ve ,xwe teslimî hukumeta Iraq`ê bikin yan jî emê wan imha bikin". Lê qet Barzanî gühê xwe de vê Biryara bi qirêj û ji nehje xwe nehate xwarê. Barzani helwesta xwe,ya ashîtî ü birayetîyê ne guhert ü berdewam kir. Hemü Hêrishên Baasa vala derkexistin ü di sala 1970 yan mecbur bü,kü hebüna Kurd ü Kurdistan`ê bi serokatiya Barzan ü Barzanisationizm´ê bipejirinê(qebul bikin) ü proje Autonomiyê bi nemir Barzanî re himze bikin. Ev yek hêviya heri rast ü gava yekemîn bü di prensipên Nehje Berzanî de û ji gavên mafê carenusî de. Belê, me got,ku qirkirina li ser Barzan ü Kurdistan`ê ji sala 1961-1988 an bi sistematik hat ilan kirin ü Rejima Baasa sherê qirkirine;Enfaalê li ser Barzan und Kurdistan pek anî, lê rästiya Barzanî ü serokatiya wî Dîyar kir, ku kes ü rejîma Baasa nikarê sistema qirkirinê ü dawiye Berzanisationizmê binê. Di gel ku rê ü rêbazên weha di roja me de jibo careseriye xwe ferz dikê lê hîn derneketina pêshengên vê yekê, ev kêmasîyek gelek mezine. Bi bahweriya ku hêrîshên derdorê wan gelek hatine ser wan, derxistine holê, an kü ew tê negishtin kü rolê, nemir Serokê netewi Mustafa Barzani qet jê netirsîyaye an kü ew ji Nehje demokrat ü ji helwesta xwe a serxwebun azadîya gelê kürd qet gava pashde naavêjê. Rêvebirên bê hêz yên Baasê xwedî li civakê dernekatine, lê Helwesta Nemirê Netewî hisht di dema niha de jî rê li ber kriza pêshengîya sistema Federalizm a wekhevîyê vekiriye. Raste di vê demê de herciqas helwesta netewperestî jibo careser kirina pirsgireekên ol ü mezhabî di nav bera Araben Sinîî ü Shîî de derketibê hölê jî,,jiber vê yekê Felsefa;Teorî ü rêbazeên han, saya Seroke nemir ü Shagirtîyên wî nemir Îdries Barzanî ü sistem ü praktika wan di dawiyê de bi ser ketine. Dumaîk wê bê PS: Lê burîna xwe ji we nivîserê vê nivisê di xwazim. ji ber kü gelek Devokên heremî gelek tîpên ne bi zaravê kürdî têde hebun, ez Pewist mam an kü ez ji bo cenabê Xwendevanên Newroz Comêrê rast bikim hêvîdarim bi dilê webê. Mixabin ez di hinek devikande bi serneketim bi burînin ger kêmesî têdê hebin lêburîna xwe ji we dixwazim bi silavên germ û biratîyê Ji malpera Afrîn hatîya cap kirin Hozan Azad