Ramyarî

Dîroka Cuhîyan Li Kurdistanê(3)

Dr. Fersed Merehî · 09.12.2008 · 2 dîtin

Belê  her çawa be  ew Asurîyan ji Musil hatin, ew bûn   ên  bajêrê   Samre  standin û dest bi  gevkirina  şikandina  Şahnişîna    duyemîn (îhuda)  Şahnîşîna   Başûrî kir  û bi taybetî  paytextê wan  Urşelîm-Qudus   dikeve  30 km  ji başûrê  Şahnîşîna  Îsraîlê.. Aşurî   her   li ser rewştê xwe  ê kevn berdewambûn û  jimareka mezin  ji karzanên     Cuhîya  bo deverên    dûr  wekî  Miliç û Xabur  û herêma  Medîya(Kurdistana Başûr û Rojhilatê)  vehuhastin. Jêderên  Aşurî  bi dirêjî  behsa  kiryarên  veguhestina xelkê Şahnîşîna   Îsraîlê    ji bo nav   axa  Şahnîşîna    Aşurî  dikin.  Her wekî di deqeke   Şah  Sargonê  2.  li sala yekemîn a desthilatîya  wî de hatiye: “Di destpêka  desthilatîya  min de  min bajêrê   Samre ...  ji pêxemetê   xudê da  dorpêç kir  û vegirt  û li wir  min serkevtin  dest îna...  Min  27290   mirov  ji  xelkê   dûr xistin  û leşkerek jê çêkir, ku  pêncî  erebena bikêşin pêxemet    zerevanîya min”. Piştî  ku dewleta  Aşurî   li ser destê hevpeymanîya  Med û Kildan   li sala 612(p.z)  hate şikandin, dewleta  Kildanî-Babîl  ji ber çendîn egeran   gellek   hewbirine    li ser  Şahnîşîna   Başûrî(Îhuda)..  Ji wan egeran : Nepêgîrîkirina  wan  li ser  peymanên  xwe  û   di ser  hindêra   ku li Misirê  maye   xwe di Şahnîşîna Başûrî de dikir.. Ev jî bû egera  hindê ku  Şahê Babîlî  Nabuxunasir  li sala  586(p.z) bişikene û paytextê  wan Urşelîm   dagirbike  û heykelê Silêmanî  xirap bike..  Hezaran Cuhîyan   wekî  êsîr bîne.. Ew  bi eêîrên Babîlî tên naskirin. Deng û basên  wan Cuhîyên  anîbûn  ji bo devera  Kurdistanê, nemabûn.  Ji ber  vê yekê jî  lêkolînvanan  ew bi “Babikên Berze”  bi nav kirine..  Di tîtalên  Cuhîya de  ew  ji 10  babikane   ji koma   12   babika ku bi vî rengê  jêrê  dîyar dibin:   12 Babik10 Babikên li Kurdistanê-êsîrên Aşurîyan2 Babikên  li Babîl-êsîrên Babîlî1NiftalîNiftalîBunyamîn2ŞimonŞimonÎhuda(12)3LawîLawî 4ÎsakirÎsakir 5ZibulunZibulun 6DanDan 7RawbînRawbîn 8Cad Cad 9AşîrAşîr 10YusufYusuf 11BunyamînBunyamîn 12Îhuda     CÎH Û WARÊN PÎROZ Û PERESTGEHÊN CUHÎYAN  Lİ KURDİSTANÊ Cuhîyan   jimareka  cîhên  wan  ên pîroz  li İraqê hene.  Her wisa   li Kurdistanê jî cîhên wan ên pîroz û  dîyar hene.. Ev jî  evên xwarê ne: 

  1. Gora Pêxember  Nahomî  li Elqoşê(14)
  2. Gorên  Hazan Davîd û Hazan Yusuf(15)
  3. Şikefta  Îlya  li gundê Bet El Nur  li devera Berwarî Bala(16)
  4. Gora  Danîel Pêxember û hevalên wî li  bajêre Kerkukê(17)
  5. Gorên Astîr û mamê wî Miradxayî li Hamedan(18)
  6. Gora    Naşaîl Halîfî Barzanî   li gundê Barzan(19)
  7. Gora Şimoîl  Naşaîl  Barzanî,  bi şêrê olê   hihate hijmartin   li bajêrê  Musulê(20)

  Domdike....Wergêr:  Rojgar Merdoxi  

Yên Eleqedar

Şîrove (0)

Hê şîrove tune ne — yekem bibe.